λ-έξεις

"Νέοι" υποψήφιοι

2009-09-27T22:22:00.005+03:00

«Όταν ο οικολόγος πολίτης ισχυρίζεται ότι θέτει το πιο ενοχλητικό ερώτημα: "ποιόν κόσμο θα αφήσουμε στα παιδιά μας;", αποφεύγει να θέσει ένα άλλο πραγματικά ανησυχητικό ερώτημα:
"Σε τι είδους παιδιά θα αφήσουμε τον κόσμο;"»

(Jaime Semprum, L'abîme se repeuple, 1997)

Λαϊκή Βούληση

2009-09-19T17:41:00.005+03:00

Προσοχή στο διάκενο

2009-09-05T22:41:00.003+03:00

Δεν ζητώ άλλο, πέρα απ’ το να μπορούσα να ξαναγράψω απ’ την αρχή.
Δηλαδή, να μαθητεύσω πάλι. Να πάρω τα πρώτα-πρώτα υλικά, ανήξερη, περίεργη, γλυκοζαλισμένη και να στρογγυλέψω με το μολύβι τις γωνίες. Να φτιάξω φωνήεντα, να τραβήξω ευθείες, να σχηματίσω λέξεις. Πρωτόλειες. Ανείπωτες. Για μένα δηλαδή.
Γιατί για όλους τους άλλους, κοινές θα’ ναι. Αναμασημένες. Χυλός ξαναζεσταμένος σε χλιαρή φωτιά. Μα γω θα γράψω τώρα αλλιώς. Θα λέω. Θα νομίζω. Θα πιστεύω. Με λέξεις νιές. Σε χαρτιά αλάνες. Έτσι. Αραιά, με απλοχωριά μεγάλη• να’χει χωράφι μπρος να τρέχει το βλέμμα και το μυαλό. Ν’ απέχει πολύ το κάθε γράμμα απ’ το άλλο. Να ΄χει αναπνιά να αλωνίζει ο νους. Θέλω τα διαστήματα να υπάρχουν ανάμεσα στις γραμμές, στις καμπύλες, στα κοίλα και στα κυρτά, στα κακοφτιαγμένα και τ' αλφαδιασμένα• ναι, σ’ αυτά.

Για τα διαστήματα άλλωστε εξασκείται το χέρι με το που πρωτοκάθεται στο θρανίο. Για τις αποστάσεις. Να τηρούνται λεν. Γιατί έτσι, μπορείς να δεις σωστά. Να κατανοήσεις. Από απόσταση. Εσύ. Αλλά κι οι λέξεις μεταξύ τους. Σε απόσταση.

Γραφές και οι άνθρωποι. Γράμματα. Λέξεις. Οι άνθρωποι. Οξείς, βραχείς, μονοσύλλαβοι, άτονοι, ασύμφωνοι, κτητικοί, με προθέσεις, με ανορθογραφίες. Κι η κατανόησή τους, από απόσταση. Ασφαλείας, ενίοτε.

Τραβώ γραμμή και κάνω βήματα πίσω. Να ΄χει άνεση η ματιά. Να δω ανθρώπους, να δω γράμματα.
Μηδέν, μου χασκογελάει η αριθμητική. Η ακάλεστη. Ούτε λέξεις με βάρος, ούτε μορφές με υπόσταση.

Δεν χωνεύονται πια οι καιροί. Όσο κι αν στρογγυλέψεις το βλέμμα. Όσο κι αν μαλακώσεις τα σύμφωνα. Άκαμπτοι, άγαρμποι καιροί, μες σε ευτελείς αποστάσεις.

Μιλάς για το χιλιοβιωμένο. Διαβάζεις ό,τι ήδη ξέρεις. Όπως και γράφεις βέβαια, ό,τι έχει ειπωθεί, εντός κι εκτός σου, πολλάκις.

Μπαγιατέψαμε. Κι ό,τι φρέσκο κι ανατρεπτικό κυκλοφορεί μάλλον μόνο μες σε ζωές ιδιωτικές. Δε μοιράζεται.

Τον αστεροειδή Β612, εκείνον τον πλανήτη του μικρού πρίγκιπα, μπορώ να τον έχω; Ένας πλανήτης, ένα σπιτικό. Άριστα.
Γιατί πιο μοναχικό απ’ το άδειο πολύ, δεν υπάρχει.
Β612. Να ’χω και γω, τις αποστάσεις μου.

Η φωτογραφία είναι του Al Magnus

Η ανοιξιάτικη κολυμπήθρα της χαρμολύπης

2009-04-17T10:01:00.004+03:00

Τριγυρίζω την πόλη, τσιμπώντας κινήσεις και οσμές, αδειάζοντας το μυαλό απ' τα περίσσια. Προσπαθώντας δηλαδή. Να ‘χει απλωσιά η άνοιξη, να αλητέψει όπως γουστάρει, να βρει κι εμένα μπόσικη να με γλυκοτυραννήσει. Κι έχω κι έναν πόνο για όλη αυτή τη βιασύνη που φαρμακώνει το «ωραίον» μου, όχι να πάρουμε τη λαμπάδα για το βαφτιστήρι, όχι να τακτοποιηθούν οι λογαριασμοί, άντε να είμαστε καθώς πρέπει και καθώς δεν θα θέλαμε. Κι έχω τριγύρω μια ανθοφορία οργιαστική, ένα μάτσο κρινάκια που με φλερτάρουν στο μπαλκόνι μου και πρασινάδες ασυγκράτητες σε κάτι θαυματοποιές γωνιές της πόλης. Εκεί να δοθείς! Με προστάζει η επιθυμία.
Βούβα για τις κακοτεχνίες στην άσφαλτο που με θυμώνουν, για τους εγωκεντρικούς οδηγούς και τα αγενή βλέμματα, σφαλισμένα αυτιά και μάτια σε ό,τι δηλητηριώδες. Σε ό,τι αντι-αναστάσιμο. Σε ό,τι αφ’ εαυτού νεκρό.

Βουτώ ψυχή στη κολυμπήθρα της χαρμολύπης που μας αναβαφτίζει μες σε πανσέδες και λεμονανθούς και λούζομαι αρώματα. Μυρωδιές. Μες στη μέθη ενός ανθόκηπου, περιφερειακά της πόλης• μες στη μέση ένα εκκλησάκι μια χαψιά. Μοναστήρι• πως έχουν τόση νιότη οι καλόγριες στα πρόσωπα; - για πες.

Έχασα την πίστη τη καθαρή, την πρόσφορη και δοτική, εδώ και χρόνια.
Πες η παιδούλα εντός που με τσιγκλά, πες οι παραευαισθησίες μας, ανάβω κερί στο εκκλησάκι. Μια τροφαντή μαμά εμπρός μου ακουμπά στο στασίδι και μουρμουρίζει υμνωδίες. Το κοριτσάκι της ανήσυχο. Πιάσου από το στασίδι, της λέει η μαμά. Ακούμπα να ξεκουραστείς. Όποτε κουράζεσαι να πιάνεσαι από το στασίδι.
Χαμογελώ. Κι εμείς που απαρνηθήκαμε το στασίδι της εκκλησιάς που’ χανε οι πριν από μας, διαλέξαμε λογής-λογής στασίδια στους δρόμους μας. Ν’ ακουμπάμε, να στηριζόμαστε, πότε-πότε να τα δένουμε στον καρπό και να τα σέρνουμε μαζί μας…

Εισπνέω ανθοβολιές κι αέρηδες μυρωμένους και μουρμουρίζω κι εγώ, άλλη υμνωδία, τους στίχους του Μίλτου Σαχτούρη, από την «Τρίτη του Πάσχα».

Οσμές που χάσανε τους φυσικούς τους
ανθρώπινους δέκτες
πριν από χρόνια
κι άλλα χρόνια,
και περιφέρονται το Πάσχα
αναζητώντας νέους πιστούς
του κάκου,
νέους αθώους μυκτήρες
σε μιαν Ελλάδα δίχως όσφρηση
άρα σε μια Ελλάδα δίχως πίστη.

Στεφανώνω τους στίχους με απριλιάτικα ανθάκια και τους στέλνω σε φίλους με την ευχή:

Εμείς. Περιπατητές και «οσμιστές» του κόσμου.
Να κρατηθούμε από μια πίστη που στιγμιαία αναβιώνει.
Μπροστά σε έναν Επιτάφιο.
Κοντά σ’ ένα κίτρινο κρινάκι, πασχαλινό.
Ματαιωμένοι, αλλά όχι παραιτημένοι.
Μες σ΄ έναν αλλιώτικο ανθώνα, εσωτερικό.

Κι έπειτα, μου θυμίζει φίλος καλός, ο Στέλιος, τον Πέρση ποιητή της αγάπης Τζελαλεντίν Ρουμί:

Δείπνησαν και πέσανε για ύπνο. Άδειο το σπίτι.
Βγαίνουμε στον κήπο να βρει η μηλιά τη ροδακινιά
να φέρουμε μηνύματα από το ρόδο στο γιασεμί.
Η άνοιξη είναι ο Χριστός
ανασταίνοντας από τα σάβανα φυτά μαρτυρημένα.
Τα στόματα ανοίγουν μ' ευγνωμοσύνη. Ψάχνουν να τα φιλήσεις.

Το φέγγος της τουλίπας και του ρόδου σημαίνει ότι μια λάμπα έχουν εντός.
Ενα φύλλο τρέμει. Εγώ τρέμω στην αέρινη ομορφιά σαν μετάξι του Τουρκεστάν.
Ο λογοκριτής ρίχνει λάδι στη φωτιά. Αυτός ο άνεμος είναι το Αγιο Πνεύμα.
Τα δέντρα είναι η Παρθένος.

Δες πώς παίζουν οι σύζυγοι λεπτά παιχνίδια με τα χέρια.
Ραίνουν τους εραστές με νεφελόχρωμα μαργαριτάρια του Άντεν ως είναι το συνήθειο του γάμου.
Η ευωδιά του πουκάμισου του Ιωσήφ φτάνει στον Ιακώβ.
Εναν κόκκινο ιβίσκο γέλιου της Υεμένης ακούει στη Μέκκα ο Μωάμεθ.
Μιλάμε για το 'να και τ' άλλο. Δεν έχει ανάπαυση εκτός από τις στιγμές αυτές που απλώνουν τα κλαριά τους.

Νοστάλγησα μιαν έρημο να περπατήσω σε μιαν άδεια απεραντοσύνη
ειρήνη χωρίς καμιάν εξήγηση. Τρέχω τριγύρω, ψάχνω τον Φίλο.
Σχεδόν τέλειωσε η ζωή μου κι ακόμα κοιμάμαι.
Οταν συμβεί, αν μου συμβεί, και βρω τον Φίλο θα ξαναρθούν τα χρόνια τα χαμένα;
Πες μου τι αξίζει περισσότερο: κόσμος χιλιάδες ή η αυθεντική σου μοναξιά;

Ελευθερία ή εξουσία σ' ένα έθνος;
Κάτσε λιγάκι μόνος. Είναι το καλύτερο δώρο.
Η αγάπη μού άναψε φωτιά κι άφησα ότι δεν είναι αγάπη:

διανόηση, φιλοσοφία, βιβλία και σχολές.
Ποίηση θέλω τώρα μόνον.

Πεινάς; Σκυλί θυμωμένο κακός χαρακτήρας. Έφαγες;

Είσαι τώρα ψόφιος, ξαπλώνεις σαν πέτρα αναίσθητος.
Τη μια σκυλί την άλλη πτώμα, έτσι πώς θες να παραβγείς με λιοντάρια

ή να πας με τους αγίους;
Αν είσαι του καιρού σου λόγιος τρανός την εξαφάνιση του χρόνου και του κόσμου

μην ξεχνάς.
Όλα περνούν εκτός από το πρόσωπό Του.

Αυτό το πρόσωπο αν δεν έχεις καθαρό μη δοκιμάζεις να υπάρξεις.
Δε φοβάμαι την Πύρινη Ρομφαία, τις αλυσίδες τα δεσμά.
Καθώς καίγομαι έτσι γρήγορα δοκιμάζω και λίγο κόλαση.
Δε φαντάζεσαι πόσο λίγο με νοιάζει τι λένε για μας.

Δεν έχω άλλο να πω. Ανάσταση είναι ο άνθρωπος. Ανάσταση είναι ο κόσμος. Ο χριστιανός κι ο μη. Ο όποιος εαυτός. Τι και ποιος να αποδείξει και να μαρτυρήσει… Η Ανάσταση συμβαίνει. Κι η ψυχή, μέγας εξομολογητής και καταγραφέας, καλά το κατέχει.

Ευχές κόκκινες και ανθομυρωμένες.

Η φωτογραφία είναι του Al Magnus

Όταν οι δεκαεννιάρηδες, «παίζουν» τους ενήλικες

2009-04-10T11:01:00.004+03:00

Κέντρισμα απρόσμενο κι αγριεμένα βαρύ. Γροθιά σφιγμένη, θανατερή, σε πρόσωπο αρυτίδιαστο. Δεκαεννιάχρονος νεαρός αρματώθηκε σήμερα το πρωί κι είπε να μοιράσει δίκια (;), να τακτοποιήσει λογαριασμούς (;), να δηλώσει με τον πιο τραγικό τρόπο "φτάνει πιά" (;), να αντιγυρίσει τη βία σπαθίζοντας το θάνατο (;) και, εν τέλει, να εκπνεύσει, δραματικός αυτόχειρ.

Μουδιασμένη μπροστά στα καινούργια νέα, τα ολόμαυρα, θυμήθηκα όσα έγραψα ένα χρόνο πριν για τα περιστατικά βίας που ταλανίζουν τα σχολεία μας. Με τον τίτλο «όταν τα παιδιά "παίζουν" τους μεγάλους», δημοσιεύτηκαν από την εφημερίδα "Πατρίς":

Ανάστατα συχνά –πλέον- τα σχολεία μας. Άσκηση βίας, κυριαρχία ατομικής δύναμης, περιθωριοποίηση, εκεί που θα ’πρεπε να χτίζεται το δημιουργικό «μαζί».Φαινόμενο γνώριμο. Κάθε γενιά επεδίωκε να ξεσηκώσει τις αντιδράσεις ή ακόμα και την οργή του κοινωνικού συνόλου. Άλλοτε η διαμαρτυρία είχε χρώμα πολιτικό, ή, ήχους μουσικής οργισμένης. Τώρα πια δεν είναι η διαμαρτυρία αλλά η αδιαφορία, ο εκφοβισμός, ο εξευτελισμός, ή, η βουβή, τυφλή βία. Η «μαγκιά», στην σύγχρονη εκδοχή της. Εν δυνάμει βίαιη απάντηση –θα πουν πολλοί-, στον απάνθρωπο, περιχαρακωμένο τρόπο ζωής που έχουμε επιβάλλει στα παιδιά μας.

Η βία και η επιθετικότητα δεν είναι μεγέθη εύκολα μετρήσιμα. Δεν είναι ψυχροί αριθμοί. Είναι βλέμματα αγριεμένα, είναι λόγια θυμωμένα, είναι γροθιές που στοχεύουν. Τη βία και την πίεση που εισπράττουν οι έφηβοι την αποδίδουν στο ακέραιο.
Μπορεί να είναι ο νέος που εκφράζει συγκαλυμμένη βία, κυρίως προσβολή και πρόκληση, εκμεταλλευόμενος την κοινωνική του θέση. Αλλά κι ο άλλος, ο χαμένος της ιστορίας, ο «απ’ έξω», ο αδικημένος, βράζει από θυμό, μισεί κι αδιαφορεί ταυτόχρονα. Πρώτη ύλη για συμπεριφορά επιθετική. Και οι δύο. Η ισοπέδωση, η ανωνυμία, η ομοιομορφία, γεννούν την επιθετικότητα και τη βία.
Χιλιάδες μαθητές στοιβαγμένοι σε άχρωμες αίθουσες, αφήνουν σαν -μοναδική;- προσωπική σφραγίδα σκόρπια λόγια πάνω στα θρανία. Σύμβολα μιας κοινωνίας του μέλλοντος. Οι τεντιμπόηδες κι οι χεβυμεταλάδες βαφτίστηκαν κάγκουρες. Και λοιπόν; Αλλού υπάρχουν οι πραγματικές αλλαγές που σηματοδοτούν τη βία.

Οι σημερινοί νέοι αισθάνονται μόνοι μέσα σ’ ένα αφιλόξενο περιβάλλον. Εξωστρεφής ή όχι, η επιθετικότητα βρίσκει συνεχώς θύματα και θύτες. Συχνά την πυροδοτούν ρατσιστικά συνθήματα, αποτέλεσμα της άγνοιας, του φόβου, της κατάρρευσης των αξιών. Παράλληλα, η λατρεία της σωματικής δύναμης και της ατομικής λύσης θριαμβεύει. Η πολιτική αφήνει παγερά αδιάφορους τους εφήβους και, η μόνη ορατή συλλογικότητα που αναπτύσσεται είναι εκείνη της αγέλης. Μιας αγέλης που, αν και προς τα έξω εκφράζεται αντιεξουσιαστικά, στην πραγματικότητα αναπαράγει στο εσωτερικό της τις ίδιες σχέσεις εξουσίας που επιδιώκει να ανατρέψει. Εμείς και οι άλλοι. Μες στην ομάδα το άτομο κρύβεται, χάνεται και συνάμα η δύναμη πολλαπλασιάζεται. Ό,τι δεν τολμάμε να κάνουμε μόνοι, το κάνουμε παρέα με άλλους.

Η αδιαφορία, κυρίαρχο στοιχείο της σύγχρονης ελληνικής κοινωνίας, λίγο απέχει από την ωμή βία. Να βλέπεις τη ζωή ως θέαμα και να ζητάς ένα απόλυτο «εδώ και τώρα». Μια άρνηση σαν σε κατάσταση αφασίας, χωρίς προοπτική, δίχως πρόθεση.
Επιπλέον, οι έφηβοι, στην απεγνωσμένη προσπάθειά τους να φανούν «άλλοι» μες σε μια κοινωνία που τους ισοπεδώνει, καταλήγουν να γίνονται όλοι ίδιοι μέσα από τη διαφορά. Η διάκριση από το σύνολο μοιάζει να είναι η μόνη βούληση που έχει απομείνει. Και βεβαίως, εκφράζεται με τρόπο αντικοινωνικό. Με την περιφρόνηση του κοινού χώρου (καταστροφή θρανίου), ή με την απαξίωση της ίδιας της ανθρώπινης αξιοπρέπειας (εξευτελισμός συμμαθητή, συνανθρώπου).
Κι από την άλλη, εμείς. Που συνήθως, δεν προσπαθούμε να καταλάβουμε τι σημαίνει η εφηβική πράξη, αλλά αντιδρούμε με τον ίδιο τρόπο. Των εφήβων. Κι αν σε μια βία αντιταχθεί μια άλλη βία, αυτό βεβαιώνει τον έφηβο ότι έχει δίκιο που πράττει βίαια εφόσον η βία είναι η μέθοδος συναλλαγής στον κόσμο των ενηλίκων.
Αναζητούν σταθερά σημεία αναφοράς τα παιδιά μας. Αξίες σημαντικές, δομή συγκεκριμένη να γίνει υλικό πολύτιμο στο χτίσιμο του αυριανού κόσμου. Κι εμείς τους δίνουμε οτιδήποτε άλλο εκτός από συγκροτημένο πλαίσιο. Κυρίως τους παρέχουμε τον αεριτζήδικο χαρακτήρα μιας Ελλάδας του “ό,τι αρπάξουμε”, έτσι, δίχως αρχές, χωρίς συνέπεια κι υπευθυνότητα.

Οι κοινωνίες προχωρούν μέσα από θέσεις ανατρεπτικές και αμφισβητήσεις. Το πιο δυναμικό κομμάτι που θα μπορούσε να τις εκφράσει, οι νέοι, μας γυρίζουν πλάτη. Απομακρύνονται, φτύνοντας απαξιωτικά.
Όμως, από το θυμωμένο φτύσιμο στα πλακάκια του πεζοδρομίου μέχρι το εξευτελιστικό φτύσιμο στο πρόσωπο του ενοχλητικού συμμαθητή, η απόσταση πια είναι πολύ-πολύ μικρή.

Η φωτογραφία είναι από το deviantart.com

Οντογένεση

2009-03-29T11:41:00.006+03:00

Να τσακίζεις τα δόντια της χτένας και να μετράς
Ώσπου να ‘ρθω
Με φορεσιά πολύχρωμη
Με χάντρες διάφανες στο λαιμό
Κι ένα χαμόγελο ήλιου τεμπέλικου για κρεμαστό
Κρόταλα και ντέφια εντός μου
Κι ένα ψωμί κομμένο σε μπουκιές πολλές
Η Μια ψυχή
Θα’ μαι εγώ
Αλλιώς
Όπως ίδια

Με πατρίδες χίλιες
Μ' έρωτες ωραίους, αντάρτες
Κι ανοίγματα στη ζωή
Και στιγμές. Μόνο.
Γλυκορέουσες, όπως μουσικές
Αξόδευτες, ίδια χώματα
Αμμουδιές στο Λιβυκό
Να φυσάει νοτιάς να με σκορπίζει

Θα ’ρθω ξανά. Ξανά θα είμαι.
Γιατί δε παλεύεται ο χρόνος, είσαι εκεί;
Είναι θύελλα ο καιρός, φυλάξου
Και κάτω απ’ το πετσί μας ανατριχίλες ποτισμένες ένταση
Τσογλάνια τα χρόνια που περνάνε• πριονίζουν γόνατα
Κι ένα κουβάρι το κορμί
Βγάζει γλώσσα, γελά με θυμό
Και το δάχτυλο στ’ όνειρο, γυρεύοντας κρύπτη

Καιρός αγύρτης, εκδικητής
Στέλνει γριές να ξεφλουδίζουνε βήματα
Μα κοίτα, εγώ: τσίτσιδη στα χωράφια του
Προίκες και μοίρες ακυρώνω
Ποιος να μερέψει δαίμονες απόψε!

Έλα.
Έλα να καίμε από ζωή

Θα ’ρθεις ξανά. Ξανά θα είσαι.
Μ΄ ένα πουκάμισο πορτοκαλί
Σαν ανοίξει η αγκαλιά τ' ανθρώπου, τι χωράει, θα πω
Κήπους που στάζουνε υγρασία πρωινού
Θύμησες που 'ρχονται απρόσκλητες να στριμωχτούν
Να σου τριφτούν, να τις προσέξεις
Μες σε μια στάλα μπλε, ν’ ανακατευτούν οι ώρες

Τι απορείς; Αχόρταγη• αν είναι για ανθρώπους
Πως αλλιώς;
Έτσι. Αλλιώς.
Λέω ναι, θα ξημερώσει
Και στη ψυχή
Θα κάτσει γέρος ο καιρός
Κι εκείνο το παιδί της άνοιξης θα πει
Ανοίξτε τα παράθυρα να γίνουν οι λέξεις πουλιά και ουρανός ο κόσμος.

Οι φωτογραφίες είναι από το dirtyangels.net

Ερωτική Εφηβική Μυθολογία

2009-03-09T00:36:00.005+02:00

Τα ζευγάρια των εφήβων
Τρέχουνε γυμνά
Με τον έρωτα στους ώμους
Αρπάζουνε τα δάχτυλα
Και χώνουνε πνοές φιλιά
Στρογγυλεύουν τις γωνιές των δρόμων
Μετρώντας χάδια αργόσυρτα
Η σάρκα τους πονά
Κι οι γλώσσες καταβροχθίζουν
Ως και τα κύτταρα του έρωτα

Τα εφηβικά ζευγάρια
Φορούν σαντάλια στους ανέμους
Κι υψώνονται
Να φτάσουνε το χείλι
Τρέχουν απ' τα μαλλιά τους
Κλωστές παραμυθιών
Οι φλέβες τους μυρίζουνε ζωή
Σαλεύουνε μες στο σκοτάδι
Όλο φως
Κι όσοι περαστικοί κοιτούν
Δε βλέπουν• δε μπορούν
Πως
Πίσω από κορμούς δέντρων
Οι χρόνοι όλοι, παρόν
Κι η μνήμη απούσα
Αποβληθείσα
Δια παντός

Τα ζευγαρώματα του πρώτου έρωτα
Όταν χωρίζονται
Κρατάνε την αγάπη τους προσκέφαλο
Να στάζει και να τρέμει
Να συλλέγει μέλι στα στήθια
Και σ' έναν ψίθυρο ν’ αποκοιμιέται
Σα μωρό παιδί.

Η φωτογραφία είναι από το deviantart.com

Οι εβδομήντα οκτώ Μάρτηδες

2009-03-06T10:07:00.006+02:00

Ο κύριος Σίμος πλησιάζει τα ογδόντα. Δεν έχω συναντήσει πιο ανοιχτή σκέψη, πιστέψτε με. Γνωριμία του κεφιού σε παρέα ανήσυχη, κουβέντα της ψυχής που κράτησε για ώρες. Πιο γλεντζέδικη καρδιά από εφηβεία στους πρωταφρούς της.
Τι είναι βρε παιδί μου ο καιρός… Τι είναι όταν πηγαίνεις πέρα από την κοινή λογική, πετώντας τα καπέλα που σου φορούν οι χρόνοι κι οι τρόποι κι οι σκέψεις κι οι ξεπουλημένες σιγουριές.

Κάθομαι και κοιτάζω έναν άνθρωπο που σαρκώνει την ανορθόδοξη σκέψη, το άγρυπνο όνειρο, την πρόταση που ’χει για στήριγμά της αυτό που –εμείς οι ανήμποροι-, βαφτίζουμε αδύνατο.

Τώρα θα μου πεις πόσοι είναι έτσι. Και σε τέτοιους μάλιστα καιρούς, που συρίζουν γύρω σου ύπουλες διαβεβαιώσεις πως όλα βαίνουν καλώς.
Εν πάση περιπτώσει, ο κύριος Σίμος, σε ηλικία δύσης που ο συντηρητισμός κατά κανόνα ριζοβολά, μιλά με πάθος για επανάσταση. Και δεν αναφέρεται σε τίποτα βαρύγδουπες πολιτικές ούτε σε ιδεώδη που χρεώνονται συσπειρώσεις υποταγμένων πιστών. Οραματιστής, ειρηνιστής, ονειροπόλος, μιλά για συνανάπτυξη.
Ανάπτυξη εντός μας, με τους διπλανούς μας, με τις παρέες, τις ομάδες, την κοινότητα, την κοινωνία. Και μιλά μ’ έναν τρόπο στρωτό, που δεν κοιμίζει το μυαλό• τουναντίον…

«Ξέρεις τι είναι κείνο που μοιράζομαι εγώ, στα εβδομήντα οκτώ μου με το εγγόνι μου που είναι μόλις δύο μηνών; Τι είναι αυτό που με κάνει να κοιτάζω με ανείπωτη ευτυχία ένα μωρό και να επικοινωνώ, κι από την άλλη, τι κάνει το μωρό ν’ ανοίγει τα χεράκια του και να ζητά την αγκαλιά μου; Τα συναισθήματα. Οι συγκινήσεις. Η ψυχή, όπως θες πες το. Πεταμένη στα σκουπίδια μες στη σακάτικη ζωή μας. Έτσι συναναπτύσσεται ο κόσμος. Όταν νιώθει. Τότε αντιλαμβάνεται, τότε κάνει, τότε προχωρά».

Κάθομαι μες στη γλύκα της μουσικής και του κρασιού κι ακούω έναν παππού υπέροχο. Που με τον λόγο του, καταδεικνύει τον ελλιπή ερωτισμό της εποχής. Κι αναποδογυρίζει τα δεδομένα. Τι να τους κάνω τους τεχνοκράτες και τις επιστημολογίες μπροστά σε μια τέτοια καθαρή σκέψη, σε μια βαθιά ανθρώπινη συνείδηση.

Ένα ζευγαράκι εφήβων παραδίπλα, με καμπάνες παντελόνια και λουλούδια σε σγουρά, ανάκατα μαλλιά και χαϊμαλιά να χοροπηδούν στο στέρνο, παίζουνε τους χίππυς μιας εποχής που ’χε να υποσχεθεί και να οραματιστεί και να φαντασιωθεί.
Με αφορμή την παρήγορη εικόνα ανοίγουμε κουβέντα για τα τωρινά. Τα νιάτα, οι δρόμοι τους, οι μοναξιές των μεγάλων, οι μοναξιές των μικρών. Αν νιώθει μόνος τον ρωτώ, τώρα, που πλήθυναν τα χρόνια. «Η μοναξιά, είναι ακριβής στο ραντεβού της. Κι έρχεται μάλιστα με συνοδεία: με χάρη και διάθεση ρομαντική. Όταν γεννιέσαι• τότε την πρωτοκοιτάζεις».

Τον ακούω να μιλά για έναν απόλυτο ερωτισμό, πέρα από τα κουτσουρέματα της εποχής, τους ευνουχισμούς των sms και τα βαλσαμωμένα βλέμματα.
«Με ξύλινα ποδάρια περπατάμε πια. Και λοιπόν; Περπατάμε, αυτό κρατώ. Έπειτα, για να είσαι ακέραιος πρέπει να αποδεχθείς την αναπηρία σου», λέει.
Γέρνω και του δίνω φιλί συγκίνησης και θαυμασμού.
Μυρμηγκάκι τόσο δα• αυτό νιώθω.
Κοιτάζω το γερασμένο πρόσωπο που γελάει στο χρόνο.
Απρόσκοπτη ανάγνωση ρυτίδων. Αυλάκια χαράς. Κι ωραίας, περήφανης γνώσης.

Παίρνω ανάσα βαθιά και συλλογίζομαι πόσο ατροφική και ρυτιδώδης είναι η δική μας η ψυχική δύναμη. Η όποια δηλαδή.
Γυρίζω και ξανακοιτάζω τους εβδομήντα οκτώ Μάρτηδες, μπας και ατσαλωθώ.

Η φωτογραφία είναι του Al Magnus

Η ασχημομούρα πριγκηπέσα

2009-03-03T17:47:00.007+02:00

Κοινός τόπος –όχι η πικρία πιά- αλλά ο πόνος, ο βαθύς, οξύς πόνος για μια πολιτεία που γδέρνει τη ψυχή μας καθημερινά• ποικιλοτρόπως, ούτε λόγος, όμως πάντοτε με λύσσα.
Όλο και περισσότερο αισθάνομαι ότι οι γύρω πολιτικές αθλιότητες αποτελούν ένα είδος σύγχρονης βίας –μασκαρεμένης αγριότητας συχνά-, που επιβεβαιώνει την άποψη πολλών για θεμελιώδη απώλεια αρχών. Παλεύω να στρέψω τη ματιά στο κάθισμα το διπλανό, στη φιγούρα που με βιάση με προσπερνά, στον αγκώνα που αθέλητα με σκουντάει για να βρει κέντρο η καρδιά στον κάθε ταπεινό Σίσυφο• εκείνον που σπρώχνει ως την κορυφή του βουνού την πέτρα που θα κατρακυλήσει ξανά και ξανά και ξανά…

Και που να στραφείς και που να βρεις πηγή να βρέξεις το αχείλι…
Στις καθημερινές και πολύμορφες δόσεις απολιτικοποίησης;
Στη γλοιώδη στάση ζωής που συσσωρεύεται σαν ίζημα τριγύρω;
Πώς να δεις τον γύρω κόσμο με άλλα μάτια, πιο χλωρά…

Διαβάζω στη Λυγερή για κινητοποιήσεις που ετοιμάζονται. Αύριο. Υπέρ της βιωσιμότητας των δομών για την ψυχοκοινωνική αποκατάσταση των ψυχικά πασχόντων. Κάποιοι συνάνθρωποί μας λοιπόν, δεν απαιτούν ηθικά αντανακλαστικά από τα χαζοκούτια που μας κανοναρχούν νυχθημερόν, αλλά, παίρνουν τους δρόμους και διεκδικούν. Κάποιοι συνάνθρωποί μας ξέρουν καλά ότι έλλειψη υγείας δε σημαίνει μόνο «πονάει το χέρι μου», αλλά, «αρρωσταίνει η ψυχή μου».

Θυμώνω. Για το γενικό μας κατάντημα, εντάξει, για τις γελοιότητες των «μεγάλων» που σκάνε πάνω στις ζωές μας και τις μικραίνουν, για την συστηματική αποχαύνωση που μας διαποτίζει και σαφώς για τους θεσμούς που ’ναι κούφιοι κι ουδείς από τους «άρχοντες» δεν έχει τη θέληση –ούτε βέβαια και τη ψυχή- να στηλώσει ξανά ό,τι καταρρέει.

Δομές που στήθηκαν για να στηρίξουν τους ψυχικά πάσχοντες συνανθρώπους μας πάνε για φούντο. Εκεί που θα ‘πρεπε το κράτος να δυναμώνει τις πρακτικές, στρέφει τα νώτα. Κι άντε να του κουβεντιάσεις. Και να πειστεί. Μπορώ τώρα να θεωρήσω τη ψυχική υγεία σαν ένα οποιοδήποτε προϊόν προς διαπραγμάτευση; Ντροπή!

Η κοινωνία μας όλο και μου φέρνει κατά νου εκείνη την ασχημομούρα πριγκηπέσα του παραμυθιού που ’χε γύρω της αυλικούς κι υπηρέτες να υποκλίνονται και μια μέρα τους διέταξε να κάνουν θρύψαλα τους καθρέφτες του παλατιού ώστε να μην είναι φανερή η ασχήμια της. Να μην μπορεί να τη δει δηλαδή.

Καθρέφτες κοινωνικοί, ένα σωρό τριγύρω μας. Γιγάντιοι.
Να γίνονται γυαλάκια μικρά κι έπειτα να ενώνονται πάλι για να καμωθούν τους παραμορφωτικούς και συ να τους πιστέψεις.

Τα χάλια μας. Κι είναι παρηγοριά –απ’ τις ελάχιστες-, κάτι τέτοιες δραστηριοποιήσεις που δηλώνουν αυταπάρνηση και μαρτυρούν ουσιαστικές ανησυχίες. Κοινωνικές και πνευματικές. Γιατί, όσο κι αν τα βήματα προς το Υπουργείο Υγείας θέλουν αποφασιστικότητα και μαχητική αντιμετώπιση, τα εσωτερικά βήματα είναι τα ζόρικα. Για όλους μας.
Κι είναι πάντα επικίνδυνα. Και μοναχικά.

Η φωτογραφία είναι από το deviantart.com

Όταν σου λέω "επιθυμία", να κρύβεσαι

2009-02-27T12:01:00.006+02:00

-Για πες, τώρα. Έχεις ό,τι επιθυμείς, ή επιθυμείς ό,τι έχεις;
-Χα!Επιθυμώ ό,τι δεν έχω, αυτό επιθυμώ.
-Τι νόημα έχει η επιθυμία αν η πηγή της είναι παρούσα;
-Δηλαδή εννοείς ότι το αντικείμενο του πόθου μας -ας το πούμε έτσι, ε;- είναι πάντοτε απόν;
-Έτσι έχει περιεχόμενο η επιθυμία. Αυτό λέω. Αναζητάμε εκείνο που μας λείπει.
-Επομένως δεν επιθυμούμε αυτό που υπάρχει κοντά μας;
Απογοήτευση είναι μωρέ.
-Μα, αν κάτι το ΄χεις αποκτήσει, προς τι να το επιθυμείς;
-Πω, πω! Επιθυμία μονάχα η έλλειψη, ε;
-Χμ... Τι να πουν κι οι χορτασμένοι! Δυστυχείς.
-Με σόκαρες τώρα, ε; Τι να πρωτοφοβηθώ, αυτό που δεν έχω και με πάθος αενάως κυνηγώ, ή αυτό που έχω και ως πόθος μονίμως διαφεύγει;
-Ηρέμησε. Το χειρότερο που μπορεί να συμβεί στην επιθυμία είναι να βρει την ικανοποίησή της.
-Τώρα είναι που θα το βάλω στα πόδια...

Η φωτογραφία είναι της klem από το dirtyangels.net

Εγώ, αυτός ο Άλλος

2009-02-23T09:04:00.006+02:00

Στη καρδιά μου μέσα ρόδια δυό
Σα κορίτσια μικρά
Χορεύουν στ’ αλωνάκι
Μιλάνε γλώσσα μητρική
Κατοικούν ήχους
Κι έχουν μνήμη σώματος
Νυχτερινή
Με λογικές αποκομμένες
Κυλάνε, σκάνε, κατρακυλάνε
Και επιστρέφουν
Σε ύπνο γλυκόξινο
Χρόνου παιδικού
Κι έπειτα σιωπούν
Μες σε σάρκα που ραγίζει, ξεφλουδίζει, τρίζει
Εδώ, άρα εκεί
Σπόρια χυμένα, δικά μου, μαζί ξένα
Ρίζα θρυμματισμένη, ρόδια στο χώμα
Ρόδια σπόρια σ’ ένα στόμα, σ’ όλα τα στόματα μαζί
Μοιάζουν καραμέλες γυαλιστερές
Σε χείλη παιδιών ζαχαρωτά λιωμένα
Ρόδινες θηλές να γεύονται εραστές
Κι έπειτα σβούρες στην άσφαλτο, στο δώμα
Ν’ ανοίγονται, να δίνονται
Χρώμα σε χώμα κι ουρανό

Στη καρδιά μου μέσα πετρίδια δυό
Κροταλίζουν ρυθμικά
Τοκάτα για πιάνο
Συντρίβονται αρμονικά
Ανηφορίζουν
Βράχια τραχιά σε θόλο ουράνιο
Γραντζουνάνε το λαιμό
Κυκλώνουν το στόμα
Βρίσκουν στέγη, αμπαρώνονται
Μπροστά φραγμοί, γκρεμοί, τριγμοί
Εδώ άπνοια κι αγρύπνια
Μες σε απούσα γη, πατρική
Πετρίδια βάλλουν, πάλλουν
Το φως αιχμηρό• τρυπάει
Ξ-ενότητα που γίνεται
Ξενότητα που είναι
Διεσπαρμένη, εγγεγραμμένη
Μεταρσιωμένη, εκφορτισμένη
Λατομείου κατασκευή
Άμορφη, αλλοπρόσαλλη
Κομμάτια μικρά
Πρώτης τάξεως υλικά
Τόσο Άλλα
Άλλα τόσα
Να κοιτώ και να ρωτώ
Τους ξένους και τους δικούς που ’μαι εγώ

Εγώ που είμαι• αν
Μέτοικος της ζωής μου

Η φωτογραφία είναι της Katrina Grekof

Γίνε βροχή και μίλα μου

2009-02-18T19:54:00.008+02:00

-Υπάρχουνε χειμώνες στ' αλήθεια; Εποχές;
Βρέχει τώρα ο θεός ή μόνο ο δικός μου ουρανός σκύβει στο χώμα;

-Κι εδώ, στα πόδια μου, φλεβάρηδες ριγούν.
Τρίζει και τρέμει η καρδιά μου.

-Ράθυμος χειμώνας. Επίτηδες πιά.
Να τεντώσει κι άλλο τον ερχομό της άνθησης.
Κι οι μουσικές των δρόμων, ακούς; Σιγοντάρουν.

-Ξέρεις, μέσα σε μολυβένιο σκηνικό καρποφορούν τα ωραία.
Ποτίζονται, ρουφάνε υγρασίες, πλέκουν ιστούς.
Αυτός είναι ο δρόμος.

-Ορθό. Να πίνει η γη, να ξεδιψούν τα σωθικά της,
να κυοφορεί ανθοφορίες ζηλευτές μετά.

-Και ποιό είναι κείνο που ανθίζει αν, προηγουμένως δεν ποτιστεί;
Ξέρεις τι είχαν γράψει διακόσια χρόνια πίσω οι αδελφοί Γκρίμ;

«Η βροχή και η δροσιά πέφτουν ευεργετικά πάνω σε όλα όσα ζουν στη γη. Αν κάποιος δεν τολμάει να βγάλει έξω τις γλάστρες του για να δροσιστούν παρά προτιμάει να τις ποτίζει μέσα στο σπίτι του με το κανάτι, έχει κάθε δικαίωμα να το κάνει. Αλλά η βροχή και η δροσιά δεν πρόκειται να σταματήσουν να πέφτουν στη γη, απλά και μόνο επειδή εκείνος δεν τις θέλει!»

-Ζητά να ρουφήξει βροχή η ψυχή, να υγρανθούν τα μάτια,
νωπά τα δάχτυλα να ψηλαφίσουν τον καιρό.
Να περάσουνε νερά κάτω απ' το δέρμα, να κυλήσουν,
να μυρίσουν ζωή οι πόροι, να διώξουν τη ξηρασία των ανέραστων ανθρώπων.

-Είδες; Πάντα υπάρχει τρόπος να βρέχονται οι καρδιές,
να σπαρταρούν οι έρωτες.
Με λόγια, με εικόνες, με αισθήσεις.
Με αγγίγματα!

-Κυρίως έτσι. Με την αφή. Το άπτεσθαι το ντροπαλό, το χαμηλόφωνο,
π' ανασαίνει στο ημίφως. Το ηδυπαθές, το ερωτιάρικο!
Παρατηρείς πόσο ξεμυαλίστρα είναι η όραση;
Πολυσχιδής, επηρμένη, βιαστική, φλύαρη κι ανόητη.

-Η ματιά ψεύτρα. Το ξέρεις, ε; Πως τα μάτια μας βλέπουν συλλαμβάνοντας το φως από τις αντανακλάσεις πάνω στα αντικείμενα. Ουσιαστικά δε βλέπουν ούτε ένα χιλιοστό μπροστά. Το φως είναι κείνο που έρχεται και πέφτει πάνω στην επιφάνεια του ματιού μας. Πλανεύτρα η όραση, να το΄χεις κατά νου.

-Ενώ η αφή ανόθευτη, ακατέργαστη.
Και απολαυστική, μέχρι το κόκκαλο. Σα νεροποντή.

-Απαλό χάδι οι στάλες, δοξασία χειμώνα σε τρυφερή σάρκα.

-Πάμε να μας αγγίξει η βροχή, βιάσου.
Στο δρόμο. Χωρίς ομπρέλλα κι αδιάβροχο,
με βαμβακερές μακρυμάνικες μπλούζες,
με αέρηδες να βουϊζουνε λόγια σπασμένα κι άδεια φωνήεντα,
με θάλασσες ανταριασμένες, με ουρανούς στα επίσημα γκρι,
με πεθυμιές που ζεσταίνουμε εδώ και πόσους χεμώνες...

-Πως καλοξέρεις τα της κακοκαιρίας! Παλιοί γνώριμοι...
Και πως εγγίζεις το παρόν!

-Νιώθω, ό,τι έχω.
Και μέσα σε μια νυχτιά ανοίγω βήμα
να προφτάσω τον υγρό άνεμο.
Να φύγω μαζί.
Μ' ό,τι ποτέ δεν ήρθε.

-Τρέχω. Πάω να τραβήξω τη θάλασσα κοντά.

Η φωτογραφία είναι του Tapio Hurme από το flickr.com

Απογύμνωση

2009-02-15T00:12:00.002+02:00

Απόσταση ανθρώπων, έτη φωτός

2009-02-12T00:44:00.006+02:00

«Δεν μπορώ τους ανθρώπους πιά. Δηλαδή... δεν τους αντέχω άλλο. Είναι όλοι τους τόσο μαύροι...» Ακούω την Αργυρώ να φτύνει παράπονα και την ταρακουνώ πως κάτι τέτοια τα’χουνε ειπωμένα οι ποιητές. Χρόνια τώρα... Και γελώ με δύναμη για να ξορκίσω τις κοινές μας αλήθειες, για να ξαναζεστάνω κάτι όνειρα παλιά, για να’χω βρε παιδί μου να λέω.
«Έχουμε μια φιλία τρυφερή σα μωρό» την κανακεύω, «και μια αγκαλιά να διπλωνόμαστε, να χώνουμε μάτια και αυτιά...»
Μα η Αργυρώ, που’χει πίσω της το χρόνο, στις πιο ωραίες και γενναιόδωρες στιγμές του δηλαδή, δαγκώνει άγρια τις λέξεις. «Να χωθούμε σ’ ένα μαγαζί μια νύχτα και ν’ ακούμε αυτά τα τραγούδια του νταλκά, που ρέουνε σαν αίμα. Και να κατεβάζουμε ποτά και να γελάμε και να τριγυρίζουμε στους δρόμους μέχρι που να μπει στο βλέμμα μας ο ήλιος... Κι αν γίνεται, να μείνει για πάντα εκεί...»

Ξέρεις τώρα πως είναι. Να ΄χεις πιστέψει, να ΄χεις ελπίσει, και να ΄χεις φάει τα μούτρα σου. Και να μη θες παρά να βραχείς μουσικές και πιοτά, να μπούνε εντός σου να πιούν τη δίψα.
Να γίνουν κύμα, να γίνεις θάλασσα.

«Μωρέ να αλωνίσουμε το σύμπαν εμείς αλλά να ξέρεις, οι άνθρωποι είναι αυτό που είναι», αντιγυρίζω στην Αργυρούλα. «Μαύροι, θες; Μαύροι. Ένα ξερολίθαρο θέλουν να το φαντασιωθούν αρχοντικό, και μια καλοζυγισμένη ανταλλαγή να την ονοματίσουνε αγάπη. Αυτό μπορούν, αυτό δίνουν. Κι αυτό ονειρεύονται. Τι μου μελώνεις κι εσύ με παθιασμένα φιλιά τηλεοπτικού τύπου; Κλώτσησε με δύναμη τα "απέξω". Τα "του αλλουνού". Η ωραιότητα υπάρχει σε κόσμους εσωτερικούς. Σε από μέσα πράγματα. Εκεί έχει και γη, έχει και δικαίωμα».

Μες σε μια φιλία που μετράει χρόνια πολλά, κλάματα και γέλια αμέτρητα κι αγκαλιές και χυμένα σώματα στον ήλιο και μεθύσια ξεδιάντροπα, βρίσκει η ψυχή ό,τι δικαιούται. Κι ό,τι –μες σ΄ αυτόν τον αλήτη κόσμο και μες στην τύφλα τη δική της- το χάνει. Γιατί το ψάχνει αλλού και μακριά κι όχι εδώ και εντός.

Είναι νύχτα βαθιά στους δρόμους. Μα δε ξεχνώ πως "δεν είναι η νύχτα σκοτεινή, σκοτεινός είναι ο κόσμος" κατά πως λένε οι ποιητές.
Κι αν ήταν να κρατώ λυχνάρι να πορεύομαι, αφορμή να φεγγοβολούν πρόσωπα και ζευγάρια, θα 'θελα μια χούφτα ανθρώπους –να, σαν την Αργυρώ-, που ’χουνε φεγγιά καθαρά. Έτσι τα λέμε στην Κρήτη τα μάτια. Φεγγιά. Είναι που εκεί βρίσκεται το φέγγος της ψυχής. Υπάρχει και σαλεύει, ακόμα κι αν αναδεύουν μέσα μας "τα σκότη που χύνει κρουνηδόν η Χίμαιρα"• έτερος ποιητής κι εδώ…

«Δες πως κεντάει ο ουρανός αστερισμούς», με τραβά η Αργυρώ να δω. «Έτσι και οι άνθρωποι οι αλλιώτικοι, που δεν είναι μαύροι», βρίσκω ευκαιρία να πω. «Αστράλια μες στην νυχτιά. Μια χούφτα, δεν αντιλέγω. Μια μπουκιά. Αλλά δεν μας αντιστοιχούν και περισσότεροι… Λίγοι. Εκλεκτοί των ανθρώπων, ακριβοί των συναισθημάτων».
«Μωρέ κι ένας να’ ναι, αρκετός», κάνει την αφαίρεση η Αργυρώ.

Ένας είναι το πιο δύσκολο –σκέφτομαι, μα δε μιλώ.
Κι αποφασίζω απόψε να μην ανάψω καν φώτα.
Μη τυχόν και διαφύγουν τ’ άστρα. Τα λιγοστά.

Η φωτογραφίες είναι των Gabriele Rigon και Al Magnus

Προσδόκιμο ζωής

2009-02-10T01:19:00.001+02:00

Τη ζήση χάνει μοναχά άνθρωπος σαν ποθάνει,
μα σκέψου δίχως έρωντα πόσους θανάτους κάνει.

(Κορυφαία μαντινάδα του
Γιώργη Καράτζη.
Η φωτογραφία, του Narcis Virgiliu)

Τα όνειρα πάνε με τρένο

2009-02-05T18:33:00.002+02:00

Λοιπόν. Θα κάνουμε μια συμφωνία, έτσι; Πες πως είμαι μόνη μου, πως λείπεις κι εγώ λέω φωναχτά τα όνειρά μου. Θα κλείσω τα μάτια και θα κάνω πως δεν είσαι εδώ, εντάξει; Και θα μιλώ και θα μονολογώ, έτσι, στο πουθενά. Και θα λέω όσα λαχταράω, ναι; Ναι. Σα να μην υπάρχει τίποτα. Σα να σου γράφω γράμμα, ναι, αυτό. Σα να σου γράφω γράμμα. Ξεκινάω, εσύ κρύψου, ε; Είπαμε, λείπεις.

Ονειρευόμουνα προχτές -στ’ αλήθεια δε θυμάμαι αν ήτανε στον ύπνο ή στο ξύπνιο μου που τα ‘χω μπουρδουκλώσει τον τελευταίο καιρό-, πως πήγαμε στο Παρίσι. Ξανά. Και χασκογελούσαμε πάνω σ’ εκείνη τη γέφυρα, τη Saint Michel κι είχαμε και μια γλύκα στο στόμα να μας παιδεύει, να γαργαλάει σα φιλί. Κι ήσουνα ίδιο παιδί και με κρατούσες σφιχτά κι όλο έλεγες θα μετοικήσεις, θα με πάρεις απ’ τη ξελογιάστρα Κρήτη να με πας για πάντα στο Παρίσι του φωτός. Να ’μαστε ρέμπελοι ολημερίς, να λιαζόμαστε και να τριβόμαστε σα γάτες εκεί στη Μονμάρτη, τη ψηλομύτα πριγκηπέσα που κοκορεύεται• ωραία ως είναι. Και θα το ’κανες που λες, θα ’κανες μια χαψιά τα πέλαγα και τα χιλιόμετρα, και θα το ’κανες.

Το ‘δα όνειρο –σκέψη αγκιστρωμένη εντός, έτσι δε λένε οι γνώστες;- πως ήμασταν λοιπόν στην πόλη που μυρίζει έρωτα και τρέλα κι αλητεύαμε δίχως σταματημό, και χοροπηδούσα σα παιδούλα και κρυβόμουνα στις γωνιές των δρόμων κι εσύ περνούσες τάχα μου αμέριμνος κι είχα έγνοια να σε τρομάξω, να πρωτοπρολάβω, μη φοβηθείς την αγάπη, μην τη φοβηθείς…

Λοιπόν, πέρα απ’ τα όνειρα που ’ναι μεγάλα για μας τους μικρούς, σα φορέματα φαρδιά, ξεχειλωμένα που μόνο για να κρύβεσαι κάνουν, θέλω να με ξαναπάς. Ν’ ανεμίζει η φούστα μου στα σκαλιά της Basilique du Sacré-Cœur κι εσύ να καθυστερείς ν’ ανέβεις, να κάνεις πως σκοντάφτεις κι έπειτα να λες πως βλέπεις κάτι να σαλεύει εκεί στα πόδια μου, στη φούστα από κάτω και να κολλάς το γέλιο σου στ’ αυτί μου και να νιώθω την επιθυμία σου να θυμώνει, ν’ αγριεύει, να με πιάνεις απ’ τη μέση και να βογκάει η ψυχή σου, ψυχή ανάλαφρη, γυμνή, εντελώς.

Θα πάμε, ναι; Θα πάμε και θα αλωνίζουμε την πόλη, μέρα – νύχτα, θα μπαινοβγαίνουμε στους σταθμούς του μετρό και θα χωνόμαστε στο βαγόνι την τελευταία στιγμή, τρέχοντας και χασκογελώντας. Και θα καθόμαστε σ’ αυτά τα μικρά καθίσματα που κλείνουνε μπροστά, που ’ναι μια σταλίτσα και θα σκύβω στ’ αυτί να σου γοργομιλώ να γίνεται η ανάσα μου μικρή ψιχάλα από φιλιά κι από παράπονα. Κι έπειτα θα σου τραγουδώ ριζίτικα έτσι χαμηλά, στ’ αυτί, μες στο βαγόνι, ναι, έξω απ’ τον σταθμό του Saint-Jacques Rochereau και θα χώνεσαι μες στα μαλλιά μου να λες «θεοκούζουλη κρητικιά, αντάρτικα μες στα παρίσια;»

Και θα χωνόμαστε βιαστικά σε κάποιο από κείνα τα υπέροχα καφέ στη Βαστίλη και θ’ ακούω τη λαχτάρα να ρέει στα σπλάχνα σου, να καίει τη ματιά σου και θα κάνω την αμέριμνη και θα σου δείχνω τα ζευγαράκια που κολλάνε τα κορμιά και φιλιούνται βασανιστικά στο δρόμο και θα λέω «εσύ δε με φιλάς ποτέ! Δε με λυπάσαι;» Και θα γέρνεις πίσω το κεφάλι και θα κουνάς το ποτήρι με τα παγάκια να μπερδευτεί ο ήχος με το γέλιο σου και θα με πλανεύεις «εγώ; Ποτέ, ποτέ, ποτέ!»

Κι έπειτα θα κατηφορίσουμε την Montparnasse, μ’ εκείνες τις λιχουδιές τις κολασμένες, ω, θεοί! Και θα μπουκώνεις το στόμα λαίμαργα κι εγώ θα σου κάνω γκριμάτσες να γελάς και θα λέω «πες, πες μου πως περνάς, πες…» Κι εσύ θα καμώνεσαι ψυχράδες και θα σοβαροφέρνεις. «Δεν έχω τίποτα να πω, παρά το όνομα μίας Μαρίας… Τι άλλο να πω;»

Ξανά πίσω νύχτα στη les Champs-Élysées να φτάσουμε στην Αψίδα του Θριάμβου και να ψιλοβρέχει και να στραγγίζεις τα χείλη σου στα μαλλιά μου κι όλη η ζωή μου να φεγγίζει στα μάτια σου. Κι εκεί, σ΄ αυτό το δρόμο τον αγαπημένο να δώσω στα νερά να ξεπλύνουν όλα τ’ άσχημα, κείνα τα βαριά τα μιλήματα και τις σιωπές τις τυραννικές και να συρθούν σ΄ έναν άλλον ουρανό οι λαχτάρες μας, αργά, σαν δυό κορμιά που πρωτομπαίνουν το ένα στ’ άλλο κι αναδεύονται δειλά πάνω σε σεντόνια ανακατεμένα, μαλακά, σαν σύννεφα…

Να σταματήσω τη ζωή εκεί, στη πόλη π’ αγαπήσαμε τόσο και που σημαίνει φως, να σταματήσω σ’ έναν παλμό μετέωρο, ν’ ακροβατήσω σ’ έναν στεναγμό, στη θύελλα και στην απανεμιά, σ’ ό,τι αγγίζει τη λαχτάρα μας.
Να βρώ θέλω τον ήλιο που κοιμίζουμε εντός μας σε τούτες τις ζωές τις μαραμένες, τις κουτσές κι ευνουχισμένες.
Σ’ ένα Παρίσι θα τον βρω, σ’ ένα βαγόνι, εκεί, κάτω απ’ τη γη, σ΄ ένα φιλί που θα μου κρεμάσεις στα μαλλιά, σε μια ματιά μου που θα χαϊδέψει το λαιμό σου.

Ήθελα να πω πως φεύγει η ζωή, μην το ξεχάσεις, ε; Της λέμε γειά καθημερινά, κι αυτή όλο στη τσίτα, στην εξώπορτα, τράβα τη μέσα, λίγο ακόμα να κάτσει εδώ, να μας θυμίζει όσα ξεχνάμε, όλα αυτά τα δεν και τα μπορεί και τα όταν και τα εάν και τα ίσως και τα θα δούμε…

Λοιπόν εντάξει, τέλειωσα. Ανοίγω τα μάτια. Εσύ δεν τα’ άκουσες όλα αυτά, ε; Δεν τα άκουσες. Στα ψέματα ήτανε! Η συμφωνία μας... Τώρα είσαι εδώ, έτσι; Είσαι εδώ…

Οι φωτογραφίες είναι από το flickr.com των aeter, sayginou, solar ikon & euskadi1969.

Αλκοτέστ

2009-02-01T23:37:00.000+02:00

-Ένα παλιό ινδιάνικο παραμύθι λέει ότι αν την ώρα που σηκώνεις το ποτήρι δεις την εσώτερη σκέψη σου, την πιο βαθιά σου επιθυμία να καθρεφτίζεται στην επιφάνεια, τότε αυτή θα πραγματοποιηθεί...
Αρκεί βέβαια να καταφέρεις να πιείς όλη την επιφάνεια με μια γουλιά.
Πρέπει να σου πω βέβαια ότι κατά το παραμύθι, αυτός είναι ο λόγος που οι ινδιάνοι μεθάνε τόσο πολύ!
-Θες να πεις ότι έχουν πληθώρα επιθυμιών, ή, ότι δεν καταφέρνουν το "μια κι έξω" με την πρώτη;
-Και τα δύο προφανώς.
-Μάλιστα. Και... δε μου λες; Έχει πέραση και στον δυτικό κόσμο το παραμύθι;
-Πολύ πιθανόν! Λες να το ξενυχτήσουμε απόψε;
-Ευτυχώς που'ναι ακόμα μεγάλες οι νύχτες...
-Οι επιθυμίες να δεις!
-Άντε εβίβα μας!

Η φωτογραφία είναι από το deviantart.com

Το σπιτικό μας το μικρό και το μεγάλο

2009-01-29T12:50:00.000+02:00

Είναι όμορφοι οι χειμώνες στη κρητική γη, κυρίως σ’ αυτές τις κοινότητες τις μικρές, με τους ανθρώπους τους απέριττους, τους ακατέργαστους πες, που δίχως σκέψη δεύτερη, παρατούν το κλειδί στην εξώπορτα• ποιος νους περαστικός θα κακοβάλει... Κι η ανταπόκριση σ’ ένα «έλα» τους είναι άμεση, είναι απλή, ατόφια κι αυτή, χύμα.
Μη νοιαστείς, όπως είσαι, όχι, να μη κρατάς πράμα, με χέρια αδειανά έλα, η γεμάτη καρδιά ειν’ το ζητούμενο. Και το πρόσφορο. Άντε λοιπόν, δίπλα είμαστε, ένα τραγούδι δρόμος.

Απομεσήμερο στο κηπούλι του Καλιού, προς το Λασίθι. Οι αισθήσεις σε γιορτή. Τούτο δω είναι ένα ταβερνάκι που, η θέα του και μόνο φλερτάρει πονηρά με τον ουρανίσκο σου, σε τραβάει με νάζι να καλοκαθίσεις πλάι στο τζάκι, ν’ αφεθείς σε μυρουδιές, σε γεύσεις και σε χρώματα. Κρασί γλυκόπιοτο, ρακή δυναμίτης και σάλτσες λασιθιώτισσας νοικοκυράς να σ’ αποτρελαίνουνε.
Κι έπειτα καφές ραχάτικος σε σπίτι φιλικό χωρίς τρεχαλητά και ρολόγια αγχωμένα.

Σπουδαία η χαρά της συντροφιάς και μεγάλη υπόθεση αυτό το ευλογημένο «τίποτα» που ’ρχεται και σε τυλίγει όταν δεν έχεις πρέπει και σημειωμένες ατζέντες μπροστά.
Τι έχεις να κάνεις σήμερα;
Τίποτα!

Έτσι ασθμαίνοντας όπως πορεύονται οι ζωές μας -σέρνονται μου ’ρχεται να πω μα το ψευτοκαταπίνω-, συλλογιέμαι πόσο μοναδικός, πόσο πολύτιμος, μυριάκριβος πες, μας έχει γίνει ο ελεύθερος χρόνος. Κοινοτοπία η έλλειψή του, ο στραγγαλισμός του, η στενοκοπιά του. Κουβέντα καθημερινή. Κι από την άλλη: Σαν την έχουμε στη χούφτα μας μέσα την ελευθερία του –του χρόνου λέω-, τη γευόμαστε; Χανόμαστε στην ηδονική της γλύκα έτσι με ένα άχτι αγριεμένο και με ξετσιπωσιά;

Μπας και δεν την αντέχουμε τη θρασύτητα ενός ελεύθερου απογεύματος;

Εκεί λοιπόν, στην έμορφη και ξελογιάστρα φύση, παρατηρούσα έναν ευτραφή μουστακαλή μες σε αυλή καλοφροντισμένου εξοχικού να πριονίζει έναν ευκάλυπτο. Το δέντρο στεκόταν λεβέντικα με τον υπόλευκο κορμό του και τα λαμπερά του φύλλα. Ήταν τόση η μανία με την οποία κουτσούρευε το εφηβικό –μάλλον- κορμί του ευκάλυπτου, που, η σκέψη μου άρχισε να φέρνει γρήγορες βόλτες.
Πώς να κουλαντρίσει ο έρμος την αναπάντεχη ελευθερία του χρόνου του… Πώς να παλέψει με την ευεργετική σιωπή της εξοχής που, λες κι ακούγεται πιο φασιαριόζικη κι απ’ την κίνηση της πόλης!
Δύσκολο πράγμα να μην είσαι αναγκασμένος να κάνεις κάτι. Η απέξω ηρεμία σηκώνει τρικυμία εντός, αναταράσσει το μυαλό, σε προκαλεί αυτόν τον «άδειο» χρόνο, σώνει και καλά, να τον γεμίσεις… Έτσι λοιπόν και τούτος εδώ ο σύγχρονος άνθρωπος, ο «ταλαίπωρος της εποχής», διαπίστωσε με τρόμο μες στο χλωμό απόγευμα πως δεν είχε τίποτα παραπάνω να κάνει παρά να απολαύσει την γύρω πρασινάδα και την ευλογημένη σιγαλιά.

Πανικός! Γίνεται να μην έχεις τον έλεγχο του εαυτού σου και των πραγμάτων; Γίνεται έτσι απλά, να αφεθείς;

Πρώτη ζαλάδα το αγέρωχο δέντρο που με αναίδεια παρέμενε γερό χαρίζοντας σκιά ευεργετική και ταξιδιάρικο θρόισμα με τα φύλλα. Γρήγορα στην σκονισμένη αποθήκη, το ηλεκτρικό πριόνι εδώ, μπροστά, ορίστε, να εξοικονομήσουμε και ξύλα για το τζάκι, ας ριχτούμε στη δουλειά.
Προτού σκοτεινιάσει, ο σκοτεινός μουστακαλής είχε πριονίσει το άτυχο δέντρο, το σακάτεψε για την ακρίβεια, αφήνοντας ένα κομμάτι από τον κορμό, φολκλόρ ντεκόρ για το σπίτι, κάτι σαν σκαμπό ή τραπεζάκι, κατά τις ανάγκες…

Υποθέτω πως μετά, πατώντας με σιγουριά στα πόδια του, ασφαλής και ικανοποιημένος με τον εαυτό του θα μπήκε μέσα να ρουφήξει το διεγερτικό καφεδάκι του. Βαρύ γλυκό. Όπως πρέπει στους ντελικανήδες.

Κι ένιωσα που λες μια μελαγχολία με νύχια άγρια να με γδέρνει λέγοντας πως τούτος εδώ, ο άνθρωπος της πόλης, αυτό που έκανε στο δέντρο το κάνει στη γυναίκα και στα παιδιά του. Στον εαυτό του. Στη ζωή του. Στο χρόνο του. Στο μυριάκριβο χρόνο του.

Κι έπειτα άκουσα για τον Αθηναίο Δήμαρχο που πριόνισε με τα συνεργεία του μια χούφτα πράσινο που ’χε καλοριζώσει εδώ και χρόνια –παρκάκι από τα λιγοστά στη μυαλοπλάνα πρωτεύουσα-, γιατί έτσι έπρεπε• δηλαδή, γιατί έτσι ορίζανε τα λεφτά. ‘Πα να ‘πει, για να ’χουν τσιμεντένια στέγη τα αυτοκίνητα των περιοίκων. Κι ήταν προτιμότερο αυτό. Είπαμε, και πιο συμφέρον. Κι ας αντιδρά θυμωμένα η γειτονιά για το μεγάλο της σπιτικό όπου δεν κάνει κουμάντο.

Και λέω λοιπόν πως και στην περίπτωση αυτή, κάτι λειψό μένει.
Πάλι ζωές πριονίζονται. Αισθητικές, τρόποι, πρακτικές.
Γιατί, μια βόλτα σ’ ένα αλσύλιο, θέλει τόσο δα χρόνο ελεύθερο. Και χαλαρή καρδιά. Κι αφημένα, χλωρά μάτια. Κι ίσως και δυό κορμιά πιασμένα χέρι-χέρι. Ή ένα κουρασμένο βήμα που λυτρώνεται σε παγκάκι ξεφτισμένο.

Μα όλα τούτα, είναι παραπανίσιες ρομαντζάδες. Γραφικότητες.
Βλέπεις, τα άδεια τοπία και οι ανοιχτάδες θέλουνε γέμισμα. Μπούκωμα.
Ντύσιμο παραλλαγής στις κούφιες, μίζερες ζωές που μας ζώνουν.

Οι φωτογραφίες, στιγμές της παρέας.

Οικιακής χρήσης

2009-01-25T23:48:00.011+02:00

Κι είναι φορές που λέω πάνω μου
Mαζεύτηκαν οι μαχαιροποιοί και φτιάχνουν
Λαβές και θήκες με παραστάσεις ανάγλυφες
-Εμπνέω γι' αργυρή λαβή, ή για ατσάλινη λεπίδα;-

Φωτιά, αμόνι, σφυρί
Σύνεργα και στοιχειά
Όλα εδώ
Εντός μου
Γεροδεμένα λεπίδια
Αιχμηρά
Ράχη καλοδουλεμένη, ευκίνητη
Να μπορεί
Να μπήγεται βαθιά

Άριστα υλικά
Ετερόκλητα κι όμως συνταιριασμένα
Ανθεκτικά
Λειασμένα
Στιλπνά και λαμπερά
Κάποια καλλωπιστικά, όσο να πεις
Επιδέξια λαξεμένα
Δες το ρουμπίνι στη στεφάνη

Και τ' άλλα, δίχως φλούδα
Να το κυρτό, τ' ακονισμένο
Το ισιωμένο στη μέγγενη
Γερά πυρακτωμένο
Όλα εδώ
Όλα εντός

Συνηθισμένη.
Τώρα που με φιλοτέχνησαν, μπορώ μέχρι και να πουληθώ.

Η φωτογραφία είναι του David McCracken

Λόγων έργα

2009-01-22T19:23:00.003+02:00

- Ντρέπομαι που είμαι έτσι αδειανός,
είπε ο Λόγος στην Πράξη.

- Καταλαβαίνω πόσο είμαι φτωχή όταν βλέπω εσένα,
είπε η Πράξη στο Λόγο.

Ραμπιτρανάθ Ταγκόρ

Η φωτογραφία είναι από το dirtyangels.net

Υπόσχεση

2009-01-20T10:55:00.003+02:00

Δώσε μου να κάτσω μια γωνιά
Μ' ένα μαντήλι να μη βλέπω ό,τι είμαι
Εδώ, στα αίματα που στεγνώνουνε τον ήλιο
Να ΄χω στα χέρια μια μπουκιά καθάριο ουρανό
Κι όλου του κοσμου τις σιωπές
Σ΄έναν λυγμό

Οι φόβοι να περπατούν στα δώματα
Ξυπόλητοι κι ασκητεμένοι
Κι ό,τι υπήρξε κάποτε
Να γεννηθεί ξανά

Να στρώσω χώμα με τα δάχτυλα
Να τσαλακώσω γράμματα και σχήματα και τρόπους
Σχέδια και στρατηγικές
Οι τόνοι, τα σημεία στίξης
Το πλάι
Και το ίσιο
Σε μια κλαγγή
Στο στεναγμό

Ό,τι ειπώθηκε, ό,τι γίνηκε
Ό,τι με θάνατο μετριέται

Δεν θα παίξω, στο υπόσχομαι
Θα τ' ακραγγίζω μόνο
Λέξεις, πράξεις, προστακτικές
Θα 'χω να κρέμονται στα χείλια
Όχι ξανά
Όχι, ποτέ

Και, αν επιτρέπεις
Λέω θ' αφήσουν οι καιροί
Οι άνθρωποι σαν φύγουν
Σαν μείνουν σώα τα παιδιά
Θα τα πω
Αγάπη.

Τ' άσπρο πουκάμισο θα βάλω απόψε πάλι

2009-01-15T00:31:00.012+02:00

Να πέσει απάνω του σαν ταύρος ο καιρός
Δώσε μου μάνα την ευχή να βγω γερός
Πόλεμος είναι και χορός
Και παραζάλη

Δεν έχω βρεθεί σε αλωνάκι να κονταροχτυπηθώ με το θάνατο. Κι αν γεννήθηκα από μάνα Πελοποννήσια και πατέρα Κρητικό, είναι θέμα τύχης. Κάλλιστα θα μπορούσαν οι γονείς μου να είχαν αίμα Παλαιστινιακό ή Αφρικάνικο, ή ο,τι…

Θρυμματίζω τις λέξεις και τις επανακολλώ για να σηκώσει η ψυχή το βάρος μιας τέτοιας ανώφελης –κατά τα λοιπά- παραδοχής: ζήτημα τύχης.
Κι είναι τόσο κυνικά αυτόνομη, τόσο ξέχειλη από ανθρώπινες πραγματικότητες τούτη η ηθική, που δε ζητά καν να συνθηκολογήσει μαζί μου. Μου ‘ρχεται κατάμουτρα με τη θρασύτητα μιας αήττητης, μιας ξετσίπωτης και επηρμένης αλήθειας για να σφυρίξει στ’ αυτιά μου κείνο το «ευτυχώς, εμείς είμαστε καλά, για κοίτα παραδίπλα, καίγονται, σφάζονται, πεθαίνουν…»

Τα τυχερά. Και τα άτυχα. Και τα άλλα, τα κοινωνικά και ιστορικά προσδιορισμένα. Τα κατασκευασμένα, τα μορφοποιημένα, τα μιλημένα. Τα μισοκρυμμένα. Τα ξεγυμνωμένα και τα συμπαραδηλούμενα.

Οι ταυτότητες, οι εθνικότητες, οι καθορισμοί. Κι οι τύχες του κόσμου. Κι οι επιλογές.

Καθόλου θέμα απόφασης Θεού ή Αλλάχ -ή δε ξέρω ποιάς εξωκοινωνικής δύναμης- το γεγονός ότι οι ανθρώπινες ζωές γίνανε αριθμοί στα δελτία ειδήσεων και τα παιδικά κορμάκια κόκκινα κουβαράκια στις αγκαλιές τραγικών πατεράδων.

Όλο και κάπου θα βρεθεί βέβαια ένας παρατηρητής ανέξοδης οπτικής, από εκείνους που όταν το δάχτυλο δείχνει το φεγγάρι αυτοί κοιτάζουν το δάχτυλο, να σαρκάσει τον τρόπο μου και να με εγκαλέσει λέγοντας: «ανθρωπότητα και πόλεμος συμβαδίζουν»… Το ωραίο είναι ότι τούτη η γενικευμένη παρατήρηση θεωρείται εύστοχη και αποστομωτική. Και βολική, αφού μεταφέρει τις ευθύνες αδιακρίτως στο ανθρώπινο είδος∙ ανεξαρτήτως δηλαδή των όποιων κοινωνιοπολιτικών αποφάσεων, συνθηκών, συγκυριών που διαμόρφωσαν ιστορικά αυτές τις πρακτικές της βίας.

Ωστόσο, εμείς είμαστε παιδιά μιας τύχης άλλης, θα μου πεις. Μες σε ασφάλειες θωρακισμένοι, μες σε νομιμότητες εξασφαλισμένοι, ακόμα και τώρα που τα όνειρα αδειάσανε και χάσκουν κι η κοινωνία μας κυνηγιέται, πληγώνεται, δολοφονείται από το «παρακράτος του κράτους» και πυρπολείται από το «κράτος του παρακράτους».

Δεν ξέρω τι πρέπει να έχεις ως προϋπόθεση, ως παρακαταθήκη για να αποδεχτείς κάποιες αλήθειες βαριές. Πόση λεβεντιά δηλαδή πρέπει να αναγεννά η ψυχή σου, ή, πόσα χρόνια εμπειρίας πρέπει να ‘χεις στήριγμα στις αντοχές σου.

Θα καταλήξω στο ότι η ωμότητα δεν μπορεί με τίποτα να φτάσει στο στομάχι.
Σε αντίθεση με τα λόγια τα παχιά, που ποτέ δεν πρέπει να καταπίνονται αμάσητα.

Ο Παλαιστίνιος Ποιητής Ταουφίκ Ζαγιάντ γράφει:

Πάνω στον κορμό μιας ελιάς

Επειδή δεν πλέκω με νήματα(1)
και κάθε μέρα περιμένω ένταλμα συλλήψεως
επειδή το σπίτι μου κάθε μέρα
περιμένει επίσκεψη της αστυνομίας
για έρευνα- σάρωμα,
επειδή δε μπορώ ν' αγοράσω χαρτί
θα χαράξω αυτά που τραβάω
τα μυστικά μου όλα θα χαράξω
πάνω στον κορμό μιας ελιάς
στην αυλή του σπιτιού μου.

Θα χαράξω την ιστορία μου
τις πράξεις της τραγωδίας
τους αναστεναγμούς για τα περβόλια
κι όλα τα αχ πάνω στους τάφους των προγόνων μου.

Θα χαράξω
την κάθε πίκρα που γεύτηκα
την πίκρα που με το 'να δέκατο
απ' τη μελλούμενη ευτυχία θα σβήσει.

Θα χαράξω όλα τα στοιχεία
του κάθε χωραφιού που αρπάχτηκε
του χωριού μου τα σύνορα
τα σπίτια των ανθρώπων που ανατινάχτηκαν
τα δέντρα μου που ξεριζώθηκαν
τα' αγριολούλουδα που πατήθηκαν
τα ονόματα εκείνων που το μάσημα των νεύρων μου το 'κάμαν τέχνη
τα ονόματα των φυλακών
το είδος κάθε χειροπέδης που μου μάγκωσε τα χέρια
τις μορφές των δεσμοφυλάκων
και τις βρισιές
που μού 'ριξαν κατάμουτρα.

Θα χαράξω,
Κάφρου Κάσεμ(2) δε σε ξεχνώ
Θα χαράξω,
Ντερ Γιασίν(3) ρίζωσε μέσα μου η θύμησή σου.
Θα χαράξω
φτάσαμε στο κορύφωμα της τραγωδίας
μας μάσησε, τη μασήσαμε, μα φτάσαμε.

Όσα μου λέει ο ήλιος θα χαράξω
όσα μου λέει το φεγγάρι
κι όσα λαλεί ο κορυδαλλός που κάθεται
σε τούτο το πηγάδι που οι δικοί του έχουν μισέψει.

Για να θυμούμαι θα χαράξω πάντα
της τραγωδίας όλες τις πράξεις και τις φάσεις
όλης της συμφοράς
πάνω στον κορμό μιας ελιάς
στην αυλή του σπιτιού μου.

Σημειώσεις
(1). Αναφέρεται στην Μαντάμ Λα Φάρζ, η οποία πλέκοντας με τις βελόνες έγραφε τα ονόματα των εχθρών της Γαλλικής επανάστασης του 1789 για να τιμωρηθούν μετά από τη νίκη.
(2). Κάφρου Κάσεμ: Χωριό της Παλαιστίνης. Στις 29 Οκτωβρίου 1956, ημέρα της επίθεσης του Ισραήλ στην Αίγυπτο με τη συμμετοχή της Αγγλίας και της Γαλλίας, ισραηλινή περίπολος σκότωσε 43 παλαιστίνιους, κατοίκους του Κάφρου Κάσεμ, με το πρόσχημα ότι δεν συμμορφώθηκαν με την απαγόρευση της κυκλοφορίας που ανακοινώθηκε μόλις μισή ώρα πριν ισχύσει χρόνος που δεν ήταν αρκετός για να επιστρέψουν οι αγρότες από τα χωράφια τους στο χωριό.
(3). Ντερ Γιασίν: Χωριό της Παλαιστίνης. Στις 9 Απριλίου του 1948 οι σιωνιστές σκότωσαν 254 παλαιστίνιους, κάτοικους του Ντερ Γιασίν. Υπεύθυνος της σφαγής αυτής ήταν ο πρώην ειρηνοποιός πρωθυπουργός του Ισραήλ και κάτοχος του Νόμπελ Ειρήνης Μεναχέμ Μπέγκιν.

We will not go down (Song for Gaza)
(Composed by Michael Heart)

A blinding flash of white light
Lit up the sky over Gaza tonight
People running for cover
Not knowing whether they’re dead or alive
They came with their tanks and their planes
With ravaging fiery flames
And nothing remains
Just a voice rising up in the smoky haze

We will not go down
In the night, without a fight
You can burn up our mosques and our homes and our schools
But our spirit will never die
We will not go down
In Gaza tonight

Women and children alike
Murdered and massacred night after night
While the so-called leaders of countries afar
Debated on who’s wrong or right
But their powerless words were in vain
And the bombs fell down like acid rain
But through the tears and the blood and the pain
You can still hear that voice through the smoky haze

We will not go down
In the night, without a fight
You can burn up our mosques and our homes and our schools
But our spirit will never die
We will not go down
In Gaza tonight

Οι φωτογραφίες είναι από το deviantart.com

Καλή Πρωτοχρονιά, κ.Τουρνά

2008-12-31T22:03:00.013+02:00

“Καμιά προκοπή. Παντού στάχτη. Παντού φόνοι. Κάθε μέρα φέρνει μιαν άλλη μέρα και εξαντλείται βαθμηδόν η παρακαταθήκη των στιλβωτηρίων. Λίγοι γενναίοι ακόλουθοι ξεπετσώνουν τα μπράτσα τους και φορούν μεγάλες ομπρέλλες μπρος σε καθρέφτες γαλακτερούς. Οι νέες που έμειναν ριζωμένες επάνω στα ίχνη τους γονιμοποιούν τις σκιές τους. Δύο νεράιδες ασθμαίνουν. Ένας κόλουρος επιμένει.
Οι τρίχες της κεφαλής του απεδείχθησαν τετελεσμένα γεγονότα.”

Ανδρέας Εμπειρίκος, Υψικάμινος

Θυμάμαι κείνο το χαρωπό τραγουδάκι από κάτι χρόνια ανυποψίαστης αστοχασιάς που αναρωτιόταν για τον κόσμο μας το 2009. Ήταν ο Κώστας Τουρνάς, ούτε που μπορώ να εντοπίσω πόσα χρόνια πίσω, που τραγουδούσε «πως θα ειν’ ο κόσμος μας, πως θα είμαστε εμείς το 2009…πως θα ζούμε άραγε, αν θα είναι όλα αλλιώς και ποια θα είναι τα νέα»…
Ένας τραγουδοποιός με μια πεισματάρικη νιότη στο βλέμμα και στα τάσια της κιθάρας του που εικάζει, που πλάθει σενάρια, που ρίχνει μελωδικές μαντεψιές.

Κι εμείς εδώ. Κοντά στο 2009. Μια ανάσα πες. Στον καθρέφτη μπροστά να γλυκαίνουμε με πούδρες το χαμόγελο για να μας ομορφαίνει, στη κουζίνα να ψήνουμε τη βασιλόπιτα και να λογαριάζουμε το φλουρί για σημάδι τυχερό, στη πόρτα μπροστά να ζουλάμε ρόδια να κοκκινίσει η γιορτή…
Άλλοι να ξεδιπλώνουνε πράσινες τσόχες, κάποιοι –τυχεροί- να χώνονται σ’ αγαπημένες αγκαλιές και να κοροϊδεύουν το χρόνο, ορισμένοι να βγάζουν αριθμολόγιο για τους πρώτους απολογισμούς.

Σχεδόν όλοι, στην αναμονή εκείνου του μαγικού τικ-τακ που θα σημάνει αρχή άλλη. Γέννα και Φως. Σχεδόν όλοι, σε μια ιεροτελεστία από χρόνια μαθημένη, διαδρομή μαγική, μπουκωμένη μ’ ευχές κι ελπίδες, να, το δωδέκατο χτύπημα στο ρολόι φτάνει κι ανοίγει η ζωή στο παραμύθι, στα ζαχαρωτά, το λικέρ και τη χρυσόσκονη…

Ζυμάρι οι καρδιές τέτοιες ώρες-συνήθως. Και τα ουράνια, πόρτα ανοιχτή. Αστροφεγγιές να δεις, αγκαλιάσματα και συγκινήματα. Αποχαιρετισμοί στις περσινές πίκρες, καλωσορίσματα από μέλι και ξόρκια προς τελώνια και στοιχειά∙ φιλιά κάτω απ’ το γκυ και φιλέματα στον καλότυχο που θα κάνει το ποδαρικό.

Όμορφες στιγμές, μ’ αγωνία και χαρά ανάκατες, με σκέψεις μετέωρες, με βιασύνη και δισταγμό. Όμορφες στιγμές για τούτον εδώ τον κόσμο που ‘μαθε να ορίζει πράξεις και νου, από χρονολογίες.

2009. Σα μωρό ροδαλό που κοντοζυγώνει. Κόντρα στα εθιμοτυπικά και τα αστροπασπαλισμένα, λέω να κάνω την παράκαμψη φέτος. Και να μη βγάλω κιχ, εκεί, πάνω στο δώδεκα, την ώρα τη μαγική. Να πω τι και τι να ευχηθώ. Ιδέα δεν έχω.

Το 2008 βάρυνε απροσδόκητα τώρα, στα στερνά του. Κι είμαι αμήχανη μπρος σ’ όλο αυτό το αγριεμένο, το ορμητικό, το θανατερό μέλλον.

Τα παιδιά στη Γάζα σκοτώνονται. Σκο-τώ-νο-νται.
Κι εγώ έχω στο φούρνο χοιρινό με μέλι για να γλυκάνω τη νυχτιά.
Κι εκεί, παραδίπλα, ένας λαός γονατίζει, ματώνει, ψάχνει στα σκουπίδια να τραφεί, σέρνεται στα χώματα μπας και γλυτώσει τη ζωή του.

Σκοτώνουνε παιδιά, μα θαρρώ, το θέαμα έγινε θλιβερά οικείο. Κι η ζωντανή αίσθηση πολέμου απ’ τις οθόνες μας μας προκαλεί ένα κούνημα του κεφαλιού, αποδοκιμασίας βέβαια και ξανά, πίσω στα δικά μας…

Μια παγκόσμια αλητεία η πολιτική που θερίζει ζωές, καταπατά γη άλλου, βολεύει και βολεύεται, προσπερνά νομιμότητες, χλευάζει ηθικές και μπρος σε συμφέροντα κι οφέλη θανατώνει αξίες ανθρώπινες.

Μου ’ρχεται στο νου κείνος ο στίχος του Έλιοτ για το ταξίδι των μάγων: «Ήταν φορές… που νοσταλγήσαμε τα καλοκαιρινά παλάτια… τα μεταξένια κορίτσια που μας έφερναν δροσιστικά…»

Δεν θέλω να αποκρυπτογραφήσω γιατί τούτος ο στίχος έχει δεθεί εντός μου με τη Μέση Ανατολή. Χαμένοι οι τρείς μάγοι σε κόσμο αφιλόξενο και εχθρικό, με τις ελπίδες της Ειρήνης λαβωμένες και τα παιδικά κορμάκια άψυχα, μίσχοι βίαια κομμένοι μες σε κτηνώδεις καιρούς.

Για το 2009, τραγουδούσε κάποτε ο Τουρνάς: «Τότε που ο πλανήτης μας θα ’ναι οπλοστάσιο κι οι δρόμοι θα μοιάζουν μ’ αρένα…»
Τότε. Δηλαδή, τώρα.
«Όταν όλοι οι τρελοί που τον κόσμο κούρασαν, μακριά μας θα έχουνε φύγει…», έτρεφε σπίθα ελπίδας ο τραγουδοποιός.
Λάθος υπολογισμοί αγαπητέ. Λάθος. Κάθε αχόρταγος κι άπληστος ηγέτης, εδώ ακόμα κατοικεί. Κι ο κόσμος -κουρασμένος πόσο-, δεν έχει μπόρεση ούτε αχνή φωνή διαμαρτυρίας να υψώσει. Ούτε καν αυτό.

Καλή Πρωτοχρονιά Κόσμε. Της Δύσης. Ίσως και της Ανατολής.

Μαριώ, Ένα τραγούδι για την Παλαιστίνη

Οι φωτογραφίες, από το www.reuters.com

Φανός θυέλλης

2008-12-26T14:41:00.004+02:00

«Οι μέρες όλο και μίκραιναν, το φως έφευγε γρήγορα, πιάνουνταν η καρδιά τ’ ανθρώπου κάθε απομεσήμερο. Ξαναγύριζε η αρχέγονη τρομάρα των προγόνων, που έβλεπαν τους χειμωνιάτικους μήνες τον ήλιο όλο κι ενωρίτερα να σβήνει. “Αύριο θα σβήσει πια ολότελα”, λόγιαζαν απελπισμένοι και ξαγρυπνούσαν όλη νύχτα απάνω στα ψηλώματα με αγωνία: Θα βγει, δε θα βγει; Κι έτρεμαν - ο Ζορμπάς τη ζούσε την αγωνία αυτή πιο βαθιά και πιο πρωτόγονα από μένα” (…)
Το πρωί ξυπνούσα εξαντλημένος και νικημένος κι άρχιζε πάλι ο πόλεμος. Κάποτε σήκωνα το κεφάλι• απομεσήμερο, έφευγε κυνηγημένο το φως, πλάκωνε απότομα το σκοτάδι. Μίκραιναν οι μέρες, ζύγωναν τα Χριστούγεννα, παρακολουθούσα το αιώνιο τούτο πάλεμα στον αγέρα, έλεγα: “Δεν είμαι μόνος• μια μεγάλη δύναμη, το φως, παλεύει μόνο, νικιέται, νικάει, δεν απελπίζομαι• θα νικήσω μαζί του”»

(Νίκου Καζαντζάκη, Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά)

Φυλλομετρώ σελίδες αγαπημένες για μυρίσει αλλιώτικα τούτη η παράξενη κι αγριεμένη εποχή. Η μοναχική και ξένη εποχή. Παλεύω να φέρω βόλτα την αμφιθυμία μου – γέλια μέθης κι ευχολόγια στα ρεβεγιόν, νύχια ακονισμένα και βλέμματα κόκκινα στους δρόμους. Χριστούγεννα ξένα. Αυτό.
Σα κουβέντες που κοπήκανε στα ξαφνικά από λαλιά ακατανόητη.
Εικόνα με παράσιτα που τρεμοπαίζει.

«Δεν είμαι μόνος», λέει ο Καζαντζάκης, «θα νικήσω με το φως».
Συλλογίζομαι τούτο το φως, που ’χει ο Χειμώνας –«το μόνο μέλλον μας, Χειμώνας…»*- και τις επικλήσεις του. Να στραφεί, ν’ ανέβει, ν΄ ανοίξει. Παρακάλια ειδωλολατρικά μιας άλλης πρωταρχής, με λαμπαδοδρομίες, με φωτιές, με μαντέματα, με διονυσιακές τελετουργίες.
Το φως. Η σωτηρία, η ελπίδα, η γέννα. Το λυχναράκι, ο φανός θυέλλης, η φλογίτσα που σπινθηρίζει. Η άλλη ανάγνωση της φωτιάς, πέρα απ’ την καταστροφική της δράση. Η συμβολοποιημένη της θέαση, το σημαινόμενον, που θα λέγανε και κάποιοι στοχαστές.
Μια σπίθα, ν’ αρπάξεις λάμψη να κρατηθείς.

Δεν υπάρχει ο άνθρωπος χωρίς ελπίδα. Δεν υπάρχει.

Καλά. «Για να γυρίσει ο ήλιος, θέλει δουλειά πολλή»**, θα μου πεις. Ορθόν. Πολλή η δουλειά κυρίως όταν πρέπει να δουλέψεις για πολλούς κι όχι για τον έναν.

Κάθομαι μες στους 7 βαθμούς (!) που παγώνουν το αμάθητο σε κρύα Ηράκλειο και κοιτάζω τούτη τη χειμαζόμενη πόλη που μοιάζει να ξεχνιέται μες στην καταναλωτική κοκεταρία της… Τριγύρω, χρωματιστά λαμπιόνια του λούστρου και της τάχα μου γενναιοδωρίας, ανοικοκύρευτα κι ακαλαίσθητα σκορπισμένα.
Ξεπεσμένη αρχόντισσα που ‘βγαλε βόλτα τα προικιά να καμαρώσει.
Φθαρμένα, ασύνδετα, πλούσια, άδεια. Τα τριγύρω. Μπορεί και τα εντός.
Αλλά που ξέρεις; Επίκληση φωτός και τούτα τα κιτς λαμπιόνια, να σκίσουν τη νύχτα και την οδύνη, να μεταμορφωθούν σε αρχαία, λυτρωτική φωτιά.

«Δεν είμαι μόνος», λέει ο Καζαντζάκης, «θα νικήσω με το φως».
Εμείς κι οι μοναξιές μας, του αντιγυρίζω. Δαιμόνια και στοιχειά.
Που είναι κείνος ο οίνος ο βαθυκόκκινος της ζωής, της αγάπης, που απαλύνει τις άκριες της καρδιάς, που ζεσταίνει την ύπαρξή σου;
Που σε κάνει να υπάρχεις. Αυτό. Πρόσωπο αληθινό, υπαρκτό, σάρκα, αίμα και ψυχή μες στην απρόσωπη πόλη.

Χρονιάρες μέρες, λες και κυλούν ερήμην. Στην αναζήτηση του φωτός η ψυχή, στο έρεβος το κοινό μας σπίτι. Και δεν μιλώ μόνο για το πώς πορεύεται η πολιτική. Για διαδικασίες και για θεσμούς. Μιλώ για την κοινωνία.
Για το εμείς, για το πώς σχετιζόμαστε. Η κοινωνία πραγματώνεται χάρη στην επι-κοινωνία, γνωστό. Κι αυτό που βιώνουμε στους δρόμους όπου διασταυρώνονται βλέμματα και βήματα είναι αντι-κοινωνία.
Πρακτική αμετάβατη η επικοινωνία. «Επικοινωνώ για να επικοινωνήσω».
Συλλογικοί μονόλογοι και ματαιοδοξίες εν χορώ. Ρεζιλέματα.

Στέκομαι και κοιτάζω μια παρέα εφήβων. Άτσαλοι κι άγαρμποι μες στο αμάθητο σώμα τους. Στα μέλη τους αυτή η γλυκειά χαύνωση της εφηβείας. Στα μάτια τους ένα άγουρο πείσμα. Η ανάκατη αμηχανία της φύσης πριν από τη δυνατή βροχή.
Ένας τους, ίδιος Διγενής. Και Διόνυσος. Και Χριστός. Μια σαϊτιά το βλέμμα. Αγέρωχο, παράφορο• ίσως η ελπίδα μες στη χειμέρια ερημιά του μέσα κι έξω τόπου. Ίσως.
Η φθαρτή ωραιότητα. Η ασύστολη. Η εφηβεία. Ο έρωτας.
Αυτό δε πα ’να πει εφηβεία; Ο έρωτας ο μέγας.

Μια κακομοιριασμένη αντιερωτική εποχή. Αυτό είμαστε. Αυτό έχουμε.
Σμίγουμε μ΄ ανθρώπους για να τους προδώσουμε στη πρώτη στροφή, καμωνόμαστε πως αρθρώνουμε την αγάπη μα κοιτάζουμε τη βολή μας, λογαριάζουμε μια κοινή ζωή με ατέλειωτα ωράρια και «ανεξαρτησίες».

Ζευγάρι ανήμερα Χριστούγεννα μες στη παγιέτα και το μετάξι: Τραπέζι ένα, κορμιά αλύγιστα, βλέμματα αλλού ντ’ αλλού. Δίωρο στο μαγαζί, ούτε μια λέξη, στ’ ορκίζομαι. Αυτός οπτικό τουρ στα γύρω κορμιά, αυτή πήγαιν-έλα στην τουαλέτα να πουδραρίζεται.

Και πες μου τώρα: εδώ δεν υπάρχεις ούτε μέσα από την αγαπησιάρικη κοινωνία με το ταίρι, πώς να υπάρξεις μέσα σε μια αντι-κοινωνία που τη νιώθεις κοπίδι αιχμηρό σε ψυχή και σάρκα;

Ψυχορράγημα μιας συλλογιστικής. Μπορεί.
Μπορεί πάλι να είμαστε μακριά νυχτωμένοι.
Και το μόνο φωτεινό που υπάρχει μπροστά να είναι το ότι ο Χειμώνας αποτελεί προάγγελο της Άνοιξης.
Κι αυτός είναι ο μόνος, πραγματικός θρίαμβος αυτής της εποχής.

Ξεράθηκε το χείλι γυρεύοντας την αγάπη τη ξεγυμνωμένη
που θάλπει και στηρίζει και θερμαίνει,
γι’ αυτό και οι φωτογραφίες της μεγάλης ελπίδας από την Jacqueline Roberts

*Στίχος της Κικής Δημουλά
**Στίχος του Οδυσσέα Ελύτη

Ενηλικίωση, αυτή η ένοχη

2008-12-22T01:28:00.008+02:00

Μέχρι τώρα, κάθε χρονιά έφτανε στα τελευταία της μέσα σε κάποια ελπίδα, με το μάτι κολλημένο σε κάποια χαραμάδα για μια χούφτα φως, έστω και μες σε δάχτυλα τρεμάμενα. Πως ν’ αποφύγεις σήμερα τη σκέψη πως η μόνη ορθή στάση απέναντι στη χρονιά που έρχεται είναι η απελπισία;

Αναρωτιέμαι τώρα κι εγώ, παλεύοντας να δώσω άνοιγμα στη ψυχή, να σπρώξει κι αυτή το βλέμμα ώστε να βρει σχισμάδες να τρέξει μπρος…

Φρένο απότομο μπρος στο υπερθέαμα της διαπλοκής, της διαφθοράς και της χυδαιότητας… Τείχος καλοθεμελιωμένο να κουτουλάς, να τσακίζεις αντοχές κι όνειρα, να πέφτεις σε μια ματαίωση πιο μαύρη κι απ’ την νύχτα τους.

Άλλο τείχος παρακάτω, πετρωμένο κι αυτό, οι στερεότυπες διαπιστώσεις των πολλών για τη συνολική παρακμή των συστημάτων της κοινωνικοποίησης της νεολαίας.
Δεν είναι ψέμα. Μα, αν αναζητάς απεγνωσμένα μια αλλιώτικη ματιά πάνω στα πράγματα, πίσω από τα φαινόμενα πα ’να πει, δε μένεις χορτάτος.

Θεσμοί ανάπηροι, μπάχαλο γενικευμένο, πανηγύρια εξέγερσης και ασυδοσίας που μέσα από χείλη εμβριθών αναλυτών και μέσα από πένες άξιες γυρεύουν ένα στίγμα ιδεολογικό, μια νομιμοποίηση πολιτική, μια απάντηση βρε αδελφέ, στο γιατί που τσουρουφλίζει, που πονάει, που φορές-φορές κλονίζει συθέμελα.

Αμήχανος θεατής η κοινωνία των ενηλίκων –των «ξερόλων»-… Κείνων που, είτε δεν συμμετέχουν σε παρακμιακά σενάρια πλουτισμού και επίδειξης (ως επιλογή, ή θέλοντας και μη), είτε βρίσκονται σε συνεχείς εναγκαλισμούς με το «σύστημα».

Κι έτσι, μες στην αμηχανία της, μια σημαντική μερίδα των ενηλίκων τουλάχιστον, σε μια έκρηξη αυτοκριτικής, λέει να «τα λουστεί» όλα.
Δικά της τα όσα προβλήματα στο πεδίο της μεταβίβασης αξιών, δικά της η πολιτική υποκρισία και οι αδηφάγοι τραπεζικοί μηχανισμοί, η χυδαιότητα των ΜΜΕ και η πληκτική ψευδολαϊκή εκπαιδευτική πρακτική, δικά της το νταηλίκι της νομιμοποιημένης βίας, ο σφετερισμός των δικαιωμάτων από την εξουσία και μαζί η μιζέρια μιας καταχρεωμένης, άνεργης, άνευρης καθημερινότητας.

Σωστό; Σωστό.
Από την άλλη όμως, στερεότυπος λόγος καταλήγουν να γίνονται τούτα δω, τα περί ευθυνών των ενηλίκων…
Αναρωτιέμαι λοιπόν, μήπως έτσι –μέσα σε μια οργιώδη προθυμία ανάληψης γονεϊκών ή δασκαλίστικων ευθυνών-βρίσκει χώρο επαρκή και συγκαλύπτεται η ευρύτερη κοινωνικοπολιτική πραγματικότητα. Δεν εντοπίζεται δηλαδή ή, αθωώνεται κιόλας, ένας μηχανισμός ιδεολογικός, μια διαδικασία συγκρότησης όλων αυτών των ομάδων, των φαινομένων, των μορφωμάτων που γίνονται κομμάτι του κοινωνικού σώματος, μέλος αδιευκρίνιστο, ή, μη αναγνωρίσιμο εντελώς.

Σκέπτομαι αρκετά τούτη την εκτιμητέα –δε λέω- αλλά μονόπλευρη κιόλας -ανέξοδη συχνά- ανάγκη μας να τα σηκώσουμε όλα στις πλάτες μας. Εννοώ δίχως να λαμβάνουμε υπόψη, χωρίς να εξετάζουμε τις όποιες συγκυρίες, κοινωνικές, πολιτικές, πολιτισμικές, που λειτούργησαν καταλυτικά ώστε να εγγραφούν σε συνειδητό και ασυνείδητο, οι γνωστές συλλογικές νοοτροπίες. Πως διαμορφώθηκαν ιστορικά δηλαδή, πως στάθηκαν στο χρόνο και σμίλευσαν μια στάση ζωής.

Από την άλλη, δεν έχω ιδέα ποιες ομάδες, ποιες δυνάμεις ή στρώματα θα είχαν μπόρεση και θέση να επεκταθούν δρώντας –κυρίως αυτό, δρώντας- και βαθαίνοντας την κρίση του πολιτικού συστήματος. Και δεν ξέρω ποιοι ενήλικες θα ήταν σε θέση να γίνουνε μπροστάρηδες, κρατώντας ξύπνια μια συνείδηση συλλογική που θα΄ναι ικανή να ανασυντάσσει συνεχώς ανάγκες κοινωνικές και προτάγματα και διεκδικήσεις.

Μάλλον εκείνοι που θα είχαν εντός τους μιαν ωραία νεότητα, μια πάλλουσα εφηβεία, αλλά… πουν ’τους…

Τα νέα, τα ωραία, τα φρέσκα μυαλά που θα’ χουν και σύνεση κι έμπνευση και μια αλλιώτικη θέαση στα πράγματα και στον κόσμο…

Οι νοοτροπίες φθείρονται πολύ αργά. Τρίβονται με γυαλόχαρτο ψιλό σιγά-σιγά για χρόνια. Μέχρι να λειανθεί η επιφάνεια και να δεχθεί τ’ αλλιώτικο, να ποτιστεί μ’ αυτό. Να γίνει ένα μαζί του. Πιο σωστά, να γίνει «αυτό». Το άλλο.
Κατά πολλούς, τ’ όνειρο.

Η φωτογραφία, από εδώ.

Απολείπειν ο Θεός Αθήνας

2008-12-10T00:02:00.004+02:00

Για την αξία της ανθρώπινης ζωής δεν έχω να πω.
Πόσο μάλλον για την αξία της εφηβικής ζωής. Σιωπή. Μούγκα.
Την τύφλα μας μόνο. Αυτό θα ψελλίσω. Για τα κοινωνικά μορφώματα που θρέψαμε, για τις κοινωνίες που νανουρίσαμε. Για τις διάτρητες συνειδήσεις που βγάζουμε μπροστά να ψευτοκοκκορεύονται πως ακόμα ανασαίνουν.
Φτου μας.
Γιατί αν δεν έχει ευθύνες –για τα καλά και για τα κρίματα- ο πολίτης σε ένα δημοκρατικό πολίτευμα, να μου το πείτε να το ξέρω. Κι από την άλλη πλευρά –την απέναντι, την υπερυψωμένη-, αν η αιρετή εξουσία δεν έχει λόγο να βγεί μπροστά και να πάρει στην πλάτη ό,τι στραβό συμβαίνει στα χώματα που μ’ εντολή λαϊκή κι όρκο δικό της κανοναρχεί, πείτε μου το να το μάθω κι αυτό.

Επιστροφή στα αναγνωστικά.
Για το ποιος κάνει τα κουμάντα, για το τι σημαίνει κυρίαρχος λαός, πολιτική βούληση, κράτος δικαίου, έννομη τάξη και ου τω καθεξής.
Άντεστε να ξανανοίξουμε τα λεξικά για τα περί ήθους και συνέπειας κι ευθύνης.
Να ’ρθουνε μετά και τίποτα καινούργιες προβληματικές να θεμελιώσουν ένα νέο πλαίσιο θεσμικών προτεραιοτήτων, μια νέα σχέση κοινωνίας-πολιτικής, ώστε να οδηγηθούμε από την κρίση στην αυτογνωσία κι από κει σε μια ανοιχτή προοπτική για ένα καλύτερο αύριο...

Το πώς μας φτύνει η ωραία η νιότη, άλλοτε μέσα από ενσυνείδητες θεμελιωμένες πολιτικές στάσεις και πρακτικές κι άλλοτε φέρνοντας τούμπα ό,τι θαρρούσαμε αξία δημοκρατική και δικαίωμα ιερό και δεδομένο, το βλέπουμε καθαρά.
Και το πετσί μας που ταράσσεται, μας λέει πως μας αξίζει. Και η ξεπουλημένη ψυχή μας διαισθάνεται, κατανοεί, οσμίζεται τη σαπίλα.

"Γενικεύεις", θα μου πείτε. "Αφορίζεις με μια κοντυλιά μα, δεν είμαστε όλοι έτσι". Ωραία. Δεν είμαστε όλοι έτσι. Κι εγώ στον δικό μου μικρόκοσμο έχω αρχές και τις υπερασπίζομαι με μια δύναμη στην οποία δεν επιτρέπω ούτε ραγισματιά. Και λοιπόν;
Οι μικρόκοσμοι αλλάζουν τις κοινωνίες; Μπούρδες. Τώρα πιά, μπούρδες.

Αποχαύνωση και δημιουργική πρόταση δε συμβαδίζουν.
«Η πάρτη μου» και συλλογική συνείδηση, μαζί, δε γίνεται.
«Η πάρτη μου» και κοινωνία συνοχής δεν πάνε παρέα.

Γεμάτοι αντιφάσεις όλοι μας και με συγκεχυμένες πρακτικές, δίχως δομημένο αξιακό σύστημα, τη μια υπέρ της εντιμότητας, την άλλη όπως κι ό,τι αρπάξουμε -μια και ο καθείς κι η πάρτη του-, τη μια δεν ενδίδουμε στην αηδία των πολιτικών συνθημάτων και την άλλη σφυράμε στον γείτονα νομαρχιακό σύμβουλο να σπρώξει λίγο για την υπόθεσή μας. Τη μια προτρέπουμε το παιδί μας διάβασε και διάβασε –ανοήτως πως- και την άλλη του φωναζουμε να βγεί και να σαρώσει τα πάντα στη κοινωνία γιατί αλλιώς δεν θα επιβιώσει…
Μουτζώνουμε τους πολιτικούς για τα σκάνδαλα και τη διαφθορά και σαν συμπληρώνουμε τη φορολογική δήλωση κάνουμε του κόσμου τις αλχημείες και τα μαγειρέματα με κείνο το οικοπεδάκι στο χωριό…

Τι μπορεί να σταθεί δηλαδή δίχως δυναμωμένη εμπιστοσύνη στο κοινωνικό οικοδόμημα, χωρίς πολιτική σκέψη και δράση ισχυρή και στάση ανάλογη απ΄ τους πολιτικούς, συνεπή και αξιόπιστη, τι να προχωρήσει δίχως κριτική ματιά οξυμένη απ’ τον πολίτη;

Όταν οι κοινωνίες δεν απαντούν στις ανάγκες της εκάστοτε πραγματικότητας, δε σαρκώνουν στόχους και δεν κοινωνούν τα αυτονόητα, ήθος και δίκαιο πα’ να πεί, είναι καταδικασμένες να καταρρεύσουν. Ξεκάθαρο. Περνούν ένα μεσοδιάστημα, μεταιχμιακό στάδιο πες, ανομίας όπως λέγεται όπου επωάζεται το καινούργιο (τα γραφτά το λένε αυτό και τα τεκμήρια της ιστορίας) και αλλάζουν. Άμποτε!

Άκουγα χθες έναν γελοίο πολιτικάντη να διαπιστώνει ενεός την ύπαρξη μιας αίσθησης καταφρόνησης της πολιτικής, μιας διάθεσης αποστροφής προς τις πολιτικές διεργασίες…
Άλλοι μακριά νυχτωμένοι κι αυτοί…

Επαγγελματίες πολιτικοί να ασελγούν χρόνια πάνω σε λαό υπνωτισμένο, να αναμασούν θεωρήσεις και ανακατασκευές προτύπων εξουσίας, επαναλαμβάνοντας απλά έναν στείρο, επηρμένο λόγο και μια αγκυλωμένη σε αναχρονιστικές διαδικασίες πολιτική.

Το σύγχρονο πρόσωπο της δημοκρατίας δεν είναι παρά κομμένες κεφαλές στα τηλεοπτικά παράθυρα. Αλαζονικά βλέμματα, νευρωτικά λογύδρια ανοησίας μακριά απ’ τα κοινωνικά καρδιοχτύπια και τις ουσιαστικές αγωνίες μας.
Λόγος ασώματος και ανερμάτιστος, δίχως αντίκρυσμα, εγκλωβισμένος στα συναλλακτικά ήθη μιας εξουσίας που τρέμει μην έρθει σ’ επαφή με το σώμα της• με την κοινωνική πραγματικότητα.

Αυτή ακριβώς είναι η πολιτική σήμερα. Και η κοινωνική συνοχή, αυτή μοιάζει να’ναι. Κομμένη κεφαλή που οφείλουμε να επανασυγκολλήσουμε με το πληγωμένο αλλά –ακόμα ευτυχώς- παλλόμενο σώμα.

Είδα κι έναν δεκετριάρη στην πορεία την πρωινή να τσινάει σαν το αγριοκάτσικο μπροστά στον αγριεμένο του πατέρα που τον τραβούσε απ’ το μανίκι: «άσε με κάτω! Θέλω να μείνω στην πορεία! Μεγάλωσα πια και μπορώ να ξεχωρίσω τον προσωπικό αυταρχισμό από την αυταρχική δημοκρατία!»

Μειδίαμα θολό, για τα σημαίνοντα και τα σημαινόμενα και τις αλήθειες που μονάχα τρελοί και παιδιά πλέον λένε.
Κοντοστάση, για να’ ρθει μετά η σκέψη πως η βία δεν είναι παρά η μέθοδος συναλλαγής στον κόσμο των ενηλίκων.
Γνωστό: Αν σε μια βία αντιταχθεί μια άλλη βία, αυτό βεβαιώνει τον έφηβο ότι έχει δίκιο που πράττει βίαια.

Παιδιά ωραία, παιδιά με παλάμες δεμένες, φλέβες που φωνάζουνε, παιδιά που ξερνούν στίχους τραγουδιών μπρος στη δική μας ανοχή.
Κι έχουνε και μια γλυκιά θλίψη, σαν παράπονο, για τη ματαίωση που μας ματώνει, εμάς, τους ενήλικες, πως ό,τι και να γίνει το ποτάμι ρέει ερήμην.
Μας, του, τους, μικρή διαφορά.

Παιδιά μιας αγέλης τα άλλα, της νύχτας λέω, που αυτή έχουνε αντί για εξουσία (έτσι δε λέγανε στο Μάη του ’68; Εσείς έχετε την εξουσία, εμείς έχουμε τη νύχτα)…
Ομάδα με δυναμική αυτοαναφερόμενη, στη λογική αγέλης.
Αγέλη που, αν και προς τα έξω εκφράζεται αντιεξουσιαστικά, στην πραγματικότητα αναπαράγει στο εσωτερικό της τις ίδιες σχέσεις εξουσίας που επιδιώκει να ανατρέψει.
Και στις πράξεις της, με διαφοροποιημένη δομή, εντάξει, τις ίδιες σχέσεις συντηρεί.
Πολλαπλές οι αναγνώσεις, αλλά ναι.

Αθλιότητες. Ποιες οι μεγαλύτερες, των «πολιτικών αντρών», της ετοιματζίδικης δημοσιογραφίας, του οργισμένου αντιεξουσιαστή ή των δικών μας ημικοιμισμένων–κατά το δοκούν- συνειδήσεων, αδυνατώ να ξεχωρίσω.
Απαξία. Ό,τι χειρότερο. Σχεδόν.

Δε μένει παρά η σκληρή προτροπή:
«αποχαιρέτα την πρωτεύουσα που χάνεις».
Και χάνεται. Ίδια κομμένη κεφαλή.

Οι φωτογραφίες είναι από το flickr.com των alexandros_m, bilwander και Nikos_Z

Γραμματικές της ψυχής και της εποχής

2008-11-06T13:36:00.001+02:00

Ενεστώτας• ο Μόνος Χρόνος.

Το χωριό και η Χώρα

2008-10-09T00:19:00.000+03:00

Σ’ ένα βιβλίο Γλώσσας του Δημοτικού, υπήρχε –ίσως να παραμένει-, μια ιστορία πλήρους σύγχυσης.
Ήταν λέει ένας ξυλοκόπος και ο γιός του που ξεκίνησαν από το χωριό τους με φορτωμένο το γάιδαρο, με σκοπό να πάνε στη Χώρα. Ελαφρύ το φορτίο κι έτσι ο ξυλοκόπος επιλέγει ν΄ανεβάσει πάνω στο γάιδαρο και το παιδί. Στη διαδρομή συναντούν έναν κυνηγό.
«Ντροπή σου!» φωνάζει ο κυνηγός στον πιτσιρικά. «Παιδί πράμα έχεις τον πατέρα σου να περπατά κι εσύ να χαζολογάς καβάλα;»
Κοκκινίζει ο μικρός, δίνει μια και κατεβαίνει. Ο ξυλοκόπος ανεβαίνει στο ζώο και συνεχίζουν το ταξίδι τους. Σε μια ανηφοριά συναντούν μια γριά, που ήταν υφάντρα. Μόλις τους βλέπει, σταυροκοπιέται.
«Έλα Παναγιά μου! Κοτζάμ άντρας κάθεσαι στο γάιδαρο κι έχεις το καημένο το παιδί να ιδροκοπά περπατώντας;»
Αμέσως ο ξυκοκόπος κατεβαίνει κι αφήνει ξεφόρτωτο το γαϊδαράκο.

Λίγο παρακάτω ανταμώνουν έναν γέρο που κουτσοπερπατούσε με το μπαστούνι του. Κοντοστέκεται, τους κοιτάζει, κουνάει το κεφάλι και μουρμουρίζει:
«Μωρέ σεις, πάει ο γάιδαρος αδειανός κι οι άνθρωποι με τα ποδάρια;»
Τσουπ, πατέρας και γιός ανεβαίνουν στον κυρ-Μέντιο.
Παρακάτω, να σου ένας παπουτσής:
«Άπονοι άνθρωποι!» θυμώνει. «Δε λυπάστε το καημένο το ζώο μόνο φορτωθήκατε κι οι δυο από πάνω;»
Ευθύς, κατεβαίνουνε άνθρωποι και πράγματα. Φορτώνονται μεγάλος και μικρός τα μπαγάζια, λευτερώνεται ο γάιδαρος, ε, φτάσανε κάποια στιγμή στη Χώρα…

Τούτο το τραγελαφικό κουβάρι που ξετυλίγει η ιστορία αυτή –τη μαθαίνουμε στα παιδιά μας, για δες!- μου θυμίζει την καθημερινότητά μας. Όπως τη βιώνουμε, μέσα στους θυμούς και στα γέλια μας, στα προσωπικά μας σκουντουφλήματα και στα οικονομικά μας στριμώγματα, στις πικρίες και στις ανάσες μας.

Μα πιο πολύ, μου θυμίζει την καθημερινότητα που μας σερβίρουν. Όλοι. Μέσα από τις γυάλινες οθόνες πρωτίστως. Που πρωί-βράδυ προσπαθούν να μας πείσουν ότι οι ακινητοποιημένοι δείκτες του ρολογιού δηλώνουν την αλάνθαστη ώρα και τα μεσημέρια του «καυτού ενδιαφέροντος» στέκονται στη σωστή θερμοκρασία…

Πολύ κακό για το τίποτα, θα λέγανε πολλοί.
Σωστό. Ανοησίες σωρό, αθλιότητες μες στις τηλεοράσεις μας, μες στα σπίτια μας. Και δε φτάνει που σκουντουφλάμε –ζευγάρια και μοναξιές- πάνω σε τοίχους μην έχοντας τρόπους και κόπους να επικοινωνήσουμε, έχουμε και την τηλεοπτική σαχλοθολούρα να μας από-μαραζώνει.
Ένας στους είκοσι –λέει- υποφέρει από κατάθλιψη κι ο ρυθμός θα είναι αύξων, αν δεν αρχίσουμε ν’ αγγιζόμαστε. Μέσα-έξω.
Τώρα θα μου πεις, με τόσα, είτε αποκαρδιωτικά είτε βλακώδη βλέπουμε κάθε μέρα, φυσικό είναι να πέφτουμε σε μεγάλη μαυρίλα.
Για να μην πω ότι χρήζει ερμηνείας το ότι μια πάρτη πάσχουν από… ευδιαθεσία!

Κάθομαι και σκέφτομαι, που λέτε, ποιος είναι κείνος που σήμερα, κάθεται –δίχως να σκέφτεται, δεν αμφιβάλλω- μπροστά στην τηλεόραση, απαξιώνοντας –κάποιες φορές- τη σχέση με το ταίρι του και ξοδεύοντας ετούτο το πολύτιμο αγαθό, το χρόνο. Πόσο λογαριάζουμε τις ζωές μας λοιπόν. Πόσο, ώστε να τις πετάμε αδιάφορα μέσα σ΄ αυτόν τον αηδιαστικό, αποχαυνωτικό, τηλεοπτικό πολτό.
Άνθρωποι στερημένοι γλωσσικά και συναισθηματικά ανορθόγραφοι, φωνασκούν διεκδικώντας το χρόνο μας μέσα σ’ ένα εντελώς άνυδρο, τεράγωνο τοπίο.

Πάντως, είναι ενδελεχώς μελετημένο και αποκρουστικά ομοιόμορφο. Μιλώ γι’ αυτό το σύστημα, το αμερικανόφερτο –υποψιάζομαι-, με τα αυστηρά προδιαγεγραμμένα πλαίσια: μελετάται και καθορίζεται βέβαια από τους διαφημιστές, που, δουλειά τους είναι να εντοπίσουν πως θα γίνει αποδοτικότερη η δαπάνη του πελάτη τους σε κάθε εναλλαγή εικόνων. Κλίβανος απολυμαντικός της όποιας κρίσης μας.

Δεν ξέρω αν εδώ χωράνε έννοιες ηθικής. Και η ηθική, στο κάτω-κάτω, κατασκευή είναι. Ογκώδης, δε λέω, ώστε να μπορεί πίσω της να κρύβεται η εξουσία. Η κάθε εξουσία. Γιατί, σκέφτομαι και το άλλο: Γίνεται η τηλεόραση να είναι φίσκα στη κουλτούρα, καλλιτεχνική, ευπρεπής, με καθαρότητα και ευθύτητα στη ματιά; Ως προϊόν δηλαδή που παράγεται για κάποιο λόγο και εξυπηρετεί ένα ολόκληρο οικονομικό πλέγμα. Δεν ξέρω, αυτού του είδους τα άλλοθι τα θεωρώ χυδαία.

Η κατασκευή αναρίθμητων μηνυμάτων και πληροφοριών είναι καθημερινή ιστορία. Και υπακούει σε μια λογική κατεύθυνσης. Δεν είναι ψέμα, ούτε ανόητη καχυποψία. Παράγονται συγκεκριμένες σημασίες, προτείνεται μια συγκεκριμένη στάση στη ζωή και στα προβλήματά της, διότι απλώς, με τον τρόπο αυτό και με το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα βέβαια, διευκολύνονται οι οικονομικοί αιμοδότες των καναλιών, οι ιδιοκτήτες τους, οι καλεσμένοι τους, συμφέροντα, εξουσίες, καταστάσεις, συστήματα; Ένα και το αυτό.

Εμείς πάνω στο γάιδαρο, κάτω στο γάιδαρο, για να μην πω ο ίδιος ο γάιδαρος, κι εκείνοι σε μια λογική περαστικού που μας κατευθύνει. Λες κι ερχόμαστε εμείς απ’ το χωριό κι αυτοί, είναι από καιρό, στη Χώρα…

Οι δύο πρώτες φωτογραφίες είναι από το deviantart.com
και η τρίτη από την ταινία American Beauty

Ονειροτόκος ζωή

2008-10-01T01:22:00.003+03:00

«Δεν ξέρω να τη λέω την αγάπη. Ούτε να τη γράφω. Να σου πω; Ούτε και να τη δείχνω ξέρω. Μονάχος κάθομαι και τη βλέπω να με συνθλίβει. Τη νιώθω δηλαδή…Την αναλώνω μόνος, όπως κάτι εγωκεντρικοί μιζεριασμένοι μονόχνωτοι που μου προκαλούν απέχθεια. Μόνος τη νανουρίζω, μόνος τη κοιτάω αμήχανα, σαν αμάθητο παιδί. Κι ύστερα φεύγει ο καιρός. Και μαζί του φεύγουν οι άνθρωποι που αγάπησα. Και το παράπονό μου χάσκει. Μετέωρο στη καρδιά μου το συναίσθημα, ακυρωμένο, μωρό που δε μεγάλωσε ποτέ, πόσο με βαραίνει…»

Άκουγα το στεγνό παράπονο του Κωστή, να ΄χει τρυφερότητα απίστευτη και πόνο κι έλεγα σχεδόν παραμιλώντας πως μας εκφράζει όλους. Σπαρμένες ψηφίδες που σπαρταρούν οι ζωές μας, απελέκητες συχνά, τραχιές όταν είναι για αγάπη. Πες ό,τι θες. Πως δεν μας μάθανε, πως δεν τ’ αντέξαμε, πως το φοβόμαστε, ένα και το αυτό. Ίδιες οι συντεταγμένες για την ενδοχώρα του «εγώ». Που ξέρει καλά να μας προφυλάσσει απ’ της αγάπης τα αβέβαια. Και τα ωραία. Και τα μεγάλα.

Έχασε άνθρωπο ψυχής ο Κωστής κι είναι παραπανίσια τα βάρητα.
Αν και ίσως και ποιος ξέρει και τότε και… και…
Κουβεντιάζαμε ώρα. Χάδια σε ψυχές και σκέψεις για να υψωθούν οι αντοχές. Κι η βροχή να στάζει. Να καταπίνει κρίματα και να στάζει.

«Ξέρεις; Ίσως να ’χω και τρόπους να την τραγουδώ την αγάπη και να την μιλώ. Μέσα από τα όνειρα, δεν μετράει;»
«Αν μετράει λέει!» πήρα κι εγώ τα πάνω μου. «Μπορεί ο άνθρωπος δίχως τους; Πιο αληθινό απ’ τα όνειρα δεν ξέρω άλλο. Λόγω τιμής», προκάλεσα.
«Τα όνειρα είναι πραγματικά όσο διαρκούν. Τόσο μόνο», η διαπίστωση που ματαιώνει και ματώνει.
«Γιατί, μπορούμε να πούμε κάτι παραπάνω για τη ζωή;», έβγαλα φωνή.
«Έλα μου ντε…»

Τραγούδι πολύχρωμο για να ΄χει φως η θαμπάδα του καιρού πες,
της μέσα χώρας πες, λίγο απ' όλα...

Γεμάτοι νειάτα και ρυθμό οι The Last Shadow Puppets,
άρα, ορμητικό το Standing Next To Me

...σέρνει τα μάτια χαμηλά και το φιλί κοντά του...

2008-09-24T22:13:00.003+03:00

-Μωρέ μελαχροινό παιδί,
με τα χεράκια πίσω
και με τα κατσαρά μαλλιά,
θέλω να σε ρωτήσω:
Που τον πουλάν τον έρωτα
να πα'να τον πουλήσω,
τι με περίπλεξε ο σεβντάς
και δεν μπορώ να ζήσω;

-Στην Τρίπολη τονέ πουλούν,
να πας να τον πουλήσεις.
Κοίτα να βρείς 'να μερακλή,
να μην τον χαραμίσεις.
Ο μερακλής γνωρίζεται
απ΄ την περπατησιά του,
σέρνει τα μάτια χαμηλά
και το φιλί κοντά του...

Όσο ζεστά μπορείς να φανταστείς κι άλλο τόσο εύστοχα γλυκοτραγουδούσε η Ειρήνη ετούτο το εξαιρετικό δημοτικό της Κυνουρίας… Μέλι κι από την απέναντι πλευρά: προτού να γιγαντωθεί η σπίθα, η παρέα του Νότου ανταπαντούσε με κοντυλιές:

«Χαράς τονε τον άνθρωπο που ’χει φτερά στους ώμους
Κι όμως με ζάλα ταπεινά, τους πορπατεί τους δρόμους…»

Γλέντια της στιγμής. Δηλαδή… έτσι, απ’ το τίποτα, με αφορμή ένα κέρασμα απ’ το διπλανό τραπέζι, ή, μια ανάγκη. Μια ανάγκη μοναχή, που θέλει συντρόφιασμα. Αυτό.
Βλέπεις, οι ανάγκες, δεν ακινητοποιούνται… Δεν καρφώνονται στο χώμα πεισματικά λες κι είναι απρόσβλητες από την όποια εκπομπή ανθρώπινης ζέστας! Τ’ αντίθετα. Κοκορεύονται για την κάθε μια αχίλλειο πτέρνα που ξεφυτρώνει. Και που μαρτυρά ζωή. Και που ανοίγει χύμα τα παραθύρια σ’ όλα τα τρωτά, πα ’να πει σ’ όλα τα ωραία, σ’ όλα τ’ ανθρώπινα.

Ανάγκες, που λες. Για μουσικές και για κουβέντες. Η μια, στήριγμα της άλλης. Και γέννα της. Δεν ήθελε και πολύ η συντροφιά να πιάσει να ξεχωρίζει το νήμα του μερακλή. Που δεν ξέρει από έπαρση και ναρκισσισμούς, που δίνεται ατσιγγούνευτα, που βιώνει τη ζωή σαν χάρη και ως χαρά. Δίχως την σούπερ αυτάρκεια των σύγχρονων αρσενικών και θηλυκών.

Ο καθείς κι απάνω του, η εντολή των καιρών. Ο καθείς και μοναχός του δηλαδή; Ακριβώς. Μια απ' τα ίδια. Κατεβατό ολόκληρο σημείωσε η παρέα από "προτροπές":
Μην μοιράζεσαι, μην εκτίθεσαι, μην επενδύεις συναισθήματα, μην ανοίγεσαι, κράτα πισινή, μη δένεσαι, μην αφήνεσαι, θα πληγωθείς, θα στη φέρουν, θα σε προδώσουν, όλοι θέλουν το κακό σου, κανείς δε σε νοιάζεται, κανείς δε θα σου προσφέρει ένα ποτήρι νερό.

Μάλιστα. Μαθήματα δυσπιστίας. Οι διδάσκοντες; Στρατιά. Η γονική πείρα, η φιλική προστασία, η κοινωνική σύμβαση.
Τα μεν θηλυκά τα θέλει ο κοινός νους να πρωταγωνιστούν σε μηχανορραφίες βυζαντινού τύπου. Πλεκτάνες, σενάρια με ιδιοτελείς στόχους, προδοσίες σωρό και προγραμματισμένες κινήσεις ώστε να επιτευχθεί το περίφημο κουκούλωμα.

Πρώτη μέριμνα των αρσενικών το κατοστάρι. Μακριά! Ναι στη στειρότητα των σχέσεων, ναι και στην αποφυγή κάθε συναισθηματικής εμπλοκής. Κι όλο τούτο μέσα στο περιτύλιγμα μιας θετικής στάσης. Άντε να ξετσαλακώσουμε τη ζωή από κάθε γλυκό στραβοπάτημά της, να ξεσκονίσουμε σχολαστικά την κάθε κρυφή γωνίτσα που αναπνέει ο αυθορμητισμός, για να είμαστε πλήρως προστατευμένοι.

Ο έρωτας κουτσαμένος, απ’ τα ίδια κι η φιλία. Πλεονέκτημα πια να ΄σαι μόνος, εφόσον τα μαχαιρώματα είναι σίγουρα, άρα άσε τα πολλά-πολλά και κάνε ασκήσεις στη γυμναστική του ενός. Σόλο και χωρίς την κριτική του κοινού.

Εκλογικευμένες ζωές ανθρώπων μόνων που δεν απειλούνται από τρικλοποδιές, που δεν καλούνται να δώσουν ψυχή, άρα κίνδυνος κανείς, ούτε χρειάζεται να δεχτούν εξομολογήσεις κι έτσι δεν υπάρχει καμία πρόκληση να βγάλουν στον αφρό συναισθήματα.
Μόνος, ίσον ασφαλής. Δεν βγαίνεις απ’ το σπίτι σα να λέμε, άρα δεν θα πας από αυτοκινητιστικό…

Το νοιάξιμο το βαφτίζουμε αδιακρισία, τον μοναχικό δρόμο υπερήφανη πορεία του κυρίου «δεν σ’ έχω ανάγκη», το λίγο παραπάνω άγγιγμα τ’ ονομάζουμε πίεση.
Και το κουδούνι μας δε χτυπά ποτέ και σαν λογαριάσουμε έναν νέο έρωτα μες σ’ ένα βλέμμα τον τραυματίζουμε εν τη γενέσει του. Πως θα ’ρθει το χτίσιμο το γερό κι η αμοιβαιότητα αν δεν έχεις ορθάνοιχτα φώτα και πορτοπαράθυρα; Αν δεν χαριστείς «με τα μάτια χαμηλά και το φιλί κοντά σου;»

Ζεστή κουβέντα με την παρέα προχθές το βράδυ, με λόγο μεστό και ανήσυχο, που γιγάντωνε. Και, να σου πω; Ηχούσε και φοβισμένος…
Πώς να μη φοβάσαι τις εποχές που οι άνθρωποι αποφεύγουν την όποια συναισθηματική συμπόρευση… Με τον ίδιο άλλωστε τρόπο ξεγλυστράνε κι από συζητήσεις "επικίνδυνες": που τους προκαλούν δηλαδή ν’ αλλάξουν θέαση στα πράγματα.

Έτσι λοιπόν. Η αναμονή του "κανένα" είναι απολύτως ασφαλής.
Ούτε ήττες, ούτε αιμορραγίες.
Ούτε ακροβατισμοί, ούτε ναρκοπέδια.

Κώδικες ηθών και συνηθειών , δογματικές πρακτικές που ισχυροποιούν σκληράδες και συμπεριφορές λογιστικού πίνακα, συνθήκες που μας καλούν να παραιτηθούμε απ’ το δικαίωμα σε σχέσεις και φιλίες. Νέες εποχές;
Μπα, εδώ και κάμποσα χρόνια έτσι είναι. Κοινός τόπος, κοινός λόγος οι μοναξιές των δύο: οι αμιγώς θηλυκές ή αρσενικές συντροφιές.

Να χάσκουν μέσα σου οι αδυναμίες είναι όμορφο πολύ, μα ποιος το βλέπει…
Όσο γδύνεται το κορμί ακολουθώντας κραυγαλέα μόδες και τρόπους και εικονολατρίες τόσο ταμπουρώνεται η ψυχή σε πανοπλία ασήκωτη.

Με αρματωσιά, δεν αγαπάς καλέ μου. Μάθε το.

Κι εμείς, πάει στο καλό, τα τρώμε τα μούτρα μας μέχρι να σηκωθεί η ψυχή –αν προλάβει- να στήσει δαιμονικό χορό, όμως, φοβάμαι πως έτσι ακριβώς, με τη λογική μιας συναισθηματικής καραντίνας δηλαδή, μεγαλώνουμε και τα παιδιά μας.
Κι αυτή, θαρρώ, είναι βαριά παθολογία.

Οι φωτογραφίες είναι από το deviantart.com και το dirtyangels.net

Στη Γαύδο αμμοθίνες, αρόλιθοι κι αστρορηγάδες

2008-09-21T00:07:00.002+03:00

«Όταν θα είμαστε νέοι… Πες μου. Το λέμε ποτέ, το λέμε;»
«Αναζητάς τη νιότη ως προοπτική»;
Σκούντηξα τη Στέλλα και γέλασα με την αγωνία της. Κοίταξα γύρω τον τόπο. Τον ιερό. Γι’ Απόλλωνες και Διόνυσους έκατσε τούτη η γη στο πέλαγο. Το Λυβικό.

«Λέω πως η νιότη δεν υπάρχει ποτέ ως μέλλων χρόνος. Αυτό λέω. Θ’ ακούσεις να σχηματοποιείται ποτέ η νεότητα ως αύριο; Όχι. Η γέννηση μας καθιστά νέους, το προχώρημα της ζωής, ωραία, επιμένει σ΄ αυτό, μα ποτέ, ποτέ δεν βάζουμε τη νεότητα πλάι σ’ ένα ‘θα’. Η νοσταλγία, ναι, θα στρογγυλοκάτσει κάποια στιγμή. Είναι τότε που λέμε ‘όταν ήμασταν νέοι’…»
«Έστω. Αν υποθέσουμε ότι ο χρόνος είναι τ’ αφεντικό, όλα τα δίκια παίρνεις.
Τούτος εδώ ο τόπος όμως μου ξαναθυμίζει πως η αντιφεγγιά της νιότης δεν έχει να κάνει με το μέγεθος του χρόνου. Δες αυτούς τους κέδρους. Με πόσες θάλασσες μιλήσανε, πόσες λιακάδες και χιονιές ζήσανε. Πιο ζωντανό, πιο παλλόμενο πράγμα έχεις αγγίξει, πες. Πανάρχαιο, καλοριζωμένο, με πρώτη-πρώτη τη γέψη της ζωής στα κλαδιά του».

Δεν είχα να πω άλλα να γλυκάνω τη σκέψη της Στέλλας. Και τη δική μου, που ξέρει καλά πώς παραπατάει η ψυχή σαν δε βρίσκει χέρι απλωμένο από δίπλα.

Ήμασταν βουλιαγμένες μες στην άσπρη άμμο της Γαύδου, μες σε μια ρέμβη λαγαρή, που απελπισμένα ονειρευόμουνα χειμώνες και χειμώνες. Απίστευτος τόπος. Οργιαστικός. Αντάρτης μες στην άγρια ομορφάδα και την ακατέργαστη, πρωτόλεια γαλήνη. Τόσο θαλασσί να πλέει μέσα σου!
Σαν έρωτας.
Και τι τις θες τώρα τις στοχαστικές βουτιές; Μάλωσα τη ψυχή. Πιάσε έναν αυλό για να χορέψουνε οι νύμφες του θέρους, να βγούνε και οι πελαγίσιες μορφές στη στεριά να στήσουμε ξανά το σήμερα. Σωστά. Και ντρέτα.
Δε λογάριαζα πως μέρες ήμασταν στο νησί. Ούτε κι είχα σκοπό ν’ αρχίσω μέτρημα. Σιγά! Αφού, πες. Τι θέλει η ψυχή τ’ ανθρώπου. Αρμύρα σε κάθε κορμιού αρμό και πέτρα στο προσκέφαλο. Αξεδίψαστη απ’ τον πυρό της ήλιο να ΄χει νάματα να πλένεται και θυμαράκια να μεθά.

Υπάρχουν τόποι που γράφονται μέσα σου με πατημασιές βαριές, που γδέρνουν κάθε καλοστημένη γεωμετρία. Κατά-γράφονται. Και στέκονται εκεί, σαν σημεία αναφοράς πες, σαν δεύτερο άνοιγμα γενέθλιας γης. Η Γαύδος, τούτο το καλοκαίρι -περασμένο πια- σχηματοποιήθηκε εντός μου ως δεύτερη πατρίδα. Ανακάτεψα τις εικόνες της και τις φωνές των ωραίων ανθρώπων της με το κοκκινωπό το βαθύ της καρδιάς και το ανταριασμένο λευκό της σκέψης.
Και τι μπορείς τώρα να πεις, τι αντάξιο δηλαδή κείνης της άμετρης, άγριας ομορφιάς που καθόταν πάνω στην αλατισμένη σάρκα, σαν σε γνώριμο τόπο• αψιά, μεγαλόπρεπη, αρχοντικά αδιάφορη για τα δικά μας τα πολλά και σκοτεινά και μακρινά…

Να βλέπω την Κρήτη από απέναντι, ξάπλα με τις καμπυλωτά της κάλλη, τις σχισμάδες και τις κορυφογραμμές της… Τι παράξενο! Το χέρι ν΄ απλώσω, να… Και στην άκρη-άκρη του νότου, εκεί στο ακρωτήρι της Τρυπητής, να παλεύω να διακρίνω αφρικάνικα σχήματα… Να νιώθω τους ανέμους να ’ρχονται απ’ το Λυβικό, να πνέουν λεύτεροι, αφηνιασμένοι, ν’ αγρυπνούν και να μας κρατούν δέσμιους εκεί, απομονωμένους, σε μια χούφτα γη μια χαψιά άνθρωποι να μην έχουν που να πάνε και να ΄ναι ευτυχείς γι’ αυτό…

Μόνη αφή, το μίλημα τ’ ανέμου. Αλλιώτικο εκεί. Σα να σε προκαλεί να αναμετρηθείς μαζί του, να του μοιάσεις, ν’ ανοίξεις ολόκληρος στους καιρούς, στους ουρανούς, σ’ ό,τι θωρείς και σ’ ό,τι φαντάζεσαι εμπρός σου.
Η Γαύδος με τα βότανα και τ΄ αρώματα και το θαλασσί που ζαλίζει και τη γεύση της ζωής που σου αποκαλύπτεται ξεγυμνωμένη και γιομάτη στολίδια του Θεού. Η Γαύδος με τις αμμοθίνες –κείνους τους απίστευτους λοφίσκους από άμμο- και με τους αρόλιθους• σα να λέμε κοιλώματα πάνω στ’ ασβεστολιθικά βράχια του νησιού, στις πλακούρες δηλαδή. Η Γαύδος με το εκκλησάκι τ’ Αγίου Αστρόρηγα –το σωστό όνομα για άγιο- που ’χει ψιλή κουβέντα με το πέλαγο...

Πενηνταπέντε άνθρωποι οι ντόπιοι. Βάλε και καμμιά δεκαριά –ούτε πάλι: εφτά-οκτώ είναι- οι Ρώσοι που διαλέξανε τον τόπο τον μακρινό για να ριζώσουνε στην ώριμη τη νιότη τους. Οχτώ πιτσιρίκια στο σχολειό, το ένα έτοιμο για Γυμνάσιο που του τάξανε οι πολιτικάντηδες πως θα του το φέρουνε στη Γαύδο. Όμορφο, νοικοκυρεμένο το σχολείο, μαρτυρά χαρά, άρα κι ελπίδα.
Τρεις εκκλησιές ανά κάτοικο-αν έχεις το Θεό σου!

Φιγούρα λεβέντικη ο παπα-Μανώλης. Ωραίος, αρχοντικός, να ιστορεί γεγονότα, δυσκολίες, αγριεμένες στιγμές και τραχιές ώρες… Να θυμώνει μ’ όλα τα δίκια να συνηγορούν, για την Πολιτεία και τους ανθρώπους της με τα παχιά τα λόγια. Πόσα δις τάξανε το ’96 κι όταν πάτησε γαυδιώτικο χώμα ο Σημίτης πόσα είπανε και είπανε και σε πόσες κάμερες μπροστά χαμογελάσανε. Πως θορυβήθηκαν όταν ισχυρίστηκαν «τα τουρκαλάκια» πως η Γαύδος δεν ανήκει πουθενά, πως κορδώθηκαν να εγκαινιάσουν μηχανήματα για να έχει ο αγροτικός γιατρός της Γαύδου τηλεπικοινωνία με συναδέλφους του και κόψανε κορδέλες που λες, πρόεδροι και αφεντάδες και κάνανε και δηλώσεις και φεύγοντας πήρανε τα μηχανήματα μαζί και τέλεψε το πανηγύρι…

Απίστευτο; Πες ελληνικό και καθάρισες.

Στον παπα-Μανώλη –που’χει και μουσείο λαογραφικό- και στη γλυκιά παπαδιά, την κυρα-Μαρία που ψέλνει τις Κυριακάδες και φτιάχνει κείνο το απίστευτο παγωτό και το γαλακτομπούρεκο• και στον έγγονά τους που λέει πόσο αγαπά το νησί, σ’ όλους τους, τούτο το γραφτό. Βουτηγμένο στη καρδιά μου.

Στο Γιώργη, ακόμα. Τον φαροφύλακα. Που ανατράφηκε εκεί, λεύτερος στο όλον του, τραχύς σαν πέτρα ακατέργαστη κι αυθεντικός όπως το πετράδι που’χει σκαλώσει σε βυθό μαγικό. Ίδιος σαρακηνός πειρατής να κρατά το Φάρο στην άκρη του Θεού, έναν από τους μεγαλύτερους φάρους της Μεσογείου, να σε καλωσορίζει, να κερνά ρακή και το «εβίβα» του να υψώνεται ωσάν κλαγγή αγέρωχη και μόνη. Να μιλά για τον καιρό και τον άνθρωπο, για τον άλλο χρόνο του νησιού, για τον κόσμο που πέρασε, για τον Κουφοντίνα και κείνη την εποχή, για τη ζωή που ΄χει αρχετυπική όψη στις μεγάλες ομορφάδες της.

Στη Γωγώ, τη χρυσοχέρα με τις τόσες νοστιμιές μες στο τσουκάλι που ’ρθε επισκέπτρια μα αγόρασε σπίτι –το ίδιο θα κάνω, υποσχέθηκα- κι έχει ένα βλέμμα παστωμένο απ’ το πολύ μπλε, τόσο καθαρό, σαν ένυδρη αλήθεια.

Η Γαύδος, που λες. Η Ωγυγία της Ομηρικής Οδύσσειας, η Ωραιότητα, ‘πα ’να πει. Η μυρωδιά απ’ τους κέδρους, το κάψιμο στη σάρκα, η αίσθηση μιας ερημιάς που ’χει λόγο και τρόπο.
Η Γαύδος μιας νιότης μονίμως παλλόμενης και διεκδικητικής. Σαν Καλυψώ που βγάζει νύχια για τον Οδυσσέα της, σαν κορμί γυναίκας που σου χαρίζεται για να το πιεις• μια φορά, ίσον για πάντα.

Ήρθε το φθινόπωρο, ε; Στο πρώτο του το κλάμα. Ήρθε; Ήρθε δηλαδή… σίγουρα;
Τη σκέψη την έχω ξεχασμένη στη κιθάρα του Φραγκίσκου, κείνες τις νύχτες τις αξημέρωτες π’ ανάβαμε φωτιές και γυρεύαμε στ’ ασήμια τ’ ουρανού τον Σείριο και τον Ωρίωνα και μεθούσαμε τα ντέρτια μας με ρακές και θύμησες κι είχαμε και το τραγούδι να σιγοντάρει τ’ όνειρο. «Τραγουδάμε για να γυρεύουμε τις απαντήσεις», λένε οι ποιητές. «Γι’ αυτό και ονειρευόμαστε». Λες κι απαντάς ποτέ στα «γιατί» του έρωτα, παιδεμός μέγας δηλαδή, ή, στις άλλες, τις ατελέσφορες διαδρομές της ψυχής…

Είναι όμορφα να ξυπνάς χωμένος-χαμένος μπρούμυτα στην αμμουδιά, θα πω τώρα. Γι’ αλλού τα ημερολόγια, γι΄ αλλού οι σφιγμένες γραβάτες μες στα γυάλινα κτίρια και στα δείπνα για τα λεφτά.
Να νηστέψω τον πολιτισμό ζητώ. Τον τεχνητό. Αυτόν τον ασχημάντρα.
Αγιάζει η ψυχή μες στ’ όνειρο. Μόνο. Εκεί βρίσκει το ίσο της.

Να ΄χουμε καλό χειμώνα. Θα ’χουμε. Θα τον φιλεύω με χούφτες άμμο που κράτησα στη τσέπη. Θα τον φοβερίζω δηλαδή. Μέχρι να ασκητέψει κι αυτός και να μας αφήσει μόνους.
Μ’ έναν ήλιο γυμνό να σε θωρεί τι άλλο μπορεί ν’ αποζητάς.
Ένας ήλιος, ένας ουρανός κι ένα ξερονήσι. Κι ούτε αγκαλιά, σου λέω.
Ούτε αγκαλιά.

Περάστε...

2008-09-16T01:37:00.000+03:00

Του ναυτικού το δυσκολότερο ταξίδι

2008-04-26T22:08:00.005+03:00

Περιπλανιέμαι σ’ αυτόν τον τόπο μέρες τώρα. Μήνες, ίσως και χρόνια… Από γεννησιμιού μου μάλλον. Πιάνω χρωστούμενα συρίγματα πάνω στον αγέρα, αφουγκράζομαι τα κύματα σα να ’ναι να τα καταπιώ, γδέρνω το κορμί μου στα κουφάρια των βράχων. Σέρνω τη λιγοστή μου μπόρεση στα χώματα της ενδοχώρας που τόσο αγαπώ και λέω πως στην εκπνοή των λέξεων και στη γεωμετρία των πραγμάτων, θα βρω την απαρχή μιας άλλης ζωής.

«Μακριά απ’ τους ανθρώπους πας» μου φωνάζει η Αργυρώ κι εγώ, σφαλίζω τα μάτια• καλύτερα απ’ τα χείλη.
Ασκήτεψα. Σα να ’τανε να ’χω δεμάτια στους ώμους τα κρίματα κι άλλων, πολλών. Έτσι ο τόπος κι ο τρόπος εντός μου. Αυθάδης. Αυθαίρετος. Και βαρύς.

Καλογέρεψα που λες. Κι αν είχα τη μεγαλοσύνη και τη λαμπράδα εκείνων που όντως το κάνουν, στα σοβαρά δηλαδή, θα διακονούσα τα τρία μεγάλα μυστήρια της ζωής: τη Γέννηση, τον Έρωτα και τον Θάνατο.

Ωραία νέα. Σαν τα παλιά. Γι’ αυτό ωραία. Και θεϊκά. Δηλαδή ανθρώπινα. Γιορταστικοί ενταφιασμοί, ίδιες αναστάσεις. Τι ίδιες, καλύτερες. Και πολλές. Όσες τα αχ του ανθρώπου.
Επίκληση σε Θεό, σε Μάνα, σε Φύση. Τίποτα τυχαίο. Ούτε το κόκκινο της παπαρούνας, ούτε η λιγωτική πνοή απ’ τα κρινάκια, ούτε οι ανθοβολιές στα γέλια των παιδιών. Γονιμότητα λοιπόν: Μια ιέρεια που κρατά στις χούφτες της χίλια μύρια πάθη. Του χειμώνα; Των χειμώνων. Μας.

'Σ βάθη πελάγου αρμένιζα, μα δα 'ρθα στο λιμιώνα
μπλιό δε φοβούμαι ταραχές, μάνιτες και χειμώνα

βγάζει στεναγμό δύναμης ο Ερωτόκριτος, στο τέλος του έργου.

Ξανανοίγει η ζωή. Με υπόσχεση. Με συνέπεια άνοιξης, στο παραθύρι μας. Φύσημα χαρμολύπης, καμμία αντίρρηση. Ανάκατα συναισθήματα όπως η εικονοποιεία της ανθρώπινης ψυχής. Θλίψη και γέννα έξω. Κι εντός. Κι ανταρσία μαζί.
Τόση, ώστε να μπορεί η βρεγμένη ματιά να δει πως ο κόσμος είναι ωραία μεικτός. Κορυφώσεις μιας ανάγκης που τραβάει κουρτίνες και βγαίνει στο φως κι έπειτα λουφάζει ξανά στα πεδινά, να μετρήσει αντοχές, να μυρίσει πρασινάδες, να κυλιστεί στη χαίτη της Γης, της Μάνας…

Δεν ξέρω ποιο ήταν κείνο το μοτίβο της φυγής που σκάλωσε στα σκαλούνια
του μυαλού μου και μ’ έριξε στ’ ανοιχτά, δίχως φανό θυέλλης είναι η αλήθεια… Κι έχω να κατεβάζω μάτια μπρος σε πολλούς, μα πάλι, η συγγνωστή φωνή νιώθει, δε νιώθει; Το ΄δα πως γέμισε παράπονα τούτος ο τόπος, μα αν δε μπορείς, σηκώνεις χέρια. Δεν είμαι μόνο για τα δυνατά, μα και για τ’ αδύναμα. Πιότερο γι αυτά.

Σκότος –θα μου πεις-, ναρκισσευόμενο, σε τρέφει, πίνει σάρκα κι αίμα και τρέφεται. Κι από την άλλη, η ανάταση, ανάσταση, φως πες την να σου επιδεικνύεται φιλάρεσκα. Μπα… Αεράκι. Σκέτο. Με παράθυρο το μισάνοιχτο. Να σουλατσάρουν βλεφαρίσματα. Να μπαινοβγαίνουν μικροκύτταρα αγάπης. Ούτε πολύ, ούτε τίποτα. Κι αποδοχή κι άρνηση. Ψυχή να δέχεται αλλά και να αποκλείει.

«Οι άνθρωποι»; Σ’ ακούω να ρωτάς.
Ονοματισμένοι απ’ τους καιρούς. Οι άνθρωποι, ναι. Δαιμόνοι και θεριά καλύτερα. Τρεχάλα. Φτερά στα πόδια. Ο νόστος της πατρικής γης και της παιδικής ηλικίας, κάλεσμα αέναο. Αφήγηση και χάδι και λυρικός κυματισμός. Να σε πάρει ταξιδάκι, να σε πάει στ΄ Ανθεστήρια της ζωής, ‘κεί που ανασαίνει ακόμα τ’ όνειρο• χλωρό κλωνάρι και λεμονανθός, τι ομορφιά!
Στ' αμπέλια και στους ελαιώνες να βρεθώ. Σ΄ οροσειρές, όπου ο μοναχός νογά κρυφά τον εαυτό του. Τούτο γύρεψα, τούτο έκανα.

Να κρατάς μια πέτρα, ένα στεγνό χορτάρι και να λες:
ξηρή ψυχή σοφότατη κι αρίστη,

λέει ο Πρατικάκης.

Ζαρώσανε τα πέλματά μου. Χώμα και άσφαλτος, πέτρα κι αμμουδιά. Τσακίζει η φωνή, μα πιάνω να ρωτώ για τα μεγάλα και σπουδαία. Μωρέ αλαζονεία! Τόση προδοσία που να ’βρει φίλτρο να σταλάξει τη πικράδα, να ιαθεί.
Η προσδοκία και το όνειρο είναι της προδοσίας η πρώτη ύλη, μα… μπορείς και δίχως τους; Αντέχεις να μη πιστεύεις πως κάποτε θα σ’ ευλογήσει η ζωή κι ίσα που θ’ ακραγγίξεις τα μεγάλα και σπουδαία; Αντέχεις. Θησαυρίζεις την πραγματικότητα γύρω σου κι αντιγράφεις σε πράξεις, τη ψυχή: Τόκος εν καλώ, είμαι βέβαιη.

Σπάνια μου λείπουν οι λέξεις, αλλά καμιά φορά μου λείπουν τα νοήματα.
Τι καμιά, άστα να πάνε… Κι είναι τότε που –νηστική η ψυχή-, λαίμαργα
κυλιέται πάνω σε γραφτά σπουδαία! Χμ… Γράφει –που λες- ο Καζαντζάκης στον «Νικηφόρο Φωκά»:

Κρίμας! Τον κόσμο όλο γύρισες, μου λένε,
κι είδαν μαθές πολλά τα μάτια σου λιμάνια
κι ώριες γυναίκες κι εκκλησιές. Μα τη ψυχή,
το μέγα πέλαγο, ποτέ σου δεν εδιάβης!

Κάτσε τώρα και μίλα. Όχι, βρες ηχοτοπία –όχι να παραβγείς, βλασφημία θα ’ταν- μα, ν’ απλώσεις τη σκέψη για να ’χει αντοχή.

Ξέρεις, στην Κρήτη, βάζουμε στα χείλη λέξεις ακριβές, σα κρασί μυρωμένο από βαρέλι παλιού καιρού που ’ρθε να μεταγγιστεί στη γλώσσα, να φέρει τούμπα τον καιρό.
Θα πούμε θυγατέρα κι όχι κόρη. Θα πούμε κείτεται κι όχι κοιμάται. Όρη κι όχι βουνά. Και το θεριό το χρόνο, θα τον πούμε καιρό. Κάτσε τώρα και λογάριασε. Τη γραμματική της ψυχής, τον τρόπο που συνταιριάζει τ’ ανήμπορα. Και ξόρκι κι αντρειοσύνη παραπανίσια κι ανάγκη να μετρήσει αλλιώτικα η ζωή. Και να ζυγίσει σαν απόσταγμα από βρόχινες μέρες και λουλουδιασμένα απογεύματα• σαν νυχτιές έναστρες καλοκαιριού και σαν αχλύ φθινοπώρου…
Όχι χρόνος, καιρός. Εποχές. Γέφυρες. Ίδια όπως λέξεις.

Οι λέξεις είναι γέφυρες που λες κι όσο κι αν ξενιτεύομαι, σ’ αυτές γυρίζω. Με βήμα λιγότερο πετούμενο, έστω.
Θολό βλέμμα, σα να'ναι ξεχασμένο απ' τα χθες και μουρμουρητό στίχων του Παπαδίτσα:

Την καρδιά ν’ ακούς
Την καρδιά ν’ ακούς που γεμίζει τον κόσμο παιδιά κι άλλα
Φεγγάρια
Ν’ ακούς πάντα

Ναι, μωρέ. Ναι. Έχω εδώ, εν πλήρη σύμπνοια και ομοψυχία, συγκεντρωμένες τις ιεροτελεστίες της άνοιξης. Ο καιρός, είπα, που διατρέχει τον άνθρωπο. Τελετουργία η ζωή; Ο θάνατος να δεις…
«Σου ‘χουνε γράψει ποίημα ποτέ;» ρωτάς. Ο φίλος μου ο αδελφικός, ο Αντώνης Περαντωνάκης, ναι, το ‘γραψε για μένα, έλα κοντά να σου το πω:

Ι
Βράδυ Μαΐου καλοκαίρι ήδη
Λινό πουκάμισο
Υγρή κλωστή στο κόκαλο
Το δέρμα ανατριχιάζει
Σάρκα –

Ανασαίνει

Μείνε

Άλλο δε θέλω
Θέλω να σ’ αγγίξω –

Δεν έμαθα ποτέ μου ν’ αγαπώ!

ΙΙ
Τα μάτια σου
Αυτά προ πάντων
Όταν σε στιγμές βουβές
Μιλούν

Και με διδάσκουν
Πως η στύση μας
Είναι επιστέγασμα
Αιώνων

ΙΙΙ
Με τη σιωπή σου
με καις και με σφραγίζεις
ανεξίτηλα

Την παίρνω πίσω τη σιωπή. Θέλανε χώρο οι λέξεις να πέσουνε, να βγάλουν ήχο και χυμό. Κι οι εικόνες και τα βιώματα. Κι οι στιγμές. Χώρο ζητήσανε.
Δύσκολα, δε λέω. Βγαίνω έξω ξανά στους καιρούς να συλλαβίσω πάλι τη ζωή. Και κάθομαι βραδιά Μεγάλης Παρασκευής σε παλιό καφενέ, χωμένο στα στενοσόκακα της πόλης.

Του ναυτικού το δυσκολότερο ταξίδι
το κυβερνάν του Μαγγελάνου οι παπαγάλοι.

Αρμύρα στις νότες και να σου να τραγουδούν Καββαδία ο Θηβαίος με τον Κούτρα. Άνθρωπος των καραβιών ο καφετζής, χρόνια στη λαμαρίνα.
«Έλα μωρέ κυρ-Βάγγο να μου πεις για το πιο δύσκολο ταξίδι σου», προκαλώ.
Σταμάτημα της στιγμής. Ούτε χαμόγελο, ούτε κόμπιασμα, ούτε κομπορρημοσύνη.
«Του ναυτικού το δυσκολότερο ταξίδι, είναι το βύθισμα σε κορμί γυναίκας».
Παύση.
«Βγάλε "του ναυτικού". Του κάθε άντρα».

Εβίβα κυρ-Βάγγο. Πέντε, δέκα, δύο, ε, όσες και να’ναι, υπάρχουν ακόμα αγαπησιάρικες ψυχές. Πάμε για την Ανάσταση. Μαζί με τη ψαλμωδία και τη γλυκάδα του φωτός κρατώ και ύμνους για κείνο το μενεξεδάκι το σκούρο, του Απρίλη. Και τον ωραίο υάκινθο των μύθων. Ευχές και μοσχομυρωδιές εαρινές, ν’ αστοχήσουνε οι ψύχρες.

Χρόνια να ’χουμε, ν’ ανθίζουν.

Κατόπιν Εορτής

2008-01-05T00:45:00.000+02:00

Ηχηρό φτερούγισμα, βιαστικό μα φασιαριόζικο, με τσακισμένες –θαρρείς-τις καμπυλώσεις των φτερών… Ένα φρτττ… αγχωμένο, φευγαλέο, ούτε ολόκληρη ανάσα καλά-καλά-, ούτε μια εκπνοή της προκοπής κάτι σαν πλανάρισμα γλάρου σ’ ερημική ακτή που με μανία φτύνει κύματα.
Κάπως έτσι κι η περίοδος της Γιορτής, περαστική και πιεσμένη, μες στην ένταση και στο κυνηγητό, κοίταγμα γρήγορο πίσω απ’ το τζάμι, με τη ψυχή διψασμένη, να μη χορταίνει, ν’ αναζητά, να ΄ναι ανήσυχη για τη χαρά την εσωτερική, τη βαθιά, κείνη που ’χει χώρο και διάρκεια…

Παραπανίσια στολισμένες οι πόλεις μας – που η αρχοντιά του απέριττου -, δήλωση κοκεταρίας κι αυτή, καταναλωτικής, φορεσιά βαρύτιμη, με λουστρίνια και γουναρικά…. Βιτρίνες φανταχτερές, λαμπιόνια, όλα τα κραυγαλέα, όλα στην υπηρεσία του «φαίνεσθαι»…
Κι η καλοπέραση να ’χει κλείσει πρώτο τραπέζι πίστα, με δυο νοίκια μπροστά.

Συλλογίζομαι λοιπόν τώρα που μερεύει σιγά-σιγά η αντάρα η γιορτινή, την αγριάδα των αντιθέσεων που παρουσιάζονται στα μάτια μας μπροστά.
Από τη μια χύνεσαι μες στη χρυσόσκονη και τα χαμόγελα του καθρέφτη -τούτα τα «κατά παραγγελία» κι από την σκουντουφλάς πάνω σε πλήθος επαιτών σε πλατείες, φανάρια, δρόμους ανοιχτούς και προαύλια εκκλησιών…
Από το «φαίνεσθαι» στο «είναι» των περιθωριοποιημένων, των παραγκωνισμένων…
Αναρωτιέσαι αν φυλλομετράς τους «άθλιους» ή αν ταράσσεται η ματιά σου με τα εξαρθρωμένα μέλη του «Αρχισηδιρουργού»…

Καταγραφή γερή στη συνείδησή μας, μαύρη από την καταδίκη, η εικόνα του «επαγγελματία γονιού» που εξωθεί το παιδί του σε ζητιανιά εκπορνεύοντας την άδολη, ανόθευτη ψυχή του.

Επίφαση χαράς και ευτυχίας…Ευχές κι ελπίδες κουτσαμένες μετεωρίζονται δίχως να ζεσταίνονται εντός μας. Κονταίνει τ΄ όνειρο, ακυρώνεται η γιορταστική ατμόσφαιρα, τσούζει το μάγουλο απ’ το χαστούκι και διώχνει το αμέτοχο φιλί.

Πάει αυτό. Παρακάτω. Χάσκουν οι απορίες.
Κάτι χρόνια άλλα, η επαιτεία ήταν γέννημα-θρέμμα πολέμων και λοιμών. Τώρα όμως; Τώρα που έχουμε κράτος πρόνοιας –θυσιασμένο μπρος στο βωμό της οικονομικής ανάπτυξης-, αντιμετωπίζουμε υπερπλεονασμό ανέργων επαιτών.
Πάω πίσω, για να (ξανα)ζυγίσω στο μυαλό και στη καρδιά στρατηγικές, τακτικές, σχεδιασμούς, μηχανισμούς. Συλλογιέμαι την επίθεση του δυτικού πολιτισμού προς κράτη που διαμελίστηκαν, προς λαούς που ξεριζώθηκαν, έτσι, με την ίδια –στην ουσία- λογική που, σε καιρούς ακόμα παραπίσω, εντελώς «ιεραποστολικά» οι μητέρες χώρες της ανάπτυξης, θέλησαν να εναρμονίσουν στον δικό τους δρόμο, τις υπανάπτυκτες…

Κι άντε, η πολιτική ηγεσία έχει να κουμαντάρει μπόλικα λογιστικά κι είναι και σκληρόπετση μπροστά σε κάτι τέτοια, η άλλη ηγεσία όμως; Η θρησκευτική λέω, περιορίζει την «κοινωνία» της μόνο στο εσωτερικό των ναών;
Τι λέω τώρα και γω… Να κατέβουν τα στελέχη της εκκλησίας στα χαμηλά κοινωνικοοικονομικά στρώματα κάνοντας πράξη το λόγο του Ιησού που έλεγε πως θυσιάζει τη ψυχή για τα πρόβατα και μοιράζει τα μισά υπάρχοντα στους φτωχούς και και και…

Δεν ξέρει από διπλωματίες και περιστροφές και πολιτικάντικο λόγο η αγάπη! Δίδεται έτσι απλόχερα, σαρκώνοντας αιτήματα καιρών και ουσίες ανθρώπων, σμίγοντας χέρια και ψυχές, κάνοντας τη γέννηση, Γέννα πραγματική!
Έτσι έχει η ελπίδα σπίθα ανθεκτικότητας και το όνειρο αντέχει τη γνώση κι όλη η στυφάδα που καταπίνουμε καθημερινά γλυκαίνει μια στάλα.

Και πως να ζαχαρώσει τώρα η φωνή μου που φίλος αρχιτέκτονας μου ’στειλε φωτογραφίες απ’ το Αρκάδι, αυτό το μνημείο το ιστορικό, το περήφανο και περίφημο, σύμβολο βαρύ για την Κρήτη η Μονή, όπου χτίστηκαν με «πάσης φύσεως υλικά» σύγχρονες εγκαταστάσεις δίπλα ακριβώς στα ιερά κτίσματα, τα μνημεία της λευτεριάς!
Ξεκάθαρο το «για ποιόν χτυπάει η καμπάνα»!

«Πες μου αν θέλεις τι φοβάσαι στις γιορτές», ακούω τ’ απέναντι ηχεία να ρίχνουν έμμετρο παράπονο στη διαδρομή μου.
Έλα μου ντε… Αυτό που φοβάμαι φιλαράκι μου, είναι ότι πέρασαν.
Μια και καλή.

Στο νιό φεγγάρι

2007-12-31T21:56:00.000+02:00

Στις νιογέννητες φεγγαράδες πίνω απόψε.
Σ' ό,τι χρόνια παραμονεύει και, φοβισμένο απ' τη ζωή, πισωπατεί και βουβαίνεται.
Μα να δεις που φέτος θα'ρθει.
Ίδιο φεγγάρι, ναι.
Δίχως σχήμα και μορφή θα πέσει στα χέρια μας μέσα.
Και θα στάζει κείνα που χρόνια μας αρνείται τ΄όνειρο, κείνα που με τα δάχτυλα, θα κάνουμε Αρχή.

Μπαγιάτικα ευχολόγια όλα τούτα λες; Μα πως αλλιώς... Δίχως αχτίδα, χωρίς άστρι, μ' αποφέγγαρο λειψό;

Ζωντανή εντός η πίστη. Το βαθύ χρώμα της ελπίδας που αποζητάμε για ν' ακουμπάμε, ν' ανασαίνουμε.
Γι αυτό συνεχίζουμε να ευχόμαστε.
Για να τ' ακούμε πρώτα εμείς, οι ίδιοι.
Να θεριεύει μέσα μας το φως. Κι η ψυχή ολόλευκη, παιδούλα που ξαναζεί τη ζωή απ' την πρωταρχή της.

Μακάρι να κατορθώσουμε, τούτη τη χρονιά, να συγκεντρώσουμε ακοή και όραση εντός μας. Να 'χουμε τη ικανότητα -πιά-, ν' ακούμε τις πραγματικές αναζητήσεις της ψυχής και τον κόσμο που απλώνεται εκεί μέσα.

Και να 'ναι η αγάπη μας γυμνή, εντελώς.
Ξεσκέπαστη να τη δίνουμε, δίχως προϋποθέσεις, χωρίς κρατούμενα κι αναφορές.

Όλα τα Ωραία, μέσα ατην νέα χρονιά.
Κι η αγάπη, το'παμε, πρωτομαστόρισσα.

Κι οι αστροευχές του Νότου να πέφτουν σα φιλιά από τα χείλη:

Για την καινούργια τη χρονιά
Ό,τι ποθείς ν’ αδράξεις
Σαν καραβάκι σε γιαλό
Απάνεμο ν΄ αράξεις
Μες στο χειμώνα να φορείς
Λουλούδι στα μαλλιά σου
Για να κλουθούν νεράιδες
Σιμά στα βήματά σου

Ω, μα δε χορταίνεται η ζωή!
Ούτε οι άνθρωποι... Ευτυχώς, μήτε οι μουσικές τους.
Δώρο γλυκομιλημένο, οι Μαντινάδες της Γιορτής!

Η άλλη στιγμή

2007-12-16T17:00:00.001+02:00

«Να βρεθούμε κάποια στιγμή, ε; Χαθήκαμε βρε παιδί μου, χαθήκαμε... Σήμερα; Μα ναι, αν προλάβουμε• ξέρεις τώρα πόσα τρέχουν… Να σου πω, αν νομίζεις ότι οι συνθήκες θα είναι καλύτερες κάποια άλλη φορά..»

«Για μιαν άλλη φορά, θα μιλήσουμε μιαν άλλη φορά, που θα έχουμε ζήσει
τούτη. Ναι; Ναι.»

Το ’παμε. Δηλαδή το λέμε. Ζωή στον ενεστώτα. Λείπουμε απ’ αυτό που ζούμε το πήρες χαμπάρι; Δεν είμαστε μέσα στο βίωμά μας. Απ’ έξω, παρατηρητές, θεατές, απειλούμε τη στιγμή κυνηγώντας την άλλη• την επόμενη. Βάζουμε τις στιγμές να συνωμοτήσουν -εν γνώσει μας αλίμονο!-, να σμίξουν σ΄ έναν αθέατο χρόνο αφήνοντας ξεκρέμαστο το τώρα, θολώνοντας το κουτσαμένο μετά.

Αν, ίσως, μάλλον, μπορεί, πιθανόν, ποιος ξέρει… Αναβολές, πισωπατήματα, μεταθέσεις, ακυρώσεις, ματαιώσεις. Από κοντά και οι λαχτάρες, τα ταραγμένα βήματα, οι βιαστικές βουτιές μέσα σε βλέμματα που πλέουν. Κι εκείνη η κούραση η βαριά, αρματωσιά ολάκερη από σκέψεις συμπιεσμένες, κινήσεις και πράξεις που «πρέπει», δάχτυλα που χτυπούν ανυπόμονα το τιμόνι, ρολόγια που αγριεύουν, φράσεις ανάπηρες, λαχανιασμένες -«μα που;», «αφού ξέρεις»- και βλέμματα αδειανά.
Που ΄ναι οι ματιές που κοιτάζουν σα να ’ναι να καταπιούν τη ζωή, που ’ναι;

Από το λίγο, προτιμώ το καθόλου, στο ’πα ποτέ;
Έστω, ας έχω τη σιωπή. Κείνη την κυοφορούσα, τη περίλαμπρη που ‘ρχεται σαν πάχνη πρωινού με τις δροσοσταλίδες της να καθίσει πάνω σ’ αυτά που ειπώθηκαν και μη• να τα σπρώξει να ριζοβολήσουν, να γίνουν μιλήματα και συγκινήματα εντός. Θέλει μη λόγο ο λόγος για ν’ ακουστεί, ε; Θέλει.

Έπειτα, το να μην έχει κανείς να πει, δεν σημαίνει πως δεν μπορεί και να ακούσει. Ευπρόσδεκτα των ανθρώπων τα μηνύματα, σαν βρούνε δρόμο μπρος.

Σκέψου όμως ότι υπάρχουνε και λόγια που δεν προσδοκούν απάντηση, λέγονται για να ειπωθούν, γράφονται για να γραφτούν- κάπως σαν τη συγγνώμη που λέγεται για να αλαφρύνει αυτόν που την λέει, όχι για να βαρύνει αυτόν που την ακούει.

Απ’ την άλλη, υπάρχουν κι αυτιά μονάχα για να φοράνε ντύμα εξομολόγου.
Θυμάμαι έναν ταξιδευτή της γης που μου ‘λεγε πόσο τον κουράζει τούτη η τακτική. «Τι να το κάνω το ακροατήριο», απαξίωνε τους γύρω. «Οι πόλεις που γυρνώ είναι γεμάτες μπαρ, στα περισσότερα οι μπάρμεν δεν μιλάνε γρι ελληνικά και είναι εξ αυτού απολύτως εχέμυθοι. Εξάλλου, δεν παραδέχομαι πως μπήκα σε απολογισμούς, σε ηλικίες που γίνεται κανείς λογιστής του παρελθόντος του.»

Στην καταδίκη ζω, να ποθώ αυτό που λεν ζωή, πα’ να ’πει ό,τι γνωρίζω, ό,τι μυρίζω κι ό,τι γεύομαι.
Έρχονται οι γιορτές των παιδιών, το πήρες χαμπάρι;
Κι εκείνες οι θαμπές –από μέσα- φωνές, χτυπάνε κόκκινο, χοροπηδούν, μας επιτρέπουν να μυρίσουμε χαρά, μας επιτρέπουν να δικαιούμαστε τη χαρά.
Τη ξεχασμένη. Τη θυμωμένη. Τη μόνη.
Αξίζουμε ζωή παραπάνω.
Δίχως κορνίζες και περιθώρια και σχήματα και μετρημένες αποστάσεις.
Ζωή για τη στιγμή. Που πίνεται. Που καταβροχθίζεται. Που εσωτερικεύεται.
Τη βιωμένη.
Ζήλια για κείνους που συγκεντρώνονται εκεί που είναι, για όσο είναι, με προσήλωση μοναχού Σαολίν.

Παράπονο πες, τώρα που βαδίζουμε στα στερνά μιας ακόμα χρονιάς. Δύσκολης, όσο να πεις.
Παράπονο για κείνο το ζητούμενο, το λαχταριστό ζαχαρωτό, το βουνό το ολισθηρό, το πετρωμένο που το λεν επικοινωνία.
Μια λέξη, ένα άκουσμα, ένα σύμβολο. Πουθενά. Κι ο ξένος, εδώ. Με τη ξενιτιά του.

Για άκου μια ιστορία απλή, οικεία. Στην τρελούπολη, εντάξει.

Ένας άνδρας και μια γυναίκα φτάνουν συγχρόνως αλλά από κάθετους δρόμους σε μια γωνία.
Κοντοστέκονται. Είναι φανερό ότι ψάχνουν και οι δύο ταξί. Κοιτάζουν ο
ένας τον άλλον σαν να βρίσκουν αλλήλους γοητευτικούς. Ο άνδρας ξεκινά μια κουβέντα για τα ταξί εν γένει - φοβάται λίγο να ρωτήσει τον προορισμό της, μήπως και διαφέρει από τον δικό του. Κουβεντιάζουν για λίγο, για το πόσο δύσκολο είναι να βρεις ταξί, τι συμπεριφορά έχουν οι ταξιτζήδες – τα συνήθη κοινότοπα που θα τους βρουν σύμφωνους. Κατά μίαν έννοια φέρονται σαν ερωτευμένοι, αφού χαμογελούν αναίτια και χαίρονται με την συμφωνία τους στο αυτονόητο. Τολμώ να φανταστώ πως χαίρονται με την χαρά τους. Σαν να τους είχε λείψει. Σαν να μην είναι και συχνό.

Μοιραία, κάποια στιγμή εμφανίζεται ένα ταξί. Εκείνος κοντοστέκεται λίγο, εκείνη ρωτάει: "Παγκράτι;" - δάγκωμα απ΄ τη μεριά του άνδρα, αφού πηγαίνει Μελίσσια. Ο ταξιτζής συγκατανεύει, εκείνη γυρίζει και κοιτάει τον άνδρα λίγο αμήχανα, εκείνος περισσότερο αμήχανα. Δεν λέγεται τίποτα, γιατί τι μπορεί να ειπωθεί; Εκείνη χαμογελά κάπως πιο δύσκολα από πριν, μπαίνει στο ταξί και φεύγει. Εκείνος μένει πίσω, σκέφτεται λίγο (τι θα 'κανε αν είχε έρθει πρώτο ένα ταξί που πήγαινε Μελίσσια;) και σηκώνει το χέρι του βλέποντας κάτι να αχνοφαίνεται στο βάθος, που το φαντάζεται για ταξί.

Εν-ταξί, ε; Μάλιστα. Δηλαδή... εντάξει.

Τώρα, τώρα, αρπάζω, κλέβω την στιγμή για να πω πως θέλω μοναχά καθώς περνά ο καιρός να θέλει όλο και περισσότερο κόπο να θυμηθούμε την τελευταία φορά που ήμασταν θλιμμένοι.
Να ζούμε και να παίζουμε μωρέ. «Τα καλά, είναι πάντα μπροστά», να μου λες.
Να προσβλέπω.
Και να ντύνεσαι ζεστά, ε; Πιάσαν άγρια κρύα.
Το νου σου στους δρόμους μες στη γιορτινή αντάρα. Κι άσε τα τιμόνια.
Και με το ταξί, μια χαρά σου λέω. Μια χαρά.

(Οι φωτογραφίες είναι από το deviantart.com)

Φώτα ομίχλης

2007-12-11T00:45:00.000+02:00

Καμμιά φορά είναι καλοκαίρι
Κι έχω ήλιους να κοιτώ και θάλασσες
Κι έχω μουσικές εκτός και βαμβακερά κοντομάνικα
Και μια μοναξιά τεράστια, πάνω απ' τον ήλιο
Πέρα απ' το θεό
Να σκεπάζει ουρανούς
Και να κρυώνει

Καμμιά φορά τρέχουνε χειμώνες
Κι έχω βροχές να στάζουνε στο φως
Κι έχω αέρηδες εμπρός κι αγριεμένους τόπους
Και μια αρχή ξανά, μπροστά απ' το θάνατο
Εκεί που χύνεται η ζωή
Να στέκεται γυμνή
Να μη παγώνει

Η φωτογραφία είναι από το deviantart.com

Τα λασπωμένα ρούχα

2007-12-06T01:07:00.000+02:00

«Μάνα, με το σκουπόξυλο καθάριζες τα λασπωμένα ρούχα μου.»

Ακούω το Γιώργο να φυλλομετρά τις σκέψεις του, τυπωμένες πιά και σταματώ κάθε κίνηση να ’χω ήχο καθαρό. «Πες το ολόκληρο», προκαλώ.

Μη λησμονείς
Εαρινή ανάγκη
Το βάζο μες τις μαχαιρίδες
Τα δάκρυα της ενοχής
Μάνα, με το σκουπόξυλο καθάριζες τα λασπωμένα ρούχα μου

«Είσαι ποιητής κύριε Σπανάκη, φίλε μου», αγκαλιάζω κάθε φωνήεν να στρογγυλέψει κι άλλο.
«Αχ, απέχουμε πολύ Μαρία…», η απόκριση της αλήθειας, πως αλλιώς…

Αφήνω τους τίτλους να γυρεύουνε αλλού προσκυνητές κι αρχίζω κουβέντα δίχως τσιγγουνέματα. Μαζί με σιωπές δηλαδή. Για κείνο το αψύ βλέμμα της μάνας που ’πεφτε πιο βαρύ κι απ’ τη βέργα, γυαλόχαρτο καλύτερα θα ’ταν, ξυσμένο λιόκλαδο, βουτηγμένο στη παρασκιά.
«Ο,τι και να συνέβαινε, γυρνώντας σπίτι θα τις έτρωγα», ακούω το Γιώργο. «Παιδί δίχως λερωμένα ρούχα, γίνεται; Παιχνίδι ατσαλάκωτο, πως; Κι αν ήμουν καθαρός πάλι λόγος θα υπήρχε για δυο-τρεις στον πισινό. Χαμένος. Ούτως ή άλλως. Μια φορά είπα να της πάω μαχαιρίδες να τη γλυκάνω. Τις έκοψα με φροντίδα, προσεκτικά, να ’ναι ολόδροσες με μακρύ κοτσάνι. Ποιος είδε το Θεό… Ανταριασμένη ξεσήκωσε τη γειτονιά απ’ τις φωνές. Σε ποιο περβόλι μπήκες, ποιον κήπο αχρήστεψες και τέτοια. Πάλι ξύλο. Που πήγα λουλούδια της έμορφης κυράς μου. Κι ας μπλάβισα στο τέλος».

Στραγγίζω λέξεις και συλλογιέμαι κείνες τις μανάδες που διπλογαζώνανε τα συναισθήματα σα να ΄τανε στριφώματα σε μακριές, μαύρες φούστες• κρίμα μεγάλο να φανούν και να προδώσουν τον ποδόγυρο.
Κι ερχότανε τη νύχτα στα κλεφτά, με βλέμμα πέλαγο δίχως θυμό, μονάχα θάλασσα να τρέχει και ρίχνανε ένα χάδι θεόξερο, ένα μόνο και κάνανε τον ύπνο μήτρα ξανά.
Σκοτεινή, ζεστή και μαλακή αγκάλη. Θάνατος ίδιος. Τέτοια λύτρωση.

Σήμερα θα μαζευτεί ο κόσμος που μελετά τη φύση τ’ ανθρώπου και τις συμπεριφορές και τα λοιπά και θα μιλήσει για κακοποίηση. Και θα ‘χει δίκιο, όσο να πεις.
Μέλι και γάλα και καρφιά από πάνω γατζωμένα με δύναμη. Ποιος δεν πόνεσε, όσο αγιόκλημα κι αν του ανέμισαν μετά οι καιροί. Κι όποιος πει πως όσοι φάγαμε ξύλο δεν πάθαμε τίποτα, ας μη το πάει παρακάτω.
Δεν καλοκάθονται οι χαρές έτσι εύκολα πάνω στο τραπέζι, εκτός κι αν τις ζορίσεις.

Άκουγα τις προάλλες τον Αργύρη Χιόνη, τον ποιητή να λέει για τη μάνα του τη Χανιώτισσα και τη σκληράδα της. Το συναίσθημα που δεν το χάρισε ποτέ, να δοθεί έτσι ατσιγγούνευτα και να λιαστεί στα πρόσωπα των παιδιών της. Μονάχα το μέτρο κι ο κανόνας και η τάξη και τα άχαρα καθήκοντα. Και, παρ’ όλα αυτά, θαυμασμός και δέος και σέβας μπροστά στην αγιοσύνη εκείνης που με βέργα παρά με φιλί ακούμπησε του γιού τη σάρκα.

Θυμάμαι και τον Δημήτρη Γκιώνη που γράφει για το παιδί που αγρυπνά εντός –ή αλυχτά;- και με χιούμορ περισσευούμενο λέει πως αγριεμένος πιτσιρικάς, σατανάς ίδιος, έκανε την… εγκυμονούσα στη μάνα του για να μην τον βαρέσει! Κι εκείνη βέβαια, τον παραχόρτασε με τις ξυλιές της.

Σε τέτοιες κουβέντες θα ’θελα τις λέξεις ωμές, να τις δαγκώνεις και να νιώθεις το κροτάλισμά τους, να μη χαρίζεσαι ούτε στη πιο χαδιάρα μνήμη.
Σάμπως ξέρανε κι άλλους τρόπους, θα μου πεις. Παραμερίζει η καρδιά για να φτωχύνουν τ’ άσχημα, τι άλλο. Απενοχοποίηση θα πούνε πάλι οι μελετητές.
Στάζουν αίματα τα χρόνια ώρες-ώρες σα χώμα κόκκινο που το σκάβεις, το σκάβεις και δε λέει να πρασινίσει. Μόνο πετιέται στα ρούχα σου και τα λερώνει να ’χει λόγο η μάνα, να ΄χεις κι εσύ να τη θυμάσαι.

Μ’ ένα μαντήλι λυτό -και λιτό κιόλας-, να γλεντά η γύμνια του λαιμού, θυμάμαι μια μάνα που ξεχνούσε πότε-πότε να σκεπάζει τις προσδοκίες μου. Τις λαχτάρες μου, πες.
Και στεκότανε δίπλα γλυκαμένη. Μ’ εκείνη την αγάπη την άμετρη.

Και τώρα να της πω, δε θυμάται. Τα καλά πιο πολύ. Τρέχει για δικαιολογίες για τ’ άσχημα «οι άλλες εποχές, οι αγράμματοι άνθρωποι»… Λες κι οι γραμματιζούμενοι ξέχειλες γυροφέρνουν τις ευαισθησίες. Αμ δε…

Μανιασμένη η ψυχή ζητά απόκριση φορές-φορές. Ίσα για να σπονδυλώσει όλες τις άνευρες φωνές της καθημερινότητας, να τις κάνει μιλιές ανάκατες σε σύναξη χαράς. Πιάνεται απ’ όπου…

Βροχή αξόδευτη σήμερα. Στις λάσπες μέσα.
Βρέχονται και τα νησιά, αμ δε βρέχονται;
Χειμώνας καιρός, χειμώνας κόσμος.
Τι με κοιτάς;
Άνθρωπος είμαι. Με λασπωμένα ρούχα, ωραία. Ένα βλέμμα, μια αγκαλιά, μπορείς; Δανεική, εντάξει. Ξένη. Του νερού. Που τρέχει και ξεπλένει.

Η φωτογραφία είναι του Lars Raun

Ο «Δεντρός»

2007-11-16T00:57:00.001+02:00

Πρέπει να ’ναι δυο-τρία χρόνια τώρα που ’χω πάρει χαμπάρι τη σκιά του να σαλεύει μες στις στενοκοπιές της πόλης, σφίγγοντας στη μασχάλη ένα μάτσο εφημερίδες -πάντα χαρτούρα αγκαλιά- και το βήμα λες και θέλει να γδάρει την άσφαλτο, να τη ζορίσει ώστε να ξεράσει όλη τη μαυρίλα, όλη την πίσσα που ’χει πιει.
Περίεργη κοψιά. Χωμένος μέσα σε δάνειο σώμα, χαμένος μες στους δασόφυτους λειμώνες της ψυχής του, αγιασμένος και μόνος, ασκητής κι αγύρτης, ξενίζει.
Να κοντοστέκεσαι, να ανακρίνεις με τα μάτια τούτο τ’ αγρίμι μπας και διαπεράσεις το σαρκίο.
Κι αυτός, μιλιά.

Ελαφρά σκυφτός, τον νου του που θα πατεί, μ’ αυτό το απίστευτο βήμα που ματώνει το μαύρο. Της γης. Έτσι, σαν ιεροτελεστία. Σαν να περιβάλλεται με άμφια, σαν να βάζει μπρος τελετουργία μυστική. Ρούχα φαρδιά, καφετιά και γκρίζα, ζαρωμένα και βρώμικα.
«Ελεεινός», θα πούνε οι κυράδες και θα συρθούν στο λεπτό στην ασφαλή ζεστασιά της κουζίνας τους. Κι εκείνος, στη φυγή του. Σαν τους αλαφροΐσκιωτους των χωριών κάτι αλλοτινές εποχές που αδιαφορούσαν επιδεικτικά μπροστά στη γύρω χλεύη. Σα να λέγανε –με τον τρόπο τους- πως έχουν ευλογία καλομοιρωμένη• δίχως ανταπόκριση απ’ τους απέναντι. Πως μονάχα εκείνοι μπορούν να φυσάνε στη στιγμή να τη μεγαλώνουνε, να κρατάει κι άλλο, μόνο εκείνοι ξέρουνε να ξεχειλώνουν το εφήμερο, να κάνουνε το τίποτα σπουδαίο. Ποιητές ένα πράγμα- που λες.

Λοιπόν, μέσα σε τούτο το άφθογγο σώμα με τη ξηλωμένη περπατησιά ακούς πότε-πότε να σαλεύει μια γλώσσα καμπουριαστή. Γυρτή. Με τα κοίλα της και τις κούρβες της. Εκεί που περπατά, ξάφνου, πιάνει ένα μουρμουρητό, του δίνει και δυο νότες να γλυκαθεί να θυμίζει τραγούδι, ή μάλλον ψαλμωδία, σα να συνδυάζει σπασμένες συνηχήσεις• έτσι, για το χάζι. Μια φορά που ήμουνα κοντά, μου φάνηκε πως άκουσα το «όνειρο δεμένο στο μουράγιο», εκείνο το παλιό με τον Γαβαλά. Άλλοτε πάλι που προσπέρασα βιαστικά σα να μου ’φερε ο αγέρας δυο κουβέντες από το «μινοράκι» της Αλεξίου. «Δε νιώθω θλίψη, μα μου ’χει λείψει…»
Παράταιρο το τραγούδι μες σε τέτοια θωριά. Ίσως γι αυτό πάντα, μισοτελειωμένο. Ψαλιδισμένες νότες, ανάκατες, περήφανα ευνουχισμένες.

Δεν αναρωτήθηκα ποτέ για τη στέγη του. Εκείνο που με δυσκόλευε σαν τον απαντούσα, ήταν το βλέμμα του. Δεν έπεφτε ποτέ πάνω σε ανθρώπους. Μόνο τις στρογγυλάδες των παπουτσιών του κοίταζε και τις πλάκες των πεζοδρομίων. Έπειτα, ήταν και τα χρώματα. Στο δέρμα του πάνω. Σχήματα, γραμμές, κόκκινα και θαλασσιά. Γοργόνες, δράκοι, συμβολισμοί, ούτε που δύναμαι να υποθέσω. Ένα εκρηκτικό συναπάντημα τατουάζ, ένας αχταρμάς κοινώς, απ’ όπου δεν μπορούσες να βγάλεις άκρη. Φαινόταν στο λαιμό του και στα χέρια, στο στέρνο του μπροστά, όπου δηλαδή ξεγυμνωνότανε η σάρκα, μα όχι εντελώς• πάλι κεντίδια και ζωγραφίσματα βαριά είχε για κρυψώνα. Τούτη η εικόνα του περιθωριακού με το γαζωμένο κορμί, την απλυσιά, τα χυμένα ρούχα, τ’ απόκοτο στην ίριδα, τη νότα κρεμασμένη στη φωνή και τη χαρτούρα υπό μάλης, μοιάζει ιδανική για να ιχνογραφήσει το ξένο.
Το άλλο. Κείνο που αράθυμα κείται και μέσα μας.
Όσιος, φιλοτεχνημένος απ’ τη ζωή, θα πουν οι φωτισμένοι.

Χμ… Μήτε τ’ όνομά του δεν κατέχω. «Να ο Δεντρός», άκουσα κάποτε ένα σμάρι αλητόπαιδα να δείχνουν κατά τη βαδισιά του.
Παραξενεύτηκα με τον χαρακτηρισμό, μα το προσπέρασα.

Χθες βράδυ, τον αντάμωσα στα Νεώρια, σε μια γωνιά που είχα πάρει πρέφα ότι κουρνιάζει άστεγος. Σ’ ένα τοιχίο πάνω, ανατολικά, προστατευμένο απ’ τ’ αγιάζι, έβλεπα για καιρό αφημένη μια κουβέρτα κι ένα μάτσο εφημερίδες. Στρωματσάδα πάνω στα χαρτιά, ξόρκια στην υγρασία. Γι αυτό λοιπόν κουβαλάει πάντα εφημερίδες…
Χθες που λες, αργά το βράδυ, τον είδα να κοιμάται εκεί ακριβώς. Απίστευτα γαληνεμένος. Ένα πρόσωπο, φεγγάρι. Αγλάισμα της νυχτιάς η οξειδωμένη όψη του. Ταιριασμένο με την ώρα και το χώρο το ανοίκειο, ξεχειλωμένο, ξερακιανό κορμί του.

Έμεινα να θωρώ ανήμπορη για όποια κίνηση. Ώστε εδώ, σκέφτηκα…
Δίπλα του ακουμπισμένο ένα ταπεράκι• δυο μπουκιές ποιος ξέρει από πού, από τι χέρι…
Στάθηκα -φαίνεται- δυο ανάσες παραπάνω απ’ ό,τι λογαριάζεται σαν φευγαλέο κοίταγμα, γιατί ο Δεντρός, άνοιξε τα μάτια.
Να ’τανε η στιγμή, να ’τανε η ματιά μου που ‘θελε να κατανοήσει, όχι να κρίνει, ό,τι και να ’ταν, είπαμε δυο κουβέντες.
Όχι βαριά ιστορικά και βιογραφικά σημειώματα, μη φανταστείς. Τα λίγα, τα ελάχιστα, που μαρτυρούν πολλά.
«Εσύ κοπελιά, κοιμήθηκες ποτέ σου πάνω σε πέτρα που μιλάει και σωπαίνει για αιώνες; Στην Αστυπαλιά, πάνω στο κάστρο, μια βραδιά θυμάμαι με πήρε ο ύπνος με το ένα πόδι κρεμασμένο στο γκρεμό. Ίσα που χωρούσε το σώμα στο τοιχάκι. Τ’ άστρα με σκεπάσανε. Για θεούς δε ξέρω, μα, σαν την αγρύπνια των ουρανών δεν έχω άλλο να πω…»
Στα σωθικά η φωνή. Την κατάπια που λες. Τι να πεις τώρα. Για κείνα τα απλά, δηλαδή τα μεγάλα, που δεν τόλμησες ποτέ.
Κοίταξα από κοντά πια, τη γεωγραφία του κορμιού του. Όλο ζωγραφιές. Ολόκληρο.
Δέρμα τραχύ, χιλιοτρυπημένο. Είπα να ρωτήσω. Μου ‘πε για τα παιδιά που χαράζουν ονόματα και σκέψεις σε ξύλινα παγκάκια και φλοιούς δέντρων. Και πως αυτός, που δε ριζοβολά πουθενά, κάνει δέντρο τη σάρκα του, της φοράει χρώματα κι έπειτα, όλα τούτα που γράφει στο πετσί του, τα βλέπει για λουλούδια.

Του μαρτύρησα πως τον αποκαλούν τα παιδιά. Το ‘ξερε, ήταν χαρούμενος γι αυτό.
Ξάφνου ένιωσα ανεπιθύμητη και στράφηκα να φύγω. Φτάνει τόσος λόγος, σκέφτηκα. Θα του παράπεσε.

Καληνύχτισα κι έχωσα τα χέρια στις τσέπες. Τάχυνα το βήμα, μα γρήγορα μετάνιωσα. Άλλαξα ρυθμό, είπα ν’ αργοπορήσω μπας και καθυστερήσω το χρόνο. Άφησα ξεκούμπωτο και το μπουφάν. Τα χέρια να κινούνται.
Ένιωσα το παγωμένο, νοτισμένο αεράκι του λιμανιού να με ποτίζει. Να το ρουφούν τα κόκαλα, να γλιστρά μέσα απ’ τους πόρους. Στις φλέβες να φτάσει• ευχήθηκα. Να ριζώσει. Να δεντρώσει• μπορώ να το πω έτσι; Ν΄ αρχίσει η γέννα των ανθών. Η ζωγραφική τους. Δίχως βελονιές. Αλλά με χρώματα γερά, δυνατά. Να ΄χουν να τρέφονται οικεία μάτια και συγγνωστά αγγίγματα.

Ο αστερίας και η γυναίκα

2007-11-13T16:41:00.001+02:00

Ένας Αμερικανός που έκανε διακοπές στο Μεξικό, περπατούσε κατά μήκος μιας ερημωμένης ακτής την ώρα της δύσης. Εκεί που βάδιζε, παρατήρησε μια γυναίκα. Όσο την πλησίαζε, εκείνη φαινόταν να σκύβει προς το έδαφος, να πιάνει κάτι και να το πετά στον ωκεανό. Γρήγορα ο τουρίστας αντιλήφθηκε ότι η γυναίκα σήκωνε αστερίες που είχαν ξεβραστεί στην ακτή και έναν-έναν κάθε φορά τους πετούσε στη θάλασσα.

Ο τουρίστας παραξενεμένος τη ρώτησε:
«Αναρωτιόμουν τι κάνεις…» Η γυναίκα τον κοίταξε και είπε: «Πετάω αυτούς τους αστερίες πίσω στον ωκεανό. Βλέπεις, λόγω της άμπωτης, αυτοί οι αστερίες έχουν ξεβραστεί. Εάν δεν τους πετάξω πίσω στη θάλασσα, θα πεθάνουν.»

«Καταλαβαίνω», είπε ο τουρίστας, «αλλά υπάρχουν χιλιάδες αστερίες σε αυτήν την παραλία. Πως μπορείς να τους σώσεις όλους; Άλλωστε, αυτό το φαινόμενο παρατηρείται σε χιλιάδες παραλίες σε όλη την ακτή. Δε βλέπεις, λοιπόν, ότι η πράξη σου δεν έχει νόημα και δεν κάνει καμιά διαφορά;»

Η γυναίκα χαμογέλασε, έσκυψε, σήκωσε άλλον έναν αστερία και καθώς τον πέταγε πίσω στον ωκεανό είπε: «Γι’ αυτόν εδώ έκανε διαφορά».

Η ιστορία υπάρχει σε έντυπο από το Ινστιτούτο Κοινωνικής Αλληλεγγύης-Γέφυρες Φιλίας, καθώς και σε φυλλάδιο του ΚΕ.Θ.Ε.Α.

Η φωτογραφία είναι του Darien Chin

Μη κοιτάς ψυχή μου· βλέπε!

2007-11-06T19:06:00.000+02:00

Όσο ανάβουνε οι προβολείς του κόσμου
τόσο αδυνατίζει η δική μας όραση.
Ένας τυφλός! Να μας δείξει το φως...

Κι εγώ πενθώ την ερημιά ενός φιλιού…

2007-11-01T00:19:00.000+02:00

Έχει και συνέχεια, το ξέρεις. Πάμε -που λες- στο παρακάτω:
…που σαν το ρούχο η αγάπη μας παλιώνει
κι είναι σαν ήχος χαλασμένου πιστολιού…

Πέντε, δέκα, εκατό, ούτε που ξέρω πόσοι οι στίχοι που σταθήκανε πάνω στ’ αμόνι και σφυρηλατήθηκαν με λύσσα να ’ναι αιχμηροί να μπήγονται έτσι, γλιστεροί και πυρωμένοι στο δέρμα από κάτω, να συναντιούνται με το αίμα, να κυλάνε ζευγαρωτά, να κρατιούνται απ’ τη ζωή τ’ ανθρώπου. Και να την πίνουν, στεγνή και ξεραμένη.

Δεν ξέρω πόσες φορές. Δεν υπολογίζεται δηλαδή. Άκουσα ξανά και ξανά και πάλι τούτο τον στίχο-λυγμό (και κραυγή θαρρώ), με μάτια να θολώνουν, να υγραίνονται κι έπειτα να προσπερνούν. Όποιος κι αν είναι ο χώρος κι ο χρόνος• στη σιγουριά της μοναξιάς ή στο ξεγύμνωμα της πολυφωνίας. Κι ό,τι ήθελε να βαφτιστεί ως συνενοχή, γύρισε πίσω στην πηγή του. Ούτε δάκρυ, που λες. Έτοιμο, ολόγιομο, στο «τσακ» να πισωγυρνά. Καρφιά ολόγυρα, και στ’ αυτιά και στη καρδιά, μα τρύπες να χυθεί, σφήνες να χωθεί, ούτε μία. Στο λόγο μου.

Από νέα, άλλο τίποτα. Κι από παλιά, μια απ’ τα ίδια.
Ο Νίκος κι η Ελένη, απ’ το Γυμνάσιο μαζί, στα τριανταπέντε τώρα, αλλάζουνε πορείες. Μετά από είκοσι χρόνια, θα μου πεις; Με θρανία στη διαδρομή και έδρανα πανεπιστημίων και σκοπιές και νοσοκομεία –νόσος σοβαρή εκείνης- και χέρια σφιχτοπλεγμένα κι αγκαλιές και βέρες και παπάδες και ξενύχτια πάνω από πυρετούς –πότε ο ένας πότε ο άλλος- και μ’ ένα «το νιώθω όταν δεν είσαι καλά» που άλλοι γδέρνουνε πέλματα και ψυχή μια ζωή να το ανταμώσουνε, να τ ΄ακούσουνε και εάν…

Ο Νίκος κι η Ελένη, απ’ το Γυμνάσιο μαζί, κλασικό ζευγάρι πες, τραβάνε μονάχοι τώρα. Θυμωμένες τελεσιδικίες.
Δικηγορίστικα γραφεία, τα «μου» και τα «σου» σε λίστες, ξηγημένα πράγματα μην έχουμε άλλα ντράβαρα, νύχια που μπαινοβγαίνουνε ακονισμένα και λόγια, λόγια στοιχειά, σκιάχτρα οι φόβοι, οι ιδιοκτησίες, συλλαβισμοί αγριεμένοι απ’ τις μαμάδες, όχι το αυτοκίνητο ποιος, όχι το διαμέρισμα μοιρασμένο…

Ο Νίκος κι η Ελένη, απ’ το Γυμνάσιο μαζί, είχανε μια βιτρίνα; Λέω τώρα. Λέω για να λέω δηλαδή. Γιατί το ’χω καλοχωνεμένο πως οι αγάπες έχουνε σάρκα τρυφερή, μωρού που κατουριέται πάνω του και θέλει να τ’ αλλάζεις, να το γλυκονανουρίζεις, να τ’ αναθρέφεις να μαθαίνει κι έπειτα να διδάσκεσαι απ’ αυτό, ω, πόσο κόπο θέλει ν’ αγαπάς, ποιος μας το’ πε, ποιος;
Ποια θρανία ζεστάναμε, ποια μολύβια μπήξαμε στα δάχτυλα, σε ποια χαρτιά σύρθηκε το χέρι να μάθει, να παιδευτεί, να προχωρήσει, πότε προακτέοι και πότε μετεξεταστέοι, αμάθητοι πάντα, πάντα διψασμένοι, πάντα στη δική της ζήτηση. Της αγάπης. Να υπάρχει. Να ’ναι εδώ. Έστω και ξένη.

Ο Νίκος κι η Ελένη, απ’ το Γυμνάσιο μαζί, δυο κόκκινοι χιτώνες τώρα, δυο δώματα, δυο στρώματα, δυο κλειδιά, δυο μοναξιές σ’ αριθμητήριο ένα.

Πολύ με πείραξε. Πολύ. Σα κυκλαδίτικη αμμουδιά που ερημώνει μες σε Νοέμβρηδες ανεμόδαρτους. Και σέρνει φύκια ξερά στη ράχη. Νησί στο καταχείμωνο; Αυτό.
Καλά, ότι είναι πένθος το χώρια, είναι. Κι ότι ο καθείς τα δικά του μνημονεύει και σ’ εκείνα κολυμπά, γνωστό. Ωραία, και; Δείξε τον έναν με το στεγνό μαξιλάρι. Το μονό.

Μέλι στις αγάπες που φοράνε μαντήλι πορτοκαλί στα μαλλιά ήλιοι κι άστρα φουντωμένα. Και το ίδιο ισιώνουν σε βοριάδες και κατακλυσμούς.
Μέλι, ακόμα κι όταν η μελαγχολία των λέξεων στέκεται αμήχανη ή στοχαστική.
Και γυροφέρνει τα εδώ. Τα δικά μας. Ή, το εκεί. Που μπορεί να ’ναι πολύ «εδώ». Πολύ περισσότερο δηλαδή.

Πώς να θυμώσεις με το χώρια τ’ αλλουνού, σφαλίζοντας τ’ αυτιά σου στα ουρλιαχτά του δικού σου; Εύκολα αναγνωρίζεις το οξύμωρον μέσα σου: Και αγάπη και φόβος• τ’ αντίθετό της δηλαδή. Αδύνατον να οργιστείς με τον όντως εχθρό σου. Τον συναντάς στα δικά σου λημέρια. Σου ανήκει και του ανήκεις.

Ίδια η νύχτα, που λέγαμε τις προάλλες. Του έρωτα κι αυτή. Να την ευγνωμονείς –που όμως; στη φύση εντός, στις πόλεις μακριά-, γιατί είναι η μόνη αφή, που αγρυπνεί για τον άνθρωπο.

Κι ήτανε που λες εκεί, στον Αποκόρωνα, σε χωράφι ξέφραγο, ν’ αλαργιεύεις, να κουτρουβαλάς, να καβαλικεύει η σκέψη ανοιχτάδες, εκεί ήταν που ένιωσα το δείλι να πνέει ελεύθερο, ψυχρούλα γλυκιά, που νικά τον όποιο φόβο.
Πέντε αλητήριοι άνεμοι τριγύρω κι η νύχτα στην προετοιμασία της.
Φως κανένα. Τίποτα. Μηδέν. Μη την προσβάλλουμε. Μη τραυματίσουμε τον ερχομό της. Μα, παρατηρείς πως στραγγαλίζουμε την πρώτη κιόλας ανάσα της με φώτα; Ορμάμε μες στη βαρβαρότητα του πολιτισμού να καταπιούμε το «έλα» της.
Έρχεται κάτι να μας πει. Να δηλώσει παρουσία. Να μας δείξει. Να μας μάθει. Να μας κάνει κοινωνούς πραγμάτων άγιων και μυστικών.
Στο θάμπος της μέρας εξοικειωμένοι, ξεχνάμε. Ξεχνιόμαστε. Και τις ξεσκίζουμε τις σάρκες. Αίμα το φως. Παγωμένο, κίτρινο. Ίδια ακριβώς, όπως κάνουμε με την αγάπη.

Εκεί που λες, στους αμπελώνες μέσα, παραμερίσαμε. Βουβαθήκαμε ν΄ αφουγκραστούμε τη στιγμή, σπάσαμε λάμπες για την υποδοχή της. Ούτε σπίθα, αλήθεια. Ούτε καν αναπτήρας.
Φύλλα να τρέμουνε στα μάτια και τ’ άστρα σε περιπολία συνωμοτική. Τα χώματα, οι μυρωδιές, τα όνειρα που σαλεύουνε, οι φόβοι που κροταλίζουν στα πόδια σου, θειάφι κι ανάγκης πύρωμα μαζί.
Ποτέ μου δεν είχα αισθανθεί σε τόση ένταση, ότι το σκοτάδι μπορεί να είναι ιερό κι ελεύθερο. Ικανό να σε κάνει μες στην άφθαρτη αγριάδα της ομορφιάς να θες να αναμετρηθείς μαζί του. Να κλέψεις. Να γίνεις όμοιός του. Να του μοιάσεις.

Μακριά ακόμα απ’ τα φώτα τα πλούσια, τα τραυματικά, οδηγώντας πια, έκανα στην άκρη, έσβησα τα φώτα κι έβαλα το τραγούδι.
«Κι εγώ πενθώ την ερημιά ενός φιλιού», ήρθε ο στίχος.
Μπούκωσα. Φρέναρα το πισωγύρισμα κι άφησα το δάκρυ να κατηφορίσει στο μάγουλο και να αρπαχτεί απ’ το χείλι, για να το πιω• να το χορτάσω.

(Ο στίχος είναι του Μάνου Ελευθερίου.
Θάνος Μικρούτσικος στη μουσική,
Χρήστος Θηβαίος στην ερμηνεία.

Η φωτογραφία είναι του Beat A. von Weissenfluh)

Tableau vivant

2007-10-29T01:07:00.000+02:00

“Εγώ φτιάχνω τ’ όνειρο, εγώ και την πραγματικότητα. Και δική μου είναι η ευθύνη.”
Κουβέντα αγριεμένου έφηβου –αντάρα και φευγιό στη θωριά του, θυμός ποταμός-, πίσω από σιδερόφραχτη είσοδο υπό κατάληψη σχολείου. Εξομολόγηση βαριά, παραδοχή πες, διαπίστωση που ακύρωσε την όποια ετοιμότητά μου. Κοκάλωσα. Μια φράση τόση δα, φτωχή από φιοριτούρες, ολοτσίτσιδη, που με βάρεσε στο δόξα πατρί. Τώρα θα μου πεις, για να χωθεί μια σκέψη εντός σου, θα βρει ραγισματιές, ή έστω έδαφος σκαλισμένο, πρόθυμο να καταπιεί σπόρους ετοιμόγεννους που σαλεύουν. Είναι κι αυτό. Ακυρώθηκα, που λες. Αγκυλωμένες σκέψεις, λέξεις, πράξεις εντός μου. Tableau vivant. Μαριονέτα σε σπασμένο χέρι.

“Αν μπορούσα να ρίξω στη φωτιά αυτό που ζω, να ρίξω στην φωτιά τον κόσμο, θα το ’κανα. Να ξεμπερδεύουμε μια καλή. Για να υπάρξει αρχή, πρέπει πρώτα να γραφτεί το τέλος.” Ζεμάτισμα στη ραχοκοκκαλιά. Να που πήρε φόρα ο δεκαεφτάρης, τσιτσιρίζοντας την παγωμάρα μου. Το ’νιωθα, πως πιο πολύ ήθελε να δυναμώσει την παρουσία του, τη λεβεντοσύνη του –νάρκισσος θεός- που ’χε ο ίδιος κι οι τριγύρω του τα θάρρητα να γυρίσουνε το λουκέτο και να πάρουν απάνω τους αρχηγίες.
Η επιλογή του ονείρου, η επιλογή της πραγματικότητας και η πληρωμή άμα τη εμφανίσει. Του ονείρου θα μου πεις, ή της πραγματικότητας;
Μες στα χρέη. Κι απ’ τα δυό.

Έτσι κι αλλιώς ο μύθος του καθενός γίνεται οικείος, τον φοράς στο πετσί σου βελονιά πυρωμένη –που έλεγε κι ένα άσμα της νιότης μας-, όταν αρχίζει να διαστρέφεται. Αναμέτρηση μ’ αυτό που βλέπεις και ζεις. Δοξάρι τεντωμένο εμπρός σου η ζωή κι η θήκη που ’χες φυλαχτό να χάσκει. Κι εσύ, tableau vivant, αγαλμάτινος σχεδόν, ν’ αναρωτιέσαι για κείνο το αδυσώπητο τέρας του μύθου που θριαμβολογεί πάνω στα ψιχία των ονείρων σου… Εδώ οι Δελφοί για τον αμφίσημο χρησμό, εδώ κι ο Οιδίποδας να ξεμπουρδουκλώνει γρίφους: άνθρωπος, ε; Ασέληνος, απρόσβλητος πες από κάθε απώλεια, ωραίος σα θεός, σα νέος δηλαδή.

Δεν ξέρω αν ο πιτσιρικάς καταληψίας λαχταρούσε μια ζωή αλαφρωμένη από μνήμες κι ένα μάτσο σπίρτα για να φουντώσει τ’ όνειρο. Κι αν δεν είναι το παραπάνω απ’ το πολύ, ίδιον της νιότης, ποιανού να ’ναι δηλαδή… Ορμή ίσον ελαφριά χρόνια, ίσον φυγή. Τώρα, θα μου πεις, φεύγουμε, μένοντας αγκιστρωμένοι σ’ αυτό το λίγο, το τόσο δα που νιώσαμε εκείνη τη μαγική στιγμή• π’ αγγίξαμε βέλο μυστηριακό, τάχα μου απόκοσμο. Για το βέλο κείνης της φιλάρεσκης κυράς, της ζωής λέω. Το ανέγγιχτο απ’ τη φθορά.

Το νεανικό πάθος, ανταρσία να σε γραπώνει, βγάζει νύχια μπρος στο τέρας της πραγματικότητας: Αντάρτες της πορδής με τα λεφτά του μπαμπά, θυμήθηκα τους Φατμέ φεύγοντας απ’ τη φυγή των δεκαεφτάρηδων. Στραβομάρα! Επιτιμητική η μέσα φωνή. Καθρέφτη κοιτάς. Σάμπως έχεις και τα καλύτερα να δείξεις; Κόσμο να παινευτείς πως τον στρογγύλεψες κι άλλο, πως λείανες τις γεωμετρίες του, πως έφτιαξες κορυφογραμμές και καμπυλώματα να ’χει η νιότη να πορεύεται με βήμα που πετά;
Κατεβασμένο το κεφάλι. Καλύτερα.

Κουραφέξαλα, που λες. Σφάλματα ή όχι, βιασύνες ιδιοτελείς, αστοχασιές η ντουμπλ φας φορεμένη αγωνιστικότητα, ό,τι και να ’ναι η πράξη, εδώ έχουμε παιδί της εποχής που χτυπάει τα πόδια και φωνάζει. Και κάτι θέλει να μας πει. Τσιρίζοντας, ο.κ. Αλλά μ’ ένα «σκάσε» δε πρόκειται να σταματήσει.
Βουλοκέρια. Στ΄ αυτιά, στα μάτια. Που καιρός για ανταρσίες ενώ υπάρχουν βολικές, συνομολογούμενες «αλήθειες».

Χώθηκα στα σκοτεινά κανάλια του διαδικτύου για να βρω ένα παλιό άρθρο του Ευγένιου Αρανίτση, αγαπημένο, δυόμισι χρόνων και βάλε.
Για τ’ ανθρώπινα λάθη όπως σκιαγραφούνται σε μια διαδρομή ζωής, για τους μηχανισμούς και τις συνθήκες που τα κυοφορούν, για τις εποχές που καδράρουν μες σε φόντο χρωματιστό το χρόνο και συνάμα σαρκώνουν συμπεριφορές, γι ανθρώπους και τρόπους και φόβους κι επιθέσεις κι άμυνες και καινούργιες στράτες.
Ασορτί αυτό το θαυμάσιο κείμενο με την εποχή, αποξηραμένο ανθάκι άλλωστε κι αυτή, κομμένο σε βόλτα χλοερή που το ’δωσε χέρι σε χέρι.

Κι ωστόσο, ενώ λίμαρα τη μνήμη να βγάλει στον αφρό το πότε και το πώς του άρθρου, ήρθε κι η είδηση για ένα ακόμη δεκαεφτάρικο –κορίτσι αυτή τη φορά- που παντρολογιέται. Ίδια η κόρη ή η ανιψιά σας που σχεδιάζει να μπει στο Πανεπιστήμιο, μπουμπούκι σκέτο, με νεαρό εικοσάρη, σα να λέμε ο κανακάρης σας που παρουσιάστηκε στο στρατό. Άλλη φυγή ετούτη. Άλλου είδους εννοώ. Στα πόδια πάντως, εν μέσω νεροποντής. Μάλιστα. Τι σπρώχνει δυο άγουρα πλάσματα να στήσουν σπιτικό προτού μάθουν το αλφαβητάρι των ενηλίκων; Πως σμίγουνε δυο ανεργίες για να πλέξουν σταυροβελονιά το όνειρο; Βουλώνω αναπάντητες τις απορίες, τι άλλο… Ήρωες νέοι, με μέλλον παλιό. Δοκιμασμένο δηλαδή.

Αποκοτιές, θα μου πεις. Δικαίωμα και σ’ αυτές. Πάσο.
Αλλά οι απορίες, απορίες. Για όλα.
Ακινητοποιημένες, μαρμαρωμένες.
Στρατιωτάκια ακούνητα, αμίλητα, αγέλαστα θα λέγανε τα παιδικά παιχνίδια (τα…ποια;), tableau vivant η εντολή των σκηνοθετών.
Εντάξει δάσκαλε, tableau vivant. Για πόσο αλήθεια;

(Η φωτογραφία είναι του Giovanni Tilotta)

Κι οι νύχτες, μεγαλώνουνε…

2007-10-21T23:15:00.001+03:00

Βαριανασαίνει ο Οκτώβρης έτσι που σέρνεται πάνω σε πεσμένα φύλλα, υγρά. Κι ό,τι σφήνωσε στην άκρη του νου, σαν προσδοκία, αναμονή, σύμβαση ακόμα, μένει μετέωρο, να γεννήσει κι άλλα όνειρα, να θεριέψει μαζί τους, να γίνει τροφή στους επερχόμενους χειμώνες. Καταπίνει σκέψεις τούτη η εποχή, βαραίνει απ’ τις ευωδιές, τσακίζει απ΄ τις επιθυμίες. Κυρίως, κείνες τις ώρες τις θολές• μιλώ για απογεύματα της καθημερινότητας και για το αργοκίνητο χάζι της Κυριακής. Πέρα δηλαδή απ’ τους εξαναγκασμούς των πρωινών, που γίνανε πια αρπαχτικά της καλοδιάθετης θωριάς μας.

Ώρες-ώρες η γραφή, χορεύοντας αυθάδικα μπροστά στα μάτια μας, γίνεται εξάρτηση που μας γαντζώνει. Είτε δρα βγάζοντας γλώσσα στα εφήμερα είτε εμμένει πεισματικά στα της ουσίας, καθηλώνει• δεν υποτάσσεται σε εποχές. Κι έτσι, ίσως και να γίνεται παραπλανητική. Ο νους στην σύνταξη και στα γράμματα κι η ζωή στων χινοπώρων τις σελίδες.
«Κοίτα έξω απ’ το παραθύρι σου», προστάζει ο καιρός. Εραστής θαρρείς που τον μαλώσανε τα νάζια σου κι άνοιξε χούφτες εμπρός ζητώντας ευκαιρίες ακόμα.
Πόσα περνούν απ’ τη ζωή, διαβάτες βρόχινοι, σκιεροί κι ούτε που στρέφουμε το βλέμμα πάνω τους, να φουντώσει η ματιά να πάρει χρώμα…
Πόσες και πόσες μυρουδιές και θάματα!

Ζω σ’ έναν τόπο που τις Κυριακές τα πρωινά ακόμα ανεμίζουν οι κυράδες τα σεντόνια. Τ’ απλώνουνε στα κάγκελα των μπαλκονιών να ρουφήξουν ήλιο κι αγέρα, να ισιωθούν οι τσακίσεις μετά, να τεντωθεί πάνω τους το κορμί εισπνέοντας ζωή.
Βιάζονται να το κάνουν μετά από μέρα βροχερή, τότε που βγαίνει ο ήλιος με λύσσα, πρόθυμος να χυθεί πάνω σε πρόσωπα και πράγματα, να ξαπλώσει σε τοίχους και πεζοδρόμια. Τι εικόνες! Έτοιμες ν’ απελευθερώσουν μνήμες παλαιϊνές ή πιο ώριμες, να γίνουν καταφύγιο για τα τσαλακωμένα μας μάτια, μακριά από τις παραφωνίες των καιρών.

Χθες, έπιασε μπόρα δυνατή κι ήρθε στο νου ένα δώμα από κάτι χρόνια άλλα, όπου στοιβάζονταν βιβλία και βινύλλια. Να βγαίνεις στην ταράτσα, ν’ ανοίγεις χέρια και να κυκλώνεις το κορμί, γύρω-γύρω, γύρω-γύρω, ώσπου να πιουν οι φλέβες σου βροχή, το φαντάζεσαι; Να μυρίζει η βροχή, να μπαίνει εντός σου, να ξαναβαπτίζεσαι θαρρείς, να αναπλάθεσαι στη μήτρα της φύσης…
Μέσα μας, ακόμα χάσκει κείνο το παιδί που’ θελε ν’ ανοιχτεί πέρα απ’ τα σύννεφα… Σκούρα, μεταλλικά, να τα βουτήξει στη θάλασσα ν’ αλλάξουν χρώμα, να πείσει και τον ήλιο να σκάσει μύτη απ’ το θόλο τον κλειστό.

Χαμένος σε τέτοιες σκέψεις, ασκεί κανείς ελευθερίες ξεχασμένες, ανιχνεύει και τις εκδοχές του και τους άλλους και τον αλήτη καιρό. Ονειροπολεί φανατικά γύρω απ’ το τίποτα, με μια στάλα βροχής πάνω στο τζάμι ας πούμε, πλεύση αντισυμβατική αυτή, ατέλειωτη πορεία ή παρατεταμένη στάση• ο νους θα ορίσει.

Χτισμένες πολιτείες, μ’ ανθρώπους ή χωρίς, μ’ όνειρα σα να λες και απουσίες, Οκτώβρη μήνα. «Οχτώβρη», που ‘λεγε η γιαγιά.
Τ’ αποδημητικά πουλιά που ’χουν να μετρούν χιλιόμετρα σ’ αιθέρες αλαργινούς, κάπου εδώ, σ’ ετοιμότητα, δίχως μπαγκάζια. Ο υγιής πόθος της θάλασσας μια ανάσα απ’ το μπαλκόνι μου, έρωτας πιστός.

Η σκέψη, καταστρέφει κάθε χαρά στα καθημερινά της ρούχα. Έχει τρόπους. Έχει δαίμονες. Έχει και φωνές. Ανταριασμένες κατά κανόνα.
Και μόνο η σκέψη, καταστρέφει τη χαρά• έτσι έπρεπε να το πω, διορθώνω…
«Μα πως αλλιώς;» θα μου πεις. Μάλλον με λιγότερη σκέψη, λέω να αυτοδασκαλεύομαι. «Όσο περισσότερο σκέφτεσαι, τόσο λιγότερο νιώθεις», λέει μια μέσα φωνή. «Πως νιώθουμε παράφορα, πως ζούμε έτσι αδιάφορα», τραγουδάει ο Σωκράτης. Αυτό.
Κι αν είναι το συναίσθημα, το πρωτεύον στις πράξεις, στις αποφάσεις, στην ίδια την ύπαρξή μας…

Περνούσα έξω από μια απίστευτη αυλή, σήμερα το πρωί. Με περίτεχνα καμωμένη καγκελόπορτα και χαμηλό τοιχίο, έτσι που να γλυστράνε οι αδιακρισίες στις ξένες πραγματικότητες, να συνοψίζουν των αλλωνών τα ωραία. Από τον ήχο της φωνής που έτρεξε στ’ αυτιά μου, φαντάστηκα το πρόσωπο. Κοτσονάτη κερά, παλιά αριστοκράτισσα, ρωτούσε για την ώρα που θα ’ρθουν τα παιδιά για φαγητό. Πως μου φάνηκε σα να ‘λεγε «πότε θα πάψω να ΄μαι μόνη;» Πως μου φάνηκε σα να φοβότανε το χρόνο μη και νυχτώσει γρήγορα και δε προφτάσει τη χαρά; Αυτή τη χαρά, που καταβροχθίζει η περίσσια σκέψη;

Περπατούσα στην πόλη τη στεγνή που αιφνίδια ερήμωσε –η εξοχή πλανεύτρα, πως να μην πρωταγωνιστεί, μέρα αργίας- και συλλογιζόμουν πόσο μοιάζει το φθινόπωρο με την άνοιξη! Εξαρτάται από τι αφήνεις πίσω βέβαια. Για να χρωματιστεί ανάλογα κι η οπτική σου. Αν βγαίνεις από παγερή εποχή ή από καλοκαιρία. Εξαρτάται και από τι βλέπεις μπροστά. Ανθοφορία ή μαρασμό.
Το νιώθετε όμως, ή όχι;
Πως οι νύχτες ολόγυρα μεγαλώνουν. Συνεχώς.

Τα σκουπίδια γεννιούνται από την καλοπέραση

2007-10-17T01:21:00.000+03:00

«Το φαΐ δεν είναι για πέταμα», θυμάμαι τη γιαγιά μου μια ζωή να νουθετεί τα επιπόλαια χορτασμένα στομάχια μας και να γκρινιάζει αυστηρά για τις ευκολίες της εποχής και τις ελαστικές μας συνειδήσεις. Κι έπειτα, σαν σε τελετουργία καθαρτική, να κρατά μια μπουκιά ψωμί και να το φέρνει βόλτα με δύναμη στο πιάτο της–κύκλοι συνεχείς λες για να ξορκίσει τη κακιά μοίρα της ανθρωπότητας-… Σέρνοντας σύνδρομα κατοχικά κι αγωνίες χρόνων, μας παρότρυνε να παραβγούμε στο τρίψιμο του πιάτου μας, έτσι, με τη μπουκιά το ψωμί, ώσπου αυτό ν’ αστράψει. Για φαγητό που θα πάει στα σκουπίδια, ούτε λόγος. Ιερό το ψωμί, αγιασμένο απ’ την εργασία και τις στερήσεις, «ο ιδρώτας και το αίμα τ’ ανθρώπου», έλεγε.

Mexico 189,09 $

North Carolina (USA) 341,98 $

Το περιεχόμενο του τραπεζιού μας δηλώνει εκείνο της τσέπης μας και, σίγουρα, το άλλο• της σκέψης μας.
Δείγμα χαρακτηριστικό της στάσης ζωής μας, σημάδι του πολιτισμού μας, σημείο αναφοράς της κουλτούρας μας. Το γεύμα μας. Το δείπνο μας. Το παξιμάδι, ή το παντεσπάνι μας.

Έπεσε το βλέμμα μου σε μια εκπληκτική δουλειά του θαυμάσιου φωτογράφου Peter Menzel που δημοσιεύτηκε στο Time μες στο καλοκαίρι και στο γαλλικό Marie Claire. Εθνολογικά, κοινωνικά, πολιτικά, ανθρώπινα βρε αδελφέ, πολύ ενδιαφέρουσα μελέτη.
Πόσα χρήματα ξοδεύουν για φαγητό διάφορες οικογένειες ανά τον κόσμο, εβδομαδιαίως.
Βιβλιοδετημένο το οδοιπορικό του ως Hungry Planet, (θυμίζω και τις συγκλονιστικές συγκρίσεις κόσμων υλικών, πάνω σ’ αυτόν τον Ένα, τον μικρό και Μέγα)…

Mexico 189,09 $, Ecuador 31,55 $,

China 155,06 $, Japan 317.25 $

Ανατριχίλες. Ο κάτοικος του Kuwait 221,45 $, εκείνος του Ecuador 31,55 $. Ο Καλιφορνέζος 160 $, ο Ιταλός 260 $, ο Αφρικάνος της Chad μόλις 1,23 $!!!
Το εκεί και το εδώ, το τότε και το τώρα. Ξέροντας σαφώς πως, για να κρίνει κανείς μια συμπεριφορά, οφείλει να την τοποθετήσει μέσα στην προοπτική της ιστορίας. Έπειτα, είναι και το άλλο: ποιος κρίνει; Ο Εγγλέζος που ξοδεύει 253$ την εβδομάδα, ή ο Μογγόλος που δαπανά μόλις 40; Μήπως ο Γερμανός που έχει την πρωτιά με 500$;
Θαρρώ πως ακόμα μας προξενεί φρίκη ο αριθμός των συνανθρώπων μας που πεθαίνουν από πείνα• ή κάνω λάθος;
Επίσης, διορθώστε με: 2007 δεν δείχνουν τα ημερολόγια; Θα μου πείτε, ναι, μα η κοινή γνώμη κι η παγκόσμια κοινότητα μαζί, καταδικάζουν αυτήν την θλιβερή πραγματικότητα, όπως και ο,τιδήποτε αντιτίθεται στις πολιτικές και ηθικές κατακτήσεις προηγούμενων χρόνων.

Καλώς.
Να μιλήσουμε τώρα για την απόσταση που κρατάει μακριά το σύστημα αξιών του ανθρώπου από την καθημερινή του πρακτική;

Chad (Africa) 1,23 $

Ως γνωστόν η υποκρισία αφήνει πορτοπαράθυρα ανοιχτά σε συμβιβασμούς ανάμεσα στη θεωρητική αναγνώριση αξιών και στην παραβίασή τους. Αγκιστρωμένοι, υποδουλωμένοι θαρρείς στους υπολογισμούς της εξουσίας, βλέπουμε να πατιούνται κουμπιά και να φεύγουν πύραυλοι στον Άρη και δεν μπορούμε να σώσουμε ένα παιδί που λιμοκτονεί.

Butan 5 $

Germans 500 $

Η φιλευσπλαχνία μας κι οι συνειδήσεις που –περιστασιακά- τρίζουν, δε λέω, μπορεί να σώσουν καμιά ζωή, μα εξαγοράζουν και την εξιλέωση• με άλλα λόγια, μας απαλάσσουν των ευθυνών μας.
Θεωρητικά, είμαστε καλύτεροι λένε από τη γιαγιά που μας μπούκωνε με ψωμιά και μας «συνέτιζε» με αυστηρά μαλώματα, μα… αποδεδειγμένο το’χουμε πως είναι πιο εύκολο να είμαστε κακοί.
Ο Umberto Eco είχε πει πως «τα σκουπίδια γεννιούνται από την καλοπέραση την οποία κανείς δε θέλει να μειώσει».

Εμ, βέβαια. Αυτά κατατρώγουν –άλλωστε- τα σπλάχνα της γης. Τα σκουπίδια ροκανίζουν τον σκελετό της. Κι αυτή ακριβώς η καλοπέραση είναι πια η μεγαλύτερη απειλή: για το σύστημα των αξιών που λέγαμε, για τις ανθρώπινες ψυχές που θαμπές και σκοτεινές πορεύονται, για τις ανάσες μας που βαραίνουν, για την ύπαρξη –και όχι τη μακροζωία πλέον- της ίδιας της μάνας μας: της γης μας.

Μούσα καρβουναρού, θράκα μου πυρωμένη...

2007-10-11T17:21:00.000+03:00

Να μάθεις να βουβαίνεσαι, για να μπορείς μετά ν’ αρθρώνεις λόγο, πεισμώνουν κάτι φωνές σοφές. Να παιδευτείς ν΄ ακούς, μπορείς; Να κλείνεσαι, να διπλώνεσαι στα δυο, τόσο που να φτάνουν οι κοχλιδώσεις των αυτιών σου στης καρδιάς το τρέμουλο και, να τα σφαλίζεις όλα τ’ άλλα.

Παραμιλήσαμε.
Σκορπίσαμε, σκορπιστήκαμε, πες το όπως ορίζεις. Ένα το στόμα, δυο τ’ αυτιά. Πάει να πει, η βαρύτητα στα δεύτερα.
Έχει και τις ανάγκες της η ψυχή. Να αποτραβηχτεί, να θωρήσει, να λουφάξει, να κοιτάξει, να δει. Ν’ αφουγκραστεί: το πρώτο.

Ποτίστηκε η σάρκα μας με το θάμπος των καιρών κι έχουνε χαμηλώσει, έχουνε κρεμαστεί τ’ αυτιά βουλωμένα, μόνα, αποκαμωμένα μετά από αλλοπρόσαλλο, θορυβώδικο χορό.
Γυρίζουνε στη σκέψη μου, γαϊτανάκι μονότονο, πλάνο σε σταθερή επανάληψη, οι εικόνες, οι κουβέντες, οι ματιές, οι σαϊτιές οι καθημερινές. Της οθόνης. Της γυάλινης και της σάρκινης. Κι είναι τόση η αντάρα, το μελίσσι το ζαλιστικό, που είπα ν’ ασκητέψω. Για λίγο, να. Το μπορώ και το πολύ;
«Αυτά είναι κόλπα ζόρικα που κάνουν στην Ινδία», προειδοποίησαν χρόνια πριν σοφοί ποιητές. Δειλίες τα παραπέρα. Έστω, ξομολογημένες. Απολογίες έναν σάκο να στρώσω στα πατώματα για το παγωμένο μου σπιτικό. Που ερήμωσε για κάποιες μέρες.
Νιώθω σα πιτσιρίκα που έκανε ζαβολιά κι έμεινε με γλυκό κυδώνι στα δάχτυλα, έτσι που γλίστρησα στα σκοτεινά και χάθηκα για λίγο… Ούτε που το λογάριασα. Για σημαδεμένη πορεία ούτε λόγος. Απλά, συνέβη. Ευγνωμοσύνη ποταμός για την έγνοια που'χατε, τα mail, τ' άγγιγμα το ζεματιστό, που το'νιωσα στον καρπό, στον σφυγμό επάνω.

Δες όμως που, καμιά φορά, είναι κι οι λιποταξίες για καλό. Ιδίως όταν ανήξερες ακολουθούνε τίποτα περίεργες συντεταγμένες: τεθλασμένες, καμπυλώματα, αθροίσματα και σημάδια, σε αρμονία αταίριαστη για τον κοινό νου.
Ερημίτισσα η ψυχή –γι αυτό γεννημένη-, ποθεί πότε-πότε να μαθαίνει απ’ τις δικές της φωνές κι απ’ τ’ άψυχα: τις πέτρες και τα χώματα και τα κύματα και τους αιθέρες.
Τι να πρωτολογαριάσεις. Μες στην οχλοβοή της κάθε μέρας, της κάθε εποχής, ξεχνιόμαστε.
Κι είναι η πιο άγρια πληρωμή μας αυτή. Ό,τι χειρότερο, πάει να πει.
Επικεντρωνόμαστε στα ευτελή και τα εφήμερα –αυτό λέω- και θάβουμε μ’ επιπόλαιη λύσσα τις εσωτερικές μας φωνές. Ούτε που νοιαζόμαστε για την ύπαρξή τους. Ακόμα κι όταν εκείνες γιγαντώνονται, κραυγές-ραγισματιές στα τύμπανα, ακόμα και τότε κάνουμε τους αδαείς. Δοκιμάζουμε την παράκαμψη, για να μην ακουμπήσει νύχι την πληγή. Μα κείνες, όλο και στοιχειώνουν. Ξορκίζονται θαρρείς με παιδιαρίσματα;
Ανάγκες είναι, επιθυμίες, όνειρα, λαχτάρες. Αυτά που θέλουμε. Και που συνεχώς αναρωτιόμαστε ποια να ΄ναι. Οι γνωστοί-άγνωστοι. Οι μέσα μας φωνές. Οι αλήθειες μας. Με τα όνειρά μας παρέα. Και πώς να τ’ αφουγκραστούμε έτσι που ’χουμε το βλέμμα στραμμένο στα πολλά, τα γυαλιστερά, τα «των άλλων».
Δυσπιστούν απέναντι σ’ όλα τούτα οι μέσα φωνές. Όχι γιατί μοιάζουν με απαρνητές της ζωής, ίσα-ίσα. Τη ζωή τη δυνατή, την αυθεντική, τη ζεσταμένη από χνώτα ανθρώπων κι από χέρια ιδρωμένα αναζητούν. Την πυρωμένη ζωή. Γύρω από μια θράκα κοκκινισμένη απ’ των ανθρώπων τις μιλιές, φουντωμένη απ’ το αψέντι της καρδιάς και της ματιάς. Μα που ’ναι την…

Προς αυτή τη ζωή παλεύω να ’μαι, να πηγαίνω συνεχώς, να μη πολυλοξοδρομεί το βήμα. Πολύ μ’ έχει καθηλώσει ο καιρός, αλήθεια το λέω. Αυτή η μανία, η αγριάδα του συστήματος πες –πολιτικού, κοινωνικού, ίδιο τ’ όνομα-, να ψαλιδίσει τ’ ανθρώπινα πλάσματα, να τα περιορίσει, να τα κατασ(ν)τήσει μονάδες ανήμπορες (να το νομίζουν δηλαδή), ευνουχισμένες, αποξενωμένες. Καλοσερβιρισμένος ο τρόπος, δελεαστικός, συλλογικός, ώστε… «ο καθείς κι η μοναξιά του».
Φόβητρο πραγματικό για τις εξουσίες, δράκος με πύρινη γλώσσα, οι σχέσεις των ανθρώπων. Η όξυνση του μυαλού και το κέντρισμα της καρδιάς. Οι σχέσεις. Η δυναμική τους. Το πλαίσιό τους. Αυτή είναι η πραγματική απειλή για τους αφεντάδες. Να νιώθεις μέσα σου καλά, να’ χεις ανθρώπους γύρω, να μην παραιτείσαι απ’ τη ζωή, να μη γυρεύεις υποκατάστατα σε γυάλινες οθόνες, σε βιτρίνες, σε καρέκλες ηγετικές, σε ποτήρια γεμάτα, σε δεκαπεντάωρα δουλειάς.

Μεγάλες κουβέντες, ε;
Ξέρω και γω… Την τύφλα μας, σα να λέμε. Από κοντά κι οι ειδικοί. Προσεγγίσεις, αναλύσεις, καταγραφές, διαπιστώσεις. Σε νούμερα. Ποσότητες. Παράγοντες, πες.
Απογοήτευση, παραίτηση, ματαίωση, αδιαφορία, εγωκεντρισμός, έλλειψη συνοχής κι αλληλεγγύης. Συμπεράσματα σε τηλεγραφική μορφή, όπως λέμε «το παιδί έχει χωρισμένους γονείς γι’ αυτό παίρνει κακούς βαθμούς», άρα, βρήκαμε την πηγή του κακού και καθαρίσαμε!
Ναι, αλλά ποιος τα ζει όλα τούτα; Σε ποιόν και γιατί συμβαίνουν; Που είναι η ψυχική επάρκεια του καθενός, η συναισθηματική οχύρωση, εκείνο το υπόβαθρο το πλούσιο, ο παλμός ο εσωτερικός που δυναμώνει κι αντρειεύει τη ψυχή;

Φορέσαμε γυαλιά αποστειρωμένα να θωρούμε τον κόσμο, αντικειμενικές συνθήκες τα είπαμε, όψη της πραγματικότητας τυπική, εκδοχή σε καταγραφές και καταμετρήσεις.
Κάθε τι ποιοτικό στιγματίζεται σαν αιρετικό, για να μην πω γραφικό ολότελα. Και μας παίρνει και μας η μπάλα. Κι εξοικειωνόμαστε με τον τρόπο και μετατρέπουμε τα γυαλιά σε φακούς επαφής να κολλάνε στην ίριδα -αυτή δεν είναι που ρυθμίζει πόσο φως θα χυθεί στην κόρη;-… Και λησμονούμε. Αξιολογώντας τα όσα συμβαίνουν γύρω μας με γνώμονα την ποσότητα, ξεχνάμε κείνη τη σπίθα, άλλοτε ορμή, που ρυθμίζει την ουσιαστική σχέση με τους άλλους και τον εαυτό μας. Τη βαθιά ψυχική σχέση, τη συσχέτιση -ίσως είναι ορθότερα έτσι-, του έξω με το μέσα, του βιώματος με τις ανάγκες της ψυχής• εσωτερικές φωνές, έτσι δεν τις είπα;

«Πολλά αλλαγμένοι είμαστε», μου ’λεγε γέροντας απλός, σε καφενέ χωριού παρακαλώ, που ’χε και αρχηγό κόμματος σε κάδρο, φάτσα-φόρα. (Το "πολλά" λέγεται στην Κρήτη και ως "πολύ".)
«Πιάσε ένα ποτήρι να πιούμε μια ρακή κι άσε γι’ άλλους τα μεγάλα», επέμεινε.
Ποια μεγάλα μωρέ παππού, για τα μικρά λέω… Τα δικά μας. Που, πως να γίνει, θεριεύουν κάτω απ’ τη σάρκα. Τι να μου πεις και συ… Αλλοιωμένοι, ναι. Ο τρόπος που βιώνουμε τα πράγματα, ο τρόπος χρήσης του κόσμου, θέλει άλλη ματιά. Κι άλλη φορεσιά.

Οι ίριδες των ανθρώπων γύρω μου το λένε. Έτσι που κλεφτοβουτάω στο χρώμα τους. Παλιό χούι το ταξίδεμα σε βλέμματα και κινήσεις αλλωνών. Να παρατηρείς, να στέκεσαι στα πράγματα, να χυμάς εντός τους αν το αντέχει η ψυχή, να καθρεφτίζεσαι, γιατί αυτό κάνεις, αν δεν το χαμπάριασες ακόμα.

Κείνο που κρατά τον άνθρωπο ζωντανό, εν παλμώ δηλαδή, αγαπησιάρη και δοτικό, είναι η «σπιθίτσα η φουντωμένη» που λέει κι ο Νιόνιος. Η σκέψη για το καλύτερο. Η ελπίδα. Ο αναστεναγμός που ξεκινά απ’ τ’ ακρόνυχα και σκεπάζει τη γης. Το «αχ» που σαρκώνεται σε προσδοκία που φυσάει εντός του μια καλοκαιρία άλλη.
Έτσι και κλέψεις απ’ τον άνθρωπο την ελπίδα, έτσι και του στερήσεις τη γωνίτσα τ’ όνειρο, θάφτηκε.

Είναι πλήρης η λιτότητα της ελπίδας. Σα βαλιτσάκι μικρό που γελοιοποιεί στόχους υλικούς. Κι αυτήν χάνουμε.
Εγώ τουλάχιστον, τη χάνω. Μέσα στο θρίαμβο της φτήνιας, ποια λαμπράδα ν’ αναδυθεί; Ούτε τα πολλά χαρωπά μπορώ πια. Κούφια, ρηχά μοιάζουν εκείνα τα «όλα καλά θα πάνε» και τα άλλα τα συγκρατημένα αισιόδοξα• τα γλυκερά, τα σιροπιαστά ευχολόγια... Άσε που που συχνά, είναι πρωτοξάδελφα με υποκρισία κι ανευθυνότητα κι αδιαφορία κι εγωπάθεια.
Μες σε τόση σύγχυση και πλήξη, σε τόση αλαζονεία και μοναξιά, σε τόση αποχαύνωση και βία παντός είδους, τον κακό μας τον καιρό να λέμε.

Κι αν θέλουμε μια θράκα να σταθούμε γύρω της να στρογγυλέψει σχέσεις και μιλιές, να βουτήξουμε χέρια στα κάρβουνα. Να μπούμε στα ζόρικα. Με τους δικούς μας ανθρώπους. Το χώρο μας. Μόνο εκεί το μπορούμε. Το «άλλο» εννοώ. Τον άλλο τρόπο. Δύναμη σημαίνει. Αντισώματα. Ενάντια στην καινούργια νόσο, την υπαρξιακή ανορεξία, αν έχετε ακουστά.

(Τέχνασμα της ψυχής το καταφύγιο της μουσικής. Για να δημιουργεί ανισορροπία, να μπαλαντζάρει πάνω στις πικρίλες και να γλεντίζει. Σαν τον Νιόνιο που'ντυσε κάποτε το λόγο του παππού Αριστοφάνη, κοροϊδεύοντας τους καιρούς:
"Ζει τα ωραία πράγματα μ' αίμα και με θυσίες,
προς το συμφέρον όλων σας και το κοινό καλό..."
Ναι; Ναι.
Η φωτογραφία, του Paul Strand.)

Πίσω απ' τις γρίλιες

2007-09-16T16:32:00.000+03:00

«Μας στέργει ο Θεός θυγατέρα μου, μη παρασυλλογάσαι…»
Η κουβέντα της μαυροντυμένης κυράς, κίνηση μάνας που μεσονυχτίς τραβά στρωσίδι σε ξεσκέπαστη πλάτη παιδιού, κράτησε μετέωρη τη σκέψη. Για λίγο. Φαντάσου τι ύφος έχω, σκέφτηκα. Τέτοιο βύθισμα πια… Χαμογέλασα αμήχανα, σα να μου ’ρθε δώρο από συγγενή ξενιτεμένο, έφτυσα ένα «το ελπίζω» κι άνοιξα το βήμα.

Πρώτη φορά τόση πικράδα ν’ αχνίζει απ’ τους πόρους. Σχεδόν σύρθηκα στο εκλογικό τμήμα, εντίμως μιλώ. Στο πεισμωμένο μου χείλι το χρωστώ, που ανταρτεύει και δεν καταπίνει μονοκοπανιά τους ποταμούς των ταξιμάτων και των ανώφελων προσδοκιών.

Πήρα τη χαρτούρα και χώθηκα πίσω απ ΄την κουρτίνα. Η μοναξιά της απόφασης. Και της ευθύνης το βάρος. Φαντάσου, σκέφτηκα, αντί για παραβάν να υπήρχανε γρίλιες. Και μάτια πολλά να τις ανοιγοκλείνανε. Παιδικά, ανήξερα και σαστισμένα, γέρικα, απελπισμένα και μόνα, νεανικά, θυμωμένα κι αποφασιστικά.
Μάτια που δεν θα κρυφοκοιτούσανε το στυλό, να δουν που παν τα δάχτυλα, μα, θα γινότανε καρφιά να πελεκήσουν τα δικά μου μάτια. Θα γινότανε θύμησες, χρέη, οφειλές, κουβέντες μισοτελειωμένες, πράξεις τσαλαπατημένες, συμβόλαια κακογραμμένα, προδοσίες που βαφτίζονται νέα δεδομένα, αξιοπρέπειες τσαλακωμένες, ερωτηματικά π’ ακροβατούν, που δεν αρθρώθηκαν ποτέ γιατί «ο χρόνος μας πιέζει»…

Φαντάσου να ’χαμε καμπανάκια να χτυπούν εκείνη την ιερή -για τους πολιτικούς θεσμούς- ώρα. Τριγύρω φωνές συνταιριασμένες, να μας λέγανε για το Σάμινα και τη Ρικομέξ, το χρηματιστήριο, τα Ίμια, τα πάμπερς και τους κουμπάρους, τις πλημμύρες και τις φωτιές, τα Τέμπη και το Σινούκ, τη μαραζωμένη Πελοπόννησο, την τσακισμένη παιδεία, τον κλινήρη πολιτισμό, τον ανάπηρο κρατικό μηχανισμό.
Να μας έδειχναν με το δάχτυλο, υπενθυμίζοντάς μας το πελατειακό αλισβερίσι που ’χει γεμίσει βαθιές κακώσεις το κοινωνικό σώμα.
Ορυμαγδός φωνών, καταπόνηση της λήθης, της συνείδησης ξύπνημα.
Θα ’τανε –λέω- αλλιώτικος ο διαλεώνας για την κνισάρα της μνήμης.
Δε θα ’τανε η κρούστα μόνο ορατή, μα και το κατακάθι.

Τώρα θα μου πεις, μα πρέπει να ’μαι ελεύθερος να ψηφίζω, χωρίς επιδράσεις και παρεμβάσεις, ειδικά την τελευταία στιγμή. Χε! Ναι, ε; Το αίτημα για Ελευθερία είναι βίωμα συνειδησιακό κι εκεί μέσα, στη συνείδηση εννοώ, θαρρώ πως δεν έχουμε παρά μόρια σκόνης αιωρούμενα κι αόρατα σχεδόν.
Μόνο ελεύθεροι που δεν είμαστε μέσα στη χαύνωση της κριτικής στάσης ζωής. Που θα ΄πρεπε να ’ναι και κριτική ορμής, και κριτική εγρήγορσης, με αντανακλαστικά γερά κι αστραπιαία. Ελεύθεροι που; Σ΄ αυτήν την προπαγάνδα που φοράει το κοστούμι «λέγε με επικοινωνιακή πολιτική;»
Ελεύθεροι, εντάξει. Στις επιλογές μας. Στην καπήλευση των ονείρων μας, στο να κρατιόμαστε μακριά από τα ουσιώδη της ζωής, στο να βγάζουμε σε πάγκους προς πώληση την ποιότητα της ζωής μας, στο να εθιζόμαστε για τα καλά στη θρασύτητα της εξουσίας.

Ένα… ξυπνητήρι μνήμης, ένας ήχος υπενθύμισης συνείδησης, καλό θα ΄κανε θαρρώ.
Κόντρα στη κακόνοια και τη μικρόνοια που μας ταλανίζουν, ενάντια σ΄ εκείνη την τακτική εξαγοράς της ζωής μας, των ονείρων μας, της σκέψης μας.

Έκλεισα το φάκελο και τον έριξα στην κάλπη νιώθοντας ξενιτεμένη, στην ίδια την πατρώα γη μου. Μια βαθιά, μια άγρια μοναξιά μέσα μου.
Άστα να πάνε στην ευχή. Καλύτερα να ήμουνα σαν τη μαυροφορεμένη κυρά κι εγώ. Να ΄χα θεό να με βλέπει, να ’χα και την κακοδαιμονία μου για φταίχτρα, να ΄χα κι ένα «δε βαριέσαι» στην άκρη των χειλιών.

Λειψή όμως είν’ η πίστη μου κι όλα τα περί κακών γενικώς και αορίστως, δύσκολα τα βολεύω. Κι η ελπίδα μου, ένα βήμα μπρος και δύο πίσω πάει. Σαν τους πολιτικούς κι αυτή. Καμώνεται πως επικοινωνεί με τον απέναντι και τον δίπλα, οπουδήποτε κι οποτεδήποτε, μόνο και μόνο για να μην επικοινωνεί με κανέναν, ποτέ και πουθενά, στ’ αλήθεια.

(Η φωτογραφία είναι της Zehra Gurcan)

Ποιός τη ζωή μου, ποιός την κυνηγά;

2007-09-13T00:40:00.000+03:00

Τις τελευταίες νύχτες έχω εφιάλτες. Κάθιδρη ξυπνώ μες στα σκοτάδια, σκιές αναδεύουν τα σεντόνια μου και σιχαμερά δαιμόνια αργοσαλεύουν με τις κροταλίζουσες ουρές τους. Έρχονται που λες, την ώρα που αγκάλες με κρατούν –για κείνες του Μορφέα λέω-, έρχονται και με ζώνουνε μορφές οικείες, δε μπορώ να πω, μα… πως μοιάζουνε μ’ αρπαχτικά, πως μοιάζουν! Κι όταν ο δικός σου άνθρωπος γίνεται απειλή, είναι βαρύς ο πόνος.

Αγριεμένοι εφιάλτες με εικόνες αποκρουστικές:
Δωμάτιο τεράστιο, γυμνό. Μαύρο, λεηλατημένο. Στη γωνία εγώ, τιμωρία θα ’λεγες με βάλανε, τραύμα παιδικό που αιμορραγεί, κι ένα σωρό μορφές, που στην αρχή μοιάζουν φωτεινές μα γρήγορα σκοτεινιάζουν, να με κυκλώνουν κι άναρθρα, ασύντακτα να φωνασκούν.
Εύκολα τους διακρίνω. Γνώριμοι παλιοί. Ο Κωστάκης, ο Γιωργάκης, μ΄ ένα σωρό κόλακες κι αυλικούς τριγύρω, μου κάνουν σκέρτσα πονηρά, πεταχτά φιλιά μου τάζουν, που επιμελώς κρύβουνε δόντια καλά λιμαρισμένα.
Ξωπίσω τους οι υπόλοιποι δευτεραγωνιστές ν’ απλώνουν χέρι να με μαγνητίσουν, να με τραβήξουν, να μου κάνουν μάγια πες.

Οι μπροστάρηδες, εκείνοι «της πρώτης γραμμής» λοιπόν, έχουν βλέμμα αγγελικό• στάζει έγνοια και γλυκάδα. Μα παρακάτω, αν δεις τα νύχια τους, είναι μαυριδερά, γαμψά, ακονισμένα. Με πλησιάζουνε με θόρυβο πολύ, μα μένα με πονούν αφόρητα τ’ αυτιά μου! Ρίχνουν και φώτα για να δω, μα ξέρεις, το περίσσιο φως τυφλώνει.
Κι οι δυο τους, με μόνιμα κρεμασμένο το παιδιάστικο μειδίαμα, έχουν ασύμμετρη κορμοστασιά, σχεδόν δανεισμένα μέλη. Κωστάκης και Γιωργάκης, μ’ ένα χέρι κοντό κι ένα μακρύ. Έρχονται προς εμένα με βήμα συγχρονισμένο και χώνουν το μακρύ χέρι στις τσέπες, στη καρδιά και στο κεφάλι μου. Αρπάζουν πράγματα, εικόνες, βιώματα, σκέψεις, ελπίδες, κέρματα που κουδουνίζουν… Γοργά-γοργά, με το κοντό το χέρι χώνουν μερικά στο κόρφο τους κι άλλα δίνουν σ’ όσους βρίσκονται τριγύρω τους. Τους αυλικούς, τους παρατρεχάμενους.
Στο κεφάλι μου βέβαια, προσπαθούν να στριμώξουν ό,τι σκουπιδαριό έχουν –ήδη- με περισσή επιμέλεια μαζέψει.

Το χειρότερο το κάνουν σε κάτι πολύχρωμες, αιθέριες φιγούρες που ξεπηδούν απ’ το κεφάλι μου• τα όνειρά μου είναι, το καταλαβαίνω αμέσως. Απλώνουν τις μακριές χερούκλες τους, τα σφίγγουν με μανία κι έπειτα τα βάζουνε στο κέντρο του δωματίου, κάθονται σε κύκλο γύρω τους, όλοι, μα όλοι, και τα βγάζουνε σε πλειστηριασμό. Τα διαπραγματεύονται με λύσσα, ώσπου εκείνα, απ’ τον συνεχόμενο στραγγαλισμό, ξεψυχούν.

Τότε, μου φέρνουνε μπαγιάτικη σούπα να με παρηγορήσουν, με ταγκίλα βαριά, κι εγώ, με το άδειο μου στομάχι και το στραγγισμένο μου μυαλό, τους ακούω να μηρυκάζουν λόγια και λόγια και λόγια…

Να ‘μαι… Όλο να χώνομαι στη γωνιά μου, μαργωμένο θεριό η ψυχή μου, να μαζεύεται…

Έπειτα έρχονται ξανά κοντά μου και σκορπούν γύρω μου σωματίδια αιθάλης από λιβάνια και μαντζούνια διάφορα. Αρχίζουν και τρέχουν μανιασμένα, καλπάζουν σχεδόν, παίζοντας κρυφτό. Καμώματα και τούτα! Τρέχουν και κρύβονται ο ένας πίσω απ’ τον άλλον κι όλοι μαζί πίσω από το δάχτυλό τους. «Βρες μας, βρες μας!», μου φωνάζουν.
Μετά πιάνουν τη κολοκυθιά, για ώρα πολλή και με βάζουν με το ζόρι να τους ακούω και να κουνώ κεφάλι συγκαταβατικά. «Όχι εγώ εσύ, όχι εσύ, εγώ».

Το τρίτο παιχνίδι-βασανιστήριο που αναγκάζομαι να υποστώ είναι λέξεις δίχως γράμματα, χωρίς περιεχόμενο, πιο σωστά. Ανοίγουνε τις τεράστιες μπούκες τους, καταπίνουν μπόλικο αέρα και αργά-αργά τον εκπνέουν σε λέξεις. Αλαμπουρνέζικα τα λέγαμε μικροί. Ταιριάζει.

Μετά απ’ όλα τούτα, με ζορισμένες, πεισμωμένες παλάμες, μου βάζουν στη χούφτα μοιρογνωμόνια κι αλφάδια να κάτσω να μετρήσω και να δω ποιος είναι ο λιγότερο χειρότερος απ’ όλους. Έτσι, στρώνονται στις εξισώσεις και στις τετραγωνικές ρίζες και μου τρώνε τ’ αυτιά, «αν δείξεις αυτόν θα πάθει αυτό ο άλλος, ενώ στον επόμενο θα συμβεί αυτό κι ίσως τότε ο προηγούμενος τα κάνει πλακάκια με τον τελευταίο κι έχεις ευθύνη και μπλα, μπλα, μπλα»…
Έχουνε και ζυγαριά μεγάλη, με βαρίδια, όπως τις παλιές που ’χε ο παππούς μου σ΄ εκείνο το μαγαζάκι «εδώδιμα αποικιακά» το έλεγε, και με βάζουνε να τους σηκώσω –κορίτσι λιγνό εγώ- να τους βάλω πάνω να δω λέει ποιος είναι ο λίγος και ποιος ο πολύς.

Κι είναι τότε, η μόνη στιγμή που ο εφιάλτης παγώνει και γλυκαίνεται η νυχτιά γιατί έρχεται θολή η θωριά του παππού να μου πει «ό,τι νιώθεις εγγόνα μου, μόνο αυτό που λέει μέσα η καρδιά, η συνείδηση, μόνο αυτή ξέρει, όχι οι αριθμοί!»
Κι είμαι έτοιμη να βάλω τα κλάματα κι εκείνη ακριβώς τη στιγμή σκοτεινιάζει τ’ όνειρο κι η κουστωδία, αυτή η χορωδία η παράφωνη, η αιμοπότρα, αρχίζει και γελάει δυνατά, αγριεμένα.

Κι είναι μέσα στο γέλιο αυτό που κοχλάζει, ίδια όπλων κλαγγή, τότε είναι που ξυπνώ. Μες στα χειροκροτήματα της ακολουθίας τους, που ψέλνει την επωδό. Χατζηνικολειάδα ή Τρέμεια την είπανε, κι εγώ θα σας γελάσω…

Και μασάω τη ζέστα του τραγουδιού να φύγει ο πανικός «ποιος τη ζωή μου, ποιος την κυνηγά», λέω και ξαναλέω. "Ποιός την κυβερνά", επαναλαμβάνω.
Και την ίδια στιγμή τρέχω με παλμούς π’ αγωνιούν κι ανοίγω τον Ιγνιάτσιο Σιλόνε, τον συγγραφέα, τον στρατευμένο στην πολιτική και διαβάζω:

«H κυβέρνηση έχει ένα χέρι μακρύ κι ένα κοντό. Με το μακρύ παίρνει τα πάντα και φτάνει παντού. Με το κοντό, δίνει, αλλά μόνο σ' εκείνους που βρίσκονται κοντά της»

Κι αλλού:
«Έπειτα από τόσες θλίψεις και τόσα πένθη, τόσα δάκρυα και τόσες πληγές, τόσες αδικίες και τόση απελπισία, τι να κάνουμε, τι να κάνουμε;»

Σταματώ και κοιτάζω γύρω. Μες στη νύχτα, ναι. Στρέφομαι στα φώτα τ΄ ανύπαρκτα, που έτσι, αφού δεν υπάρχουν δηλαδή, δεν δίνουν υπόσταση και μέγεθος στους κούφιους με τη στέρφα καρδιά. Στις μιλιές τις βουβαμένες, που έτσι, αφού δεν ακούγονται, δε μεγεθύνουν αυτό το τίποτα το κυρίαρχο, που μες στη στειρότητά του, γεννά πολλά μικρά «τίποτα», παντού.

Κι εκεί στη σιωπή την άγια, έρχεται στο νου, κουβέντα κρητική, λεβέντικη. Σα να ΄ναι ο παππούς, ξανά.
«Ξα σου». Πάει να πει, εξουσία σου. Εξουσία μου. Κάνε ό,τι θες.

Παίρνω ανάσα βαθιά και δίπλα στην αγρύπνια μου λογαριάζω με ματιά σα σαϊτιά αυτό που λέμε αυτεξούσιο τ’ ανθρώπου.
Μπροστά στο φόβο να ξαναδώ τ’ όνειρο ή να νανουρίσω τη κουτσουρεμένη σκέψη μου, περιμένω το ξημέρωμα. Θα ’ρθει, δε θα ’ρθει;

(Η ζωγραφιά είναι από το deviantart.com)

Οι μνηστήρες της εξουσίας

2007-09-09T23:32:00.000+03:00

Ξεφυλλίζω διάφορα πολύχρωμα, γυαλιστερά έντυπα –ακαλαίσθητα τα περισσότερα-, όπου φιγουράρουν οι "καλλιτεχνικές" φωτογραφίες των επίδοξων Πατέρων και Μητέρων (ξενίζει ο όρος μα πως αλλιώς;) του Έθνους. Σκαλώνει η ματιά σε βιογραφικά σημειώματα, σοβαντισμένα με προσοχή, περασμένα με βερνίκι εντυπωσιακό, ώστε να κερδίζουν τον αναγνώστη• κυρίως τον βιαστικό, τον τρεχάτο. Να κοντοσταθεί, να καμαρώσει, να χειροκροτήσει, που ο επίδοξος εκπρόσωπός του έχει ένα σακί προεδρικούς τίτλους, που υπηρέτησε ως έφεδρος ανθυπολοχαγός στο στρατό ή που τεκνοποίησε τρις και τα καμάρια του έχουν διακρίσεις σε σχολικά πρωταθλήματα.
Και να λοιπόν οι βαρύγδουπες ετικέτες, οι χαρακτηρισμοί οι φανφαρόνικοι, οι κουβέντες οι βαρυφορτωμένες, οι παρακεντημένες, που –το νιώθεις και αγανακτείς!- βγάζουν με θράσος τη γλώσσα στην στοιχειώδη κρίση που, εν πάση περιπτώσει, οφείλει να έχει κάθε ορθώς σκεπτόμενος άνθρωπος.
Στρωμένος ο δρόμος της εξουσίας με ρόδα, -τι δρόμος… αυτή η φωταγωγημένη, ολόλαμπρη λεωφόρος- γιατί το απολυτήριο Λυκείου ήταν με «άριστα», ή ο τάδε σύλλογος έδωσε διάκριση ζηλευτή.
Δηλαδή… πως κατακτάται η εύνοια της κοινής γνώμης;
Με ποια στρατηγική, με ποια βαθυστόχαστη τακτική φλερτάρουν με τη ψήφο μας;
Τι να προσμένει κανείς ως ελπίδας αχτίδα, έστω θαμπή, και τι είδους προσδοκίες να υφαίνει εντός του;
Όταν απ’ το στόμα του επίδοξου βουλευτή εξέρχονται τόσες πομφόλυγες και «άλλα ηχηρά παρόμοια» που λέει κι ο Καβάφης δίχως ανατριχίλα καμιά, κοκκίνισμα ελαφρύ, έστω, τι να διαφανεί στον ορίζοντα τον μελλοντικό…

Οι κυράδες οι δημοφιλείς και πολυγυρίστρες, η Οίηση και η Έπαρση, είναι εντελώς σιχαμερές στα καθημερινά πρόσωπα και στα ιδιωτικά δώματα.
Στα δημόσια σκαλιά όμως, είναι όχι απλά κατάπτυστες, αλλά και επικίνδυνα χυδαίες.

Τώρα θα μου πεις, εδώ σουλατσάρει στο πολιτικό σκηνικό τρισάθλια «τραγουδιάρα» που λέει κι ο νταλκαδιάρης λαός, και μάλιστα με αναιδές ύφος, προσβλητικό, υβριστικό πιο σωστά, για κάθε κοινό νου. Λες και με βαλαντωμένα γρυλίσματα, έχει πιθανότητες να εισβάλλει στον «Ναό της Δημοκρατίας».
Ντρέπομαι για πολλά δημόσια πρόσωπα που μας κυκλώνουν και γυρεύω απεγνωσμένα μια σανιδούλα να πιαστώ. Βρεγμένη ίσως να ήταν πιο αποτελεσματική, θα μου πεις…

Η θεοποίηση της γελοιότητας και της κακογουστιάς μέσα από εξευτελιστικές μουσικές που συνοδεύουν υποψηφιότητες βουλευτών! Πανηγυριώτικες κορώνες θριάμβου που ούτε διαδρομές μεθυσμένες δεν παρηγορούν…
Ωραία, υπάρχει και η λούμπεν οπτική, σαφώς, αλλά να εισβάλλει κι εκεί που νομοθετεί ο λαός; Ήμαρτον!

Από την άλλη, ο λαός έχει (και οφείλει να έχει) πολύπλευρη εκπροσώπηση.
Για να είναι εκεί κάμποσοι υποψήφιοι -που μόνο βίο «έντιμου ανδρός» δεν έχουν-, πάει να πει ότι κάποιοι τους στηρίζουν. Και ίσως, αρκετοί να τους ψηφίσουν.
Άρα, είναι κομμάτι της κοινωνίας. Και δείγμα κοινωνικής παθογένειας, σαφώς, αλλά η δημοκρατία δεν έχει ελιτίστικη οπτική. Ούτε απαιτεί περγαμηνές από τους εκπροσώπους του λαού. Και ορθώς. Τουναντίον, δέχεται στους κόλπους της, ακόμα και κείνους που ενδέχεται να την ανατρέψουν. Κι εδώ αναδεικνύεται η δύναμη του λαού, η εσωτερική ορμή κι η συνοχή του: στον περιορισμό όλων αυτών των δυσωδών φαινομένων.
Εύκολο το ΄χεις; Άρα…
Για να μην πω ότι αυτά που φαίνονται διά γυμνού οφθαλμού είναι τα λιγότερο επικίνδυνα… Τα άλλα, τα λουστραρισμένα, είναι και τα περισσότερα.

Αχ, αυτές οι ακριβοθυγατέρες της Αρετής, η Αιδώς και η Σεμνότητα, πόσο ακριβοθώρητες είναι!
Παρηγοριά ισχνή, ίσα που αναπνέει, η σκέψη πως αρκετοί –ο περισσότεροι εύχομαι- από τους αλαζόνες ανόητους υποψήφιους… γαμπρούς της εξουσίας, θα φάνε ωραιότατη χυλόπιτα. Το ίδιο βέβαια ισχύει και για τις νύφες, που συναγωνίζονται τους άντρες συνυποψηφίους τους, σε μηρυκασμούς αναίσχυντων φληναφημάτων.

Να επιστρέψουν λοιπόν, εύχομαι από καρδιάς, όλοι ετούτοι οι μασκοφόροι δημαγωγοί με τα cool-wool ταγεράκια και τις γραβατωμένες α-συνειδητότητες, να γυρίσουν λέω, εκεί που ανήκουν.
Στη χορεία των ανέραστων μνηστήρων της εξουσίας. Των ευνουχισμένων στη ψυχή, στη θέληση και στη μπόρεση, στο ανάστημα και στη μέσα θωριά.

Αν και εδώ που τα λέμε, θαρρώ πως όσο φυλαμμένα και να’ χει τα νώτα της η εξουσία, δεν αποφεύγεται με τίποτα ο βιασμός της.
Κι εδώ μάλιστα, θα είναι και δημόσιος.

( Η φωτογραφία είναι του Derek Ρidgers )

Το Εκλογικό Σώμα. Εναλλακτικά, ο Κυρίαρχος Λαός

2007-09-06T00:34:00.000+03:00

"Α! Να ένας υπήκοος!",
φώναξε ο βασιλιάς μόλις είδε τον μικρό πρίγκιπα.
Κι ο μικρός πρίγκιπας αναρωτήθηκε:
"Πως μπορεί να με αναγνωρίζει,
αφού ποτέ μέχρι τώρα δεν με είδε;"
Δεν ήξερε ότι για έναν βασιλιά ο κόσμος είναι πολύ απλοποιημένος.
Όλοι οι άνθρωποι είναι υπήκοοι!

Antoine de Saint-Exupery, Ο μικρός πρίγκιπας

(Η δημιουργική εικονογράφηση είναι του Dick Smolinski )