λ-έξεις

"Νέοι" υποψήφιοι

2009-09-27T22:22:00.005+03:00

«Όταν ο οικολόγος πολίτης ισχυρίζεται ότι θέτει το πιο ενοχλητικό ερώτημα: "ποιόν κόσμο θα αφήσουμε στα παιδιά μας;", αποφεύγει να θέσει ένα άλλο πραγματικά ανησυχητικό ερώτημα:
"Σε τι είδους παιδιά θα αφήσουμε τον κόσμο;"»

(Jaime Semprum, L'abîme se repeuple, 1997)

Λαϊκή Βούληση

2009-09-19T17:41:00.005+03:00

Προσοχή στο διάκενο

2009-09-05T22:41:00.003+03:00

Δεν ζητώ άλλο, πέρα απ’ το να μπορούσα να ξαναγράψω απ’ την αρχή.
Δηλαδή, να μαθητεύσω πάλι. Να πάρω τα πρώτα-πρώτα υλικά, ανήξερη, περίεργη, γλυκοζαλισμένη και να στρογγυλέψω με το μολύβι τις γωνίες. Να φτιάξω φωνήεντα, να τραβήξω ευθείες, να σχηματίσω λέξεις. Πρωτόλειες. Ανείπωτες. Για μένα δηλαδή.
Γιατί για όλους τους άλλους, κοινές θα’ ναι. Αναμασημένες. Χυλός ξαναζεσταμένος σε χλιαρή φωτιά. Μα γω θα γράψω τώρα αλλιώς. Θα λέω. Θα νομίζω. Θα πιστεύω. Με λέξεις νιές. Σε χαρτιά αλάνες. Έτσι. Αραιά, με απλοχωριά μεγάλη• να’χει χωράφι μπρος να τρέχει το βλέμμα και το μυαλό. Ν’ απέχει πολύ το κάθε γράμμα απ’ το άλλο. Να ΄χει αναπνιά να αλωνίζει ο νους. Θέλω τα διαστήματα να υπάρχουν ανάμεσα στις γραμμές, στις καμπύλες, στα κοίλα και στα κυρτά, στα κακοφτιαγμένα και τ' αλφαδιασμένα• ναι, σ’ αυτά.

Για τα διαστήματα άλλωστε εξασκείται το χέρι με το που πρωτοκάθεται στο θρανίο. Για τις αποστάσεις. Να τηρούνται λεν. Γιατί έτσι, μπορείς να δεις σωστά. Να κατανοήσεις. Από απόσταση. Εσύ. Αλλά κι οι λέξεις μεταξύ τους. Σε απόσταση.

Γραφές και οι άνθρωποι. Γράμματα. Λέξεις. Οι άνθρωποι. Οξείς, βραχείς, μονοσύλλαβοι, άτονοι, ασύμφωνοι, κτητικοί, με προθέσεις, με ανορθογραφίες. Κι η κατανόησή τους, από απόσταση. Ασφαλείας, ενίοτε.

Τραβώ γραμμή και κάνω βήματα πίσω. Να ΄χει άνεση η ματιά. Να δω ανθρώπους, να δω γράμματα.
Μηδέν, μου χασκογελάει η αριθμητική. Η ακάλεστη. Ούτε λέξεις με βάρος, ούτε μορφές με υπόσταση.

Δεν χωνεύονται πια οι καιροί. Όσο κι αν στρογγυλέψεις το βλέμμα. Όσο κι αν μαλακώσεις τα σύμφωνα. Άκαμπτοι, άγαρμποι καιροί, μες σε ευτελείς αποστάσεις.

Μιλάς για το χιλιοβιωμένο. Διαβάζεις ό,τι ήδη ξέρεις. Όπως και γράφεις βέβαια, ό,τι έχει ειπωθεί, εντός κι εκτός σου, πολλάκις.

Μπαγιατέψαμε. Κι ό,τι φρέσκο κι ανατρεπτικό κυκλοφορεί μάλλον μόνο μες σε ζωές ιδιωτικές. Δε μοιράζεται.

Τον αστεροειδή Β612, εκείνον τον πλανήτη του μικρού πρίγκιπα, μπορώ να τον έχω; Ένας πλανήτης, ένα σπιτικό. Άριστα.
Γιατί πιο μοναχικό απ’ το άδειο πολύ, δεν υπάρχει.
Β612. Να ’χω και γω, τις αποστάσεις μου.

Η φωτογραφία είναι του Al Magnus

Η ανοιξιάτικη κολυμπήθρα της χαρμολύπης

2009-04-17T10:01:00.004+03:00

Τριγυρίζω την πόλη, τσιμπώντας κινήσεις και οσμές, αδειάζοντας το μυαλό απ' τα περίσσια. Προσπαθώντας δηλαδή. Να ‘χει απλωσιά η άνοιξη, να αλητέψει όπως γουστάρει, να βρει κι εμένα μπόσικη να με γλυκοτυραννήσει. Κι έχω κι έναν πόνο για όλη αυτή τη βιασύνη που φαρμακώνει το «ωραίον» μου, όχι να πάρουμε τη λαμπάδα για το βαφτιστήρι, όχι να τακτοποιηθούν οι λογαριασμοί, άντε να είμαστε καθώς πρέπει και καθώς δεν θα θέλαμε. Κι έχω τριγύρω μια ανθοφορία οργιαστική, ένα μάτσο κρινάκια που με φλερτάρουν στο μπαλκόνι μου και πρασινάδες ασυγκράτητες σε κάτι θαυματοποιές γωνιές της πόλης. Εκεί να δοθείς! Με προστάζει η επιθυμία.
Βούβα για τις κακοτεχνίες στην άσφαλτο που με θυμώνουν, για τους εγωκεντρικούς οδηγούς και τα αγενή βλέμματα, σφαλισμένα αυτιά και μάτια σε ό,τι δηλητηριώδες. Σε ό,τι αντι-αναστάσιμο. Σε ό,τι αφ’ εαυτού νεκρό.

Βουτώ ψυχή στη κολυμπήθρα της χαρμολύπης που μας αναβαφτίζει μες σε πανσέδες και λεμονανθούς και λούζομαι αρώματα. Μυρωδιές. Μες στη μέθη ενός ανθόκηπου, περιφερειακά της πόλης• μες στη μέση ένα εκκλησάκι μια χαψιά. Μοναστήρι• πως έχουν τόση νιότη οι καλόγριες στα πρόσωπα; - για πες.

Έχασα την πίστη τη καθαρή, την πρόσφορη και δοτική, εδώ και χρόνια.
Πες η παιδούλα εντός που με τσιγκλά, πες οι παραευαισθησίες μας, ανάβω κερί στο εκκλησάκι. Μια τροφαντή μαμά εμπρός μου ακουμπά στο στασίδι και μουρμουρίζει υμνωδίες. Το κοριτσάκι της ανήσυχο. Πιάσου από το στασίδι, της λέει η μαμά. Ακούμπα να ξεκουραστείς. Όποτε κουράζεσαι να πιάνεσαι από το στασίδι.
Χαμογελώ. Κι εμείς που απαρνηθήκαμε το στασίδι της εκκλησιάς που’ χανε οι πριν από μας, διαλέξαμε λογής-λογής στασίδια στους δρόμους μας. Ν’ ακουμπάμε, να στηριζόμαστε, πότε-πότε να τα δένουμε στον καρπό και να τα σέρνουμε μαζί μας…

Εισπνέω ανθοβολιές κι αέρηδες μυρωμένους και μουρμουρίζω κι εγώ, άλλη υμνωδία, τους στίχους του Μίλτου Σαχτούρη, από την «Τρίτη του Πάσχα».

Οσμές που χάσανε τους φυσικούς τους
ανθρώπινους δέκτες
πριν από χρόνια
κι άλλα χρόνια,
και περιφέρονται το Πάσχα
αναζητώντας νέους πιστούς
του κάκου,
νέους αθώους μυκτήρες
σε μιαν Ελλάδα δίχως όσφρηση
άρα σε μια Ελλάδα δίχως πίστη.

Στεφανώνω τους στίχους με απριλιάτικα ανθάκια και τους στέλνω σε φίλους με την ευχή:

Εμείς. Περιπατητές και «οσμιστές» του κόσμου.
Να κρατηθούμε από μια πίστη που στιγμιαία αναβιώνει.
Μπροστά σε έναν Επιτάφιο.
Κοντά σ’ ένα κίτρινο κρινάκι, πασχαλινό.
Ματαιωμένοι, αλλά όχι παραιτημένοι.
Μες σ΄ έναν αλλιώτικο ανθώνα, εσωτερικό.

Κι έπειτα, μου θυμίζει φίλος καλός, ο Στέλιος, τον Πέρση ποιητή της αγάπης Τζελαλεντίν Ρουμί:

Δείπνησαν και πέσανε για ύπνο. Άδειο το σπίτι.
Βγαίνουμε στον κήπο να βρει η μηλιά τη ροδακινιά
να φέρουμε μηνύματα από το ρόδο στο γιασεμί.
Η άνοιξη είναι ο Χριστός
ανασταίνοντας από τα σάβανα φυτά μαρτυρημένα.
Τα στόματα ανοίγουν μ' ευγνωμοσύνη. Ψάχνουν να τα φιλήσεις.

Το φέγγος της τουλίπας και του ρόδου σημαίνει ότι μια λάμπα έχουν εντός.
Ενα φύλλο τρέμει. Εγώ τρέμω στην αέρινη ομορφιά σαν μετάξι του Τουρκεστάν.
Ο λογοκριτής ρίχνει λάδι στη φωτιά. Αυτός ο άνεμος είναι το Αγιο Πνεύμα.
Τα δέντρα είναι η Παρθένος.

Δες πώς παίζουν οι σύζυγοι λεπτά παιχνίδια με τα χέρια.
Ραίνουν τους εραστές με νεφελόχρωμα μαργαριτάρια του Άντεν ως είναι το συνήθειο του γάμου.
Η ευωδιά του πουκάμισου του Ιωσήφ φτάνει στον Ιακώβ.
Εναν κόκκινο ιβίσκο γέλιου της Υεμένης ακούει στη Μέκκα ο Μωάμεθ.
Μιλάμε για το 'να και τ' άλλο. Δεν έχει ανάπαυση εκτός από τις στιγμές αυτές που απλώνουν τα κλαριά τους.

Νοστάλγησα μιαν έρημο να περπατήσω σε μιαν άδεια απεραντοσύνη
ειρήνη χωρίς καμιάν εξήγηση. Τρέχω τριγύρω, ψάχνω τον Φίλο.
Σχεδόν τέλειωσε η ζωή μου κι ακόμα κοιμάμαι.
Οταν συμβεί, αν μου συμβεί, και βρω τον Φίλο θα ξαναρθούν τα χρόνια τα χαμένα;
Πες μου τι αξίζει περισσότερο: κόσμος χιλιάδες ή η αυθεντική σου μοναξιά;

Ελευθερία ή εξουσία σ' ένα έθνος;
Κάτσε λιγάκι μόνος. Είναι το καλύτερο δώρο.
Η αγάπη μού άναψε φωτιά κι άφησα ότι δεν είναι αγάπη:

διανόηση, φιλοσοφία, βιβλία και σχολές.
Ποίηση θέλω τώρα μόνον.

Πεινάς; Σκυλί θυμωμένο κακός χαρακτήρας. Έφαγες;

Είσαι τώρα ψόφιος, ξαπλώνεις σαν πέτρα αναίσθητος.
Τη μια σκυλί την άλλη πτώμα, έτσι πώς θες να παραβγείς με λιοντάρια

ή να πας με τους αγίους;
Αν είσαι του καιρού σου λόγιος τρανός την εξαφάνιση του χρόνου και του κόσμου

μην ξεχνάς.
Όλα περνούν εκτός από το πρόσωπό Του.

Αυτό το πρόσωπο αν δεν έχεις καθαρό μη δοκιμάζεις να υπάρξεις.
Δε φοβάμαι την Πύρινη Ρομφαία, τις αλυσίδες τα δεσμά.
Καθώς καίγομαι έτσι γρήγορα δοκιμάζω και λίγο κόλαση.
Δε φαντάζεσαι πόσο λίγο με νοιάζει τι λένε για μας.

Δεν έχω άλλο να πω. Ανάσταση είναι ο άνθρωπος. Ανάσταση είναι ο κόσμος. Ο χριστιανός κι ο μη. Ο όποιος εαυτός. Τι και ποιος να αποδείξει και να μαρτυρήσει… Η Ανάσταση συμβαίνει. Κι η ψυχή, μέγας εξομολογητής και καταγραφέας, καλά το κατέχει.

Ευχές κόκκινες και ανθομυρωμένες.

Η φωτογραφία είναι του Al Magnus

Όταν οι δεκαεννιάρηδες, «παίζουν» τους ενήλικες

2009-04-10T11:01:00.004+03:00

Κέντρισμα απρόσμενο κι αγριεμένα βαρύ. Γροθιά σφιγμένη, θανατερή, σε πρόσωπο αρυτίδιαστο. Δεκαεννιάχρονος νεαρός αρματώθηκε σήμερα το πρωί κι είπε να μοιράσει δίκια (;), να τακτοποιήσει λογαριασμούς (;), να δηλώσει με τον πιο τραγικό τρόπο "φτάνει πιά" (;), να αντιγυρίσει τη βία σπαθίζοντας το θάνατο (;) και, εν τέλει, να εκπνεύσει, δραματικός αυτόχειρ.

Μουδιασμένη μπροστά στα καινούργια νέα, τα ολόμαυρα, θυμήθηκα όσα έγραψα ένα χρόνο πριν για τα περιστατικά βίας που ταλανίζουν τα σχολεία μας. Με τον τίτλο «όταν τα παιδιά "παίζουν" τους μεγάλους», δημοσιεύτηκαν από την εφημερίδα "Πατρίς":

Ανάστατα συχνά –πλέον- τα σχολεία μας. Άσκηση βίας, κυριαρχία ατομικής δύναμης, περιθωριοποίηση, εκεί που θα ’πρεπε να χτίζεται το δημιουργικό «μαζί».Φαινόμενο γνώριμο. Κάθε γενιά επεδίωκε να ξεσηκώσει τις αντιδράσεις ή ακόμα και την οργή του κοινωνικού συνόλου. Άλλοτε η διαμαρτυρία είχε χρώμα πολιτικό, ή, ήχους μουσικής οργισμένης. Τώρα πια δεν είναι η διαμαρτυρία αλλά η αδιαφορία, ο εκφοβισμός, ο εξευτελισμός, ή, η βουβή, τυφλή βία. Η «μαγκιά», στην σύγχρονη εκδοχή της. Εν δυνάμει βίαιη απάντηση –θα πουν πολλοί-, στον απάνθρωπο, περιχαρακωμένο τρόπο ζωής που έχουμε επιβάλλει στα παιδιά μας.

Η βία και η επιθετικότητα δεν είναι μεγέθη εύκολα μετρήσιμα. Δεν είναι ψυχροί αριθμοί. Είναι βλέμματα αγριεμένα, είναι λόγια θυμωμένα, είναι γροθιές που στοχεύουν. Τη βία και την πίεση που εισπράττουν οι έφηβοι την αποδίδουν στο ακέραιο.
Μπορεί να είναι ο νέος που εκφράζει συγκαλυμμένη βία, κυρίως προσβολή και πρόκληση, εκμεταλλευόμενος την κοινωνική του θέση. Αλλά κι ο άλλος, ο χαμένος της ιστορίας, ο «απ’ έξω», ο αδικημένος, βράζει από θυμό, μισεί κι αδιαφορεί ταυτόχρονα. Πρώτη ύλη για συμπεριφορά επιθετική. Και οι δύο. Η ισοπέδωση, η ανωνυμία, η ομοιομορφία, γεννούν την επιθετικότητα και τη βία.
Χιλιάδες μαθητές στοιβαγμένοι σε άχρωμες αίθουσες, αφήνουν σαν -μοναδική;- προσωπική σφραγίδα σκόρπια λόγια πάνω στα θρανία. Σύμβολα μιας κοινωνίας του μέλλοντος. Οι τεντιμπόηδες κι οι χεβυμεταλάδες βαφτίστηκαν κάγκουρες. Και λοιπόν; Αλλού υπάρχουν οι πραγματικές αλλαγές που σηματοδοτούν τη βία.

Οι σημερινοί νέοι αισθάνονται μόνοι μέσα σ’ ένα αφιλόξενο περιβάλλον. Εξωστρεφής ή όχι, η επιθετικότητα βρίσκει συνεχώς θύματα και θύτες. Συχνά την πυροδοτούν ρατσιστικά συνθήματα, αποτέλεσμα της άγνοιας, του φόβου, της κατάρρευσης των αξιών. Παράλληλα, η λατρεία της σωματικής δύναμης και της ατομικής λύσης θριαμβεύει. Η πολιτική αφήνει παγερά αδιάφορους τους εφήβους και, η μόνη ορατή συλλογικότητα που αναπτύσσεται είναι εκείνη της αγέλης. Μιας αγέλης που, αν και προς τα έξω εκφράζεται αντιεξουσιαστικά, στην πραγματικότητα αναπαράγει στο εσωτερικό της τις ίδιες σχέσεις εξουσίας που επιδιώκει να ανατρέψει. Εμείς και οι άλλοι. Μες στην ομάδα το άτομο κρύβεται, χάνεται και συνάμα η δύναμη πολλαπλασιάζεται. Ό,τι δεν τολμάμε να κάνουμε μόνοι, το κάνουμε παρέα με άλλους.

Η αδιαφορία, κυρίαρχο στοιχείο της σύγχρονης ελληνικής κοινωνίας, λίγο απέχει από την ωμή βία. Να βλέπεις τη ζωή ως θέαμα και να ζητάς ένα απόλυτο «εδώ και τώρα». Μια άρνηση σαν σε κατάσταση αφασίας, χωρίς προοπτική, δίχως πρόθεση.
Επιπλέον, οι έφηβοι, στην απεγνωσμένη προσπάθειά τους να φανούν «άλλοι» μες σε μια κοινωνία που τους ισοπεδώνει, καταλήγουν να γίνονται όλοι ίδιοι μέσα από τη διαφορά. Η διάκριση από το σύνολο μοιάζει να είναι η μόνη βούληση που έχει απομείνει. Και βεβαίως, εκφράζεται με τρόπο αντικοινωνικό. Με την περιφρόνηση του κοινού χώρου (καταστροφή θρανίου), ή με την απαξίωση της ίδιας της ανθρώπινης αξιοπρέπειας (εξευτελισμός συμμαθητή, συνανθρώπου).
Κι από την άλλη, εμείς. Που συνήθως, δεν προσπαθούμε να καταλάβουμε τι σημαίνει η εφηβική πράξη, αλλά αντιδρούμε με τον ίδιο τρόπο. Των εφήβων. Κι αν σε μια βία αντιταχθεί μια άλλη βία, αυτό βεβαιώνει τον έφηβο ότι έχει δίκιο που πράττει βίαια εφόσον η βία είναι η μέθοδος συναλλαγής στον κόσμο των ενηλίκων.
Αναζητούν σταθερά σημεία αναφοράς τα παιδιά μας. Αξίες σημαντικές, δομή συγκεκριμένη να γίνει υλικό πολύτιμο στο χτίσιμο του αυριανού κόσμου. Κι εμείς τους δίνουμε οτιδήποτε άλλο εκτός από συγκροτημένο πλαίσιο. Κυρίως τους παρέχουμε τον αεριτζήδικο χαρακτήρα μιας Ελλάδας του “ό,τι αρπάξουμε”, έτσι, δίχως αρχές, χωρίς συνέπεια κι υπευθυνότητα.

Οι κοινωνίες προχωρούν μέσα από θέσεις ανατρεπτικές και αμφισβητήσεις. Το πιο δυναμικό κομμάτι που θα μπορούσε να τις εκφράσει, οι νέοι, μας γυρίζουν πλάτη. Απομακρύνονται, φτύνοντας απαξιωτικά.
Όμως, από το θυμωμένο φτύσιμο στα πλακάκια του πεζοδρομίου μέχρι το εξευτελιστικό φτύσιμο στο πρόσωπο του ενοχλητικού συμμαθητή, η απόσταση πια είναι πολύ-πολύ μικρή.

Η φωτογραφία είναι από το deviantart.com

Οντογένεση

2009-03-29T11:41:00.006+03:00

Να τσακίζεις τα δόντια της χτένας και να μετράς
Ώσπου να ‘ρθω
Με φορεσιά πολύχρωμη
Με χάντρες διάφανες στο λαιμό
Κι ένα χαμόγελο ήλιου τεμπέλικου για κρεμαστό
Κρόταλα και ντέφια εντός μου
Κι ένα ψωμί κομμένο σε μπουκιές πολλές
Η Μια ψυχή
Θα’ μαι εγώ
Αλλιώς
Όπως ίδια

Με πατρίδες χίλιες
Μ' έρωτες ωραίους, αντάρτες
Κι ανοίγματα στη ζωή
Και στιγμές. Μόνο.
Γλυκορέουσες, όπως μουσικές
Αξόδευτες, ίδια χώματα
Αμμουδιές στο Λιβυκό
Να φυσάει νοτιάς να με σκορπίζει

Θα ’ρθω ξανά. Ξανά θα είμαι.
Γιατί δε παλεύεται ο χρόνος, είσαι εκεί;
Είναι θύελλα ο καιρός, φυλάξου
Και κάτω απ’ το πετσί μας ανατριχίλες ποτισμένες ένταση
Τσογλάνια τα χρόνια που περνάνε• πριονίζουν γόνατα
Κι ένα κουβάρι το κορμί
Βγάζει γλώσσα, γελά με θυμό
Και το δάχτυλο στ’ όνειρο, γυρεύοντας κρύπτη

Καιρός αγύρτης, εκδικητής
Στέλνει γριές να ξεφλουδίζουνε βήματα
Μα κοίτα, εγώ: τσίτσιδη στα χωράφια του
Προίκες και μοίρες ακυρώνω
Ποιος να μερέψει δαίμονες απόψε!

Έλα.
Έλα να καίμε από ζωή

Θα ’ρθεις ξανά. Ξανά θα είσαι.
Μ΄ ένα πουκάμισο πορτοκαλί
Σαν ανοίξει η αγκαλιά τ' ανθρώπου, τι χωράει, θα πω
Κήπους που στάζουνε υγρασία πρωινού
Θύμησες που 'ρχονται απρόσκλητες να στριμωχτούν
Να σου τριφτούν, να τις προσέξεις
Μες σε μια στάλα μπλε, ν’ ανακατευτούν οι ώρες

Τι απορείς; Αχόρταγη• αν είναι για ανθρώπους
Πως αλλιώς;
Έτσι. Αλλιώς.
Λέω ναι, θα ξημερώσει
Και στη ψυχή
Θα κάτσει γέρος ο καιρός
Κι εκείνο το παιδί της άνοιξης θα πει
Ανοίξτε τα παράθυρα να γίνουν οι λέξεις πουλιά και ουρανός ο κόσμος.

Οι φωτογραφίες είναι από το dirtyangels.net

Ερωτική Εφηβική Μυθολογία

2009-03-09T00:36:00.005+02:00

Τα ζευγάρια των εφήβων
Τρέχουνε γυμνά
Με τον έρωτα στους ώμους
Αρπάζουνε τα δάχτυλα
Και χώνουνε πνοές φιλιά
Στρογγυλεύουν τις γωνιές των δρόμων
Μετρώντας χάδια αργόσυρτα
Η σάρκα τους πονά
Κι οι γλώσσες καταβροχθίζουν
Ως και τα κύτταρα του έρωτα

Τα εφηβικά ζευγάρια
Φορούν σαντάλια στους ανέμους
Κι υψώνονται
Να φτάσουνε το χείλι
Τρέχουν απ' τα μαλλιά τους
Κλωστές παραμυθιών
Οι φλέβες τους μυρίζουνε ζωή
Σαλεύουνε μες στο σκοτάδι
Όλο φως
Κι όσοι περαστικοί κοιτούν
Δε βλέπουν• δε μπορούν
Πως
Πίσω από κορμούς δέντρων
Οι χρόνοι όλοι, παρόν
Κι η μνήμη απούσα
Αποβληθείσα
Δια παντός

Τα ζευγαρώματα του πρώτου έρωτα
Όταν χωρίζονται
Κρατάνε την αγάπη τους προσκέφαλο
Να στάζει και να τρέμει
Να συλλέγει μέλι στα στήθια
Και σ' έναν ψίθυρο ν’ αποκοιμιέται
Σα μωρό παιδί.

Η φωτογραφία είναι από το deviantart.com

Οι εβδομήντα οκτώ Μάρτηδες

2009-03-06T10:07:00.006+02:00

Ο κύριος Σίμος πλησιάζει τα ογδόντα. Δεν έχω συναντήσει πιο ανοιχτή σκέψη, πιστέψτε με. Γνωριμία του κεφιού σε παρέα ανήσυχη, κουβέντα της ψυχής που κράτησε για ώρες. Πιο γλεντζέδικη καρδιά από εφηβεία στους πρωταφρούς της.
Τι είναι βρε παιδί μου ο καιρός… Τι είναι όταν πηγαίνεις πέρα από την κοινή λογική, πετώντας τα καπέλα που σου φορούν οι χρόνοι κι οι τρόποι κι οι σκέψεις κι οι ξεπουλημένες σιγουριές.

Κάθομαι και κοιτάζω έναν άνθρωπο που σαρκώνει την ανορθόδοξη σκέψη, το άγρυπνο όνειρο, την πρόταση που ’χει για στήριγμά της αυτό που –εμείς οι ανήμποροι-, βαφτίζουμε αδύνατο.

Τώρα θα μου πεις πόσοι είναι έτσι. Και σε τέτοιους μάλιστα καιρούς, που συρίζουν γύρω σου ύπουλες διαβεβαιώσεις πως όλα βαίνουν καλώς.
Εν πάση περιπτώσει, ο κύριος Σίμος, σε ηλικία δύσης που ο συντηρητισμός κατά κανόνα ριζοβολά, μιλά με πάθος για επανάσταση. Και δεν αναφέρεται σε τίποτα βαρύγδουπες πολιτικές ούτε σε ιδεώδη που χρεώνονται συσπειρώσεις υποταγμένων πιστών. Οραματιστής, ειρηνιστής, ονειροπόλος, μιλά για συνανάπτυξη.
Ανάπτυξη εντός μας, με τους διπλανούς μας, με τις παρέες, τις ομάδες, την κοινότητα, την κοινωνία. Και μιλά μ’ έναν τρόπο στρωτό, που δεν κοιμίζει το μυαλό• τουναντίον…

«Ξέρεις τι είναι κείνο που μοιράζομαι εγώ, στα εβδομήντα οκτώ μου με το εγγόνι μου που είναι μόλις δύο μηνών; Τι είναι αυτό που με κάνει να κοιτάζω με ανείπωτη ευτυχία ένα μωρό και να επικοινωνώ, κι από την άλλη, τι κάνει το μωρό ν’ ανοίγει τα χεράκια του και να ζητά την αγκαλιά μου; Τα συναισθήματα. Οι συγκινήσεις. Η ψυχή, όπως θες πες το. Πεταμένη στα σκουπίδια μες στη σακάτικη ζωή μας. Έτσι συναναπτύσσεται ο κόσμος. Όταν νιώθει. Τότε αντιλαμβάνεται, τότε κάνει, τότε προχωρά».

Κάθομαι μες στη γλύκα της μουσικής και του κρασιού κι ακούω έναν παππού υπέροχο. Που με τον λόγο του, καταδεικνύει τον ελλιπή ερωτισμό της εποχής. Κι αναποδογυρίζει τα δεδομένα. Τι να τους κάνω τους τεχνοκράτες και τις επιστημολογίες μπροστά σε μια τέτοια καθαρή σκέψη, σε μια βαθιά ανθρώπινη συνείδηση.

Ένα ζευγαράκι εφήβων παραδίπλα, με καμπάνες παντελόνια και λουλούδια σε σγουρά, ανάκατα μαλλιά και χαϊμαλιά να χοροπηδούν στο στέρνο, παίζουνε τους χίππυς μιας εποχής που ’χε να υποσχεθεί και να οραματιστεί και να φαντασιωθεί.
Με αφορμή την παρήγορη εικόνα ανοίγουμε κουβέντα για τα τωρινά. Τα νιάτα, οι δρόμοι τους, οι μοναξιές των μεγάλων, οι μοναξιές των μικρών. Αν νιώθει μόνος τον ρωτώ, τώρα, που πλήθυναν τα χρόνια. «Η μοναξιά, είναι ακριβής στο ραντεβού της. Κι έρχεται μάλιστα με συνοδεία: με χάρη και διάθεση ρομαντική. Όταν γεννιέσαι• τότε την πρωτοκοιτάζεις».

Τον ακούω να μιλά για έναν απόλυτο ερωτισμό, πέρα από τα κουτσουρέματα της εποχής, τους ευνουχισμούς των sms και τα βαλσαμωμένα βλέμματα.
«Με ξύλινα ποδάρια περπατάμε πια. Και λοιπόν; Περπατάμε, αυτό κρατώ. Έπειτα, για να είσαι ακέραιος πρέπει να αποδεχθείς την αναπηρία σου», λέει.
Γέρνω και του δίνω φιλί συγκίνησης και θαυμασμού.
Μυρμηγκάκι τόσο δα• αυτό νιώθω.
Κοιτάζω το γερασμένο πρόσωπο που γελάει στο χρόνο.
Απρόσκοπτη ανάγνωση ρυτίδων. Αυλάκια χαράς. Κι ωραίας, περήφανης γνώσης.

Παίρνω ανάσα βαθιά και συλλογίζομαι πόσο ατροφική και ρυτιδώδης είναι η δική μας η ψυχική δύναμη. Η όποια δηλαδή.
Γυρίζω και ξανακοιτάζω τους εβδομήντα οκτώ Μάρτηδες, μπας και ατσαλωθώ.

Η φωτογραφία είναι του Al Magnus

Η ασχημομούρα πριγκηπέσα

2009-03-03T17:47:00.007+02:00

Κοινός τόπος –όχι η πικρία πιά- αλλά ο πόνος, ο βαθύς, οξύς πόνος για μια πολιτεία που γδέρνει τη ψυχή μας καθημερινά• ποικιλοτρόπως, ούτε λόγος, όμως πάντοτε με λύσσα.
Όλο και περισσότερο αισθάνομαι ότι οι γύρω πολιτικές αθλιότητες αποτελούν ένα είδος σύγχρονης βίας –μασκαρεμένης αγριότητας συχνά-, που επιβεβαιώνει την άποψη πολλών για θεμελιώδη απώλεια αρχών. Παλεύω να στρέψω τη ματιά στο κάθισμα το διπλανό, στη φιγούρα που με βιάση με προσπερνά, στον αγκώνα που αθέλητα με σκουντάει για να βρει κέντρο η καρδιά στον κάθε ταπεινό Σίσυφο• εκείνον που σπρώχνει ως την κορυφή του βουνού την πέτρα που θα κατρακυλήσει ξανά και ξανά και ξανά…

Και που να στραφείς και που να βρεις πηγή να βρέξεις το αχείλι…
Στις καθημερινές και πολύμορφες δόσεις απολιτικοποίησης;
Στη γλοιώδη στάση ζωής που συσσωρεύεται σαν ίζημα τριγύρω;
Πώς να δεις τον γύρω κόσμο με άλλα μάτια, πιο χλωρά…

Διαβάζω στη Λυγερή για κινητοποιήσεις που ετοιμάζονται. Αύριο. Υπέρ της βιωσιμότητας των δομών για την ψυχοκοινωνική αποκατάσταση των ψυχικά πασχόντων. Κάποιοι συνάνθρωποί μας λοιπόν, δεν απαιτούν ηθικά αντανακλαστικά από τα χαζοκούτια που μας κανοναρχούν νυχθημερόν, αλλά, παίρνουν τους δρόμους και διεκδικούν. Κάποιοι συνάνθρωποί μας ξέρουν καλά ότι έλλειψη υγείας δε σημαίνει μόνο «πονάει το χέρι μου», αλλά, «αρρωσταίνει η ψυχή μου».

Θυμώνω. Για το γενικό μας κατάντημα, εντάξει, για τις γελοιότητες των «μεγάλων» που σκάνε πάνω στις ζωές μας και τις μικραίνουν, για την συστηματική αποχαύνωση που μας διαποτίζει και σαφώς για τους θεσμούς που ’ναι κούφιοι κι ουδείς από τους «άρχοντες» δεν έχει τη θέληση –ούτε βέβαια και τη ψυχή- να στηλώσει ξανά ό,τι καταρρέει.

Δομές που στήθηκαν για να στηρίξουν τους ψυχικά πάσχοντες συνανθρώπους μας πάνε για φούντο. Εκεί που θα ‘πρεπε το κράτος να δυναμώνει τις πρακτικές, στρέφει τα νώτα. Κι άντε να του κουβεντιάσεις. Και να πειστεί. Μπορώ τώρα να θεωρήσω τη ψυχική υγεία σαν ένα οποιοδήποτε προϊόν προς διαπραγμάτευση; Ντροπή!

Η κοινωνία μας όλο και μου φέρνει κατά νου εκείνη την ασχημομούρα πριγκηπέσα του παραμυθιού που ’χε γύρω της αυλικούς κι υπηρέτες να υποκλίνονται και μια μέρα τους διέταξε να κάνουν θρύψαλα τους καθρέφτες του παλατιού ώστε να μην είναι φανερή η ασχήμια της. Να μην μπορεί να τη δει δηλαδή.

Καθρέφτες κοινωνικοί, ένα σωρό τριγύρω μας. Γιγάντιοι.
Να γίνονται γυαλάκια μικρά κι έπειτα να ενώνονται πάλι για να καμωθούν τους παραμορφωτικούς και συ να τους πιστέψεις.

Τα χάλια μας. Κι είναι παρηγοριά –απ’ τις ελάχιστες-, κάτι τέτοιες δραστηριοποιήσεις που δηλώνουν αυταπάρνηση και μαρτυρούν ουσιαστικές ανησυχίες. Κοινωνικές και πνευματικές. Γιατί, όσο κι αν τα βήματα προς το Υπουργείο Υγείας θέλουν αποφασιστικότητα και μαχητική αντιμετώπιση, τα εσωτερικά βήματα είναι τα ζόρικα. Για όλους μας.
Κι είναι πάντα επικίνδυνα. Και μοναχικά.

Η φωτογραφία είναι από το deviantart.com

Όταν σου λέω "επιθυμία", να κρύβεσαι

2009-02-27T12:01:00.006+02:00

-Για πες, τώρα. Έχεις ό,τι επιθυμείς, ή επιθυμείς ό,τι έχεις;
-Χα!Επιθυμώ ό,τι δεν έχω, αυτό επιθυμώ.
-Τι νόημα έχει η επιθυμία αν η πηγή της είναι παρούσα;
-Δηλαδή εννοείς ότι το αντικείμενο του πόθου μας -ας το πούμε έτσι, ε;- είναι πάντοτε απόν;
-Έτσι έχει περιεχόμενο η επιθυμία. Αυτό λέω. Αναζητάμε εκείνο που μας λείπει.
-Επομένως δεν επιθυμούμε αυτό που υπάρχει κοντά μας;
Απογοήτευση είναι μωρέ.
-Μα, αν κάτι το ΄χεις αποκτήσει, προς τι να το επιθυμείς;
-Πω, πω! Επιθυμία μονάχα η έλλειψη, ε;
-Χμ... Τι να πουν κι οι χορτασμένοι! Δυστυχείς.
-Με σόκαρες τώρα, ε; Τι να πρωτοφοβηθώ, αυτό που δεν έχω και με πάθος αενάως κυνηγώ, ή αυτό που έχω και ως πόθος μονίμως διαφεύγει;
-Ηρέμησε. Το χειρότερο που μπορεί να συμβεί στην επιθυμία είναι να βρει την ικανοποίησή της.
-Τώρα είναι που θα το βάλω στα πόδια...

Η φωτογραφία είναι της klem από το dirtyangels.net

Εγώ, αυτός ο Άλλος

2009-02-23T09:04:00.006+02:00

Στη καρδιά μου μέσα ρόδια δυό
Σα κορίτσια μικρά
Χορεύουν στ’ αλωνάκι
Μιλάνε γλώσσα μητρική
Κατοικούν ήχους
Κι έχουν μνήμη σώματος
Νυχτερινή
Με λογικές αποκομμένες
Κυλάνε, σκάνε, κατρακυλάνε
Και επιστρέφουν
Σε ύπνο γλυκόξινο
Χρόνου παιδικού
Κι έπειτα σιωπούν
Μες σε σάρκα που ραγίζει, ξεφλουδίζει, τρίζει
Εδώ, άρα εκεί
Σπόρια χυμένα, δικά μου, μαζί ξένα
Ρίζα θρυμματισμένη, ρόδια στο χώμα
Ρόδια σπόρια σ’ ένα στόμα, σ’ όλα τα στόματα μαζί
Μοιάζουν καραμέλες γυαλιστερές
Σε χείλη παιδιών ζαχαρωτά λιωμένα
Ρόδινες θηλές να γεύονται εραστές
Κι έπειτα σβούρες στην άσφαλτο, στο δώμα
Ν’ ανοίγονται, να δίνονται
Χρώμα σε χώμα κι ουρανό

Στη καρδιά μου μέσα πετρίδια δυό
Κροταλίζουν ρυθμικά
Τοκάτα για πιάνο
Συντρίβονται αρμονικά
Ανηφορίζουν
Βράχια τραχιά σε θόλο ουράνιο
Γραντζουνάνε το λαιμό
Κυκλώνουν το στόμα
Βρίσκουν στέγη, αμπαρώνονται
Μπροστά φραγμοί, γκρεμοί, τριγμοί
Εδώ άπνοια κι αγρύπνια
Μες σε απούσα γη, πατρική
Πετρίδια βάλλουν, πάλλουν
Το φως αιχμηρό• τρυπάει
Ξ-ενότητα που γίνεται
Ξενότητα που είναι
Διεσπαρμένη, εγγεγραμμένη
Μεταρσιωμένη, εκφορτισμένη
Λατομείου κατασκευή
Άμορφη, αλλοπρόσαλλη
Κομμάτια μικρά
Πρώτης τάξεως υλικά
Τόσο Άλλα
Άλλα τόσα
Να κοιτώ και να ρωτώ
Τους ξένους και τους δικούς που ’μαι εγώ

Εγώ που είμαι• αν
Μέτοικος της ζωής μου

Η φωτογραφία είναι της Katrina Grekof

Γίνε βροχή και μίλα μου

2009-02-18T19:54:00.008+02:00

-Υπάρχουνε χειμώνες στ' αλήθεια; Εποχές;
Βρέχει τώρα ο θεός ή μόνο ο δικός μου ουρανός σκύβει στο χώμα;

-Κι εδώ, στα πόδια μου, φλεβάρηδες ριγούν.
Τρίζει και τρέμει η καρδιά μου.

-Ράθυμος χειμώνας. Επίτηδες πιά.
Να τεντώσει κι άλλο τον ερχομό της άνθησης.
Κι οι μουσικές των δρόμων, ακούς; Σιγοντάρουν.

-Ξέρεις, μέσα σε μολυβένιο σκηνικό καρποφορούν τα ωραία.
Ποτίζονται, ρουφάνε υγρασίες, πλέκουν ιστούς.
Αυτός είναι ο δρόμος.

-Ορθό. Να πίνει η γη, να ξεδιψούν τα σωθικά της,
να κυοφορεί ανθοφορίες ζηλευτές μετά.

-Και ποιό είναι κείνο που ανθίζει αν, προηγουμένως δεν ποτιστεί;
Ξέρεις τι είχαν γράψει διακόσια χρόνια πίσω οι αδελφοί Γκρίμ;

«Η βροχή και η δροσιά πέφτουν ευεργετικά πάνω σε όλα όσα ζουν στη γη. Αν κάποιος δεν τολμάει να βγάλει έξω τις γλάστρες του για να δροσιστούν παρά προτιμάει να τις ποτίζει μέσα στο σπίτι του με το κανάτι, έχει κάθε δικαίωμα να το κάνει. Αλλά η βροχή και η δροσιά δεν πρόκειται να σταματήσουν να πέφτουν στη γη, απλά και μόνο επειδή εκείνος δεν τις θέλει!»

-Ζητά να ρουφήξει βροχή η ψυχή, να υγρανθούν τα μάτια,
νωπά τα δάχτυλα να ψηλαφίσουν τον καιρό.
Να περάσουνε νερά κάτω απ' το δέρμα, να κυλήσουν,
να μυρίσουν ζωή οι πόροι, να διώξουν τη ξηρασία των ανέραστων ανθρώπων.

-Είδες; Πάντα υπάρχει τρόπος να βρέχονται οι καρδιές,
να σπαρταρούν οι έρωτες.
Με λόγια, με εικόνες, με αισθήσεις.
Με αγγίγματα!

-Κυρίως έτσι. Με την αφή. Το άπτεσθαι το ντροπαλό, το χαμηλόφωνο,
π' ανασαίνει στο ημίφως. Το ηδυπαθές, το ερωτιάρικο!
Παρατηρείς πόσο ξεμυαλίστρα είναι η όραση;
Πολυσχιδής, επηρμένη, βιαστική, φλύαρη κι ανόητη.

-Η ματιά ψεύτρα. Το ξέρεις, ε; Πως τα μάτια μας βλέπουν συλλαμβάνοντας το φως από τις αντανακλάσεις πάνω στα αντικείμενα. Ουσιαστικά δε βλέπουν ούτε ένα χιλιοστό μπροστά. Το φως είναι κείνο που έρχεται και πέφτει πάνω στην επιφάνεια του ματιού μας. Πλανεύτρα η όραση, να το΄χεις κατά νου.

-Ενώ η αφή ανόθευτη, ακατέργαστη.
Και απολαυστική, μέχρι το κόκκαλο. Σα νεροποντή.

-Απαλό χάδι οι στάλες, δοξασία χειμώνα σε τρυφερή σάρκα.

-Πάμε να μας αγγίξει η βροχή, βιάσου.
Στο δρόμο. Χωρίς ομπρέλλα κι αδιάβροχο,
με βαμβακερές μακρυμάνικες μπλούζες,
με αέρηδες να βουϊζουνε λόγια σπασμένα κι άδεια φωνήεντα,
με θάλασσες ανταριασμένες, με ουρανούς στα επίσημα γκρι,
με πεθυμιές που ζεσταίνουμε εδώ και πόσους χεμώνες...

-Πως καλοξέρεις τα της κακοκαιρίας! Παλιοί γνώριμοι...
Και πως εγγίζεις το παρόν!

-Νιώθω, ό,τι έχω.
Και μέσα σε μια νυχτιά ανοίγω βήμα
να προφτάσω τον υγρό άνεμο.
Να φύγω μαζί.
Μ' ό,τι ποτέ δεν ήρθε.

-Τρέχω. Πάω να τραβήξω τη θάλασσα κοντά.

Η φωτογραφία είναι του Tapio Hurme από το flickr.com

Απογύμνωση

2009-02-15T00:12:00.002+02:00

Απόσταση ανθρώπων, έτη φωτός

2009-02-12T00:44:00.006+02:00

«Δεν μπορώ τους ανθρώπους πιά. Δηλαδή... δεν τους αντέχω άλλο. Είναι όλοι τους τόσο μαύροι...» Ακούω την Αργυρώ να φτύνει παράπονα και την ταρακουνώ πως κάτι τέτοια τα’χουνε ειπωμένα οι ποιητές. Χρόνια τώρα... Και γελώ με δύναμη για να ξορκίσω τις κοινές μας αλήθειες, για να ξαναζεστάνω κάτι όνειρα παλιά, για να’χω βρε παιδί μου να λέω.
«Έχουμε μια φιλία τρυφερή σα μωρό» την κανακεύω, «και μια αγκαλιά να διπλωνόμαστε, να χώνουμε μάτια και αυτιά...»
Μα η Αργυρώ, που’χει πίσω της το χρόνο, στις πιο ωραίες και γενναιόδωρες στιγμές του δηλαδή, δαγκώνει άγρια τις λέξεις. «Να χωθούμε σ’ ένα μαγαζί μια νύχτα και ν’ ακούμε αυτά τα τραγούδια του νταλκά, που ρέουνε σαν αίμα. Και να κατεβάζουμε ποτά και να γελάμε και να τριγυρίζουμε στους δρόμους μέχρι που να μπει στο βλέμμα μας ο ήλιος... Κι αν γίνεται, να μείνει για πάντα εκεί...»

Ξέρεις τώρα πως είναι. Να ΄χεις πιστέψει, να ΄χεις ελπίσει, και να ΄χεις φάει τα μούτρα σου. Και να μη θες παρά να βραχείς μουσικές και πιοτά, να μπούνε εντός σου να πιούν τη δίψα.
Να γίνουν κύμα, να γίνεις θάλασσα.

«Μωρέ να αλωνίσουμε το σύμπαν εμείς αλλά να ξέρεις, οι άνθρωποι είναι αυτό που είναι», αντιγυρίζω στην Αργυρούλα. «Μαύροι, θες; Μαύροι. Ένα ξερολίθαρο θέλουν να το φαντασιωθούν αρχοντικό, και μια καλοζυγισμένη ανταλλαγή να την ονοματίσουνε αγάπη. Αυτό μπορούν, αυτό δίνουν. Κι αυτό ονειρεύονται. Τι μου μελώνεις κι εσύ με παθιασμένα φιλιά τηλεοπτικού τύπου; Κλώτσησε με δύναμη τα "απέξω". Τα "του αλλουνού". Η ωραιότητα υπάρχει σε κόσμους εσωτερικούς. Σε από μέσα πράγματα. Εκεί έχει και γη, έχει και δικαίωμα».

Μες σε μια φιλία που μετράει χρόνια πολλά, κλάματα και γέλια αμέτρητα κι αγκαλιές και χυμένα σώματα στον ήλιο και μεθύσια ξεδιάντροπα, βρίσκει η ψυχή ό,τι δικαιούται. Κι ό,τι –μες σ΄ αυτόν τον αλήτη κόσμο και μες στην τύφλα τη δική της- το χάνει. Γιατί το ψάχνει αλλού και μακριά κι όχι εδώ και εντός.

Είναι νύχτα βαθιά στους δρόμους. Μα δε ξεχνώ πως "δεν είναι η νύχτα σκοτεινή, σκοτεινός είναι ο κόσμος" κατά πως λένε οι ποιητές.
Κι αν ήταν να κρατώ λυχνάρι να πορεύομαι, αφορμή να φεγγοβολούν πρόσωπα και ζευγάρια, θα 'θελα μια χούφτα ανθρώπους –να, σαν την Αργυρώ-, που ’χουνε φεγγιά καθαρά. Έτσι τα λέμε στην Κρήτη τα μάτια. Φεγγιά. Είναι που εκεί βρίσκεται το φέγγος της ψυχής. Υπάρχει και σαλεύει, ακόμα κι αν αναδεύουν μέσα μας "τα σκότη που χύνει κρουνηδόν η Χίμαιρα"• έτερος ποιητής κι εδώ…

«Δες πως κεντάει ο ουρανός αστερισμούς», με τραβά η Αργυρώ να δω. «Έτσι και οι άνθρωποι οι αλλιώτικοι, που δεν είναι μαύροι», βρίσκω ευκαιρία να πω. «Αστράλια μες στην νυχτιά. Μια χούφτα, δεν αντιλέγω. Μια μπουκιά. Αλλά δεν μας αντιστοιχούν και περισσότεροι… Λίγοι. Εκλεκτοί των ανθρώπων, ακριβοί των συναισθημάτων».
«Μωρέ κι ένας να’ ναι, αρκετός», κάνει την αφαίρεση η Αργυρώ.

Ένας είναι το πιο δύσκολο –σκέφτομαι, μα δε μιλώ.
Κι αποφασίζω απόψε να μην ανάψω καν φώτα.
Μη τυχόν και διαφύγουν τ’ άστρα. Τα λιγοστά.

Η φωτογραφίες είναι των Gabriele Rigon και Al Magnus

Προσδόκιμο ζωής

2009-02-10T01:19:00.001+02:00

Τη ζήση χάνει μοναχά άνθρωπος σαν ποθάνει,
μα σκέψου δίχως έρωντα πόσους θανάτους κάνει.

(Κορυφαία μαντινάδα του
Γιώργη Καράτζη.
Η φωτογραφία, του Narcis Virgiliu)

Τα όνειρα πάνε με τρένο

2009-02-05T18:33:00.002+02:00

Λοιπόν. Θα κάνουμε μια συμφωνία, έτσι; Πες πως είμαι μόνη μου, πως λείπεις κι εγώ λέω φωναχτά τα όνειρά μου. Θα κλείσω τα μάτια και θα κάνω πως δεν είσαι εδώ, εντάξει; Και θα μιλώ και θα μονολογώ, έτσι, στο πουθενά. Και θα λέω όσα λαχταράω, ναι; Ναι. Σα να μην υπάρχει τίποτα. Σα να σου γράφω γράμμα, ναι, αυτό. Σα να σου γράφω γράμμα. Ξεκινάω, εσύ κρύψου, ε; Είπαμε, λείπεις.

Ονειρευόμουνα προχτές -στ’ αλήθεια δε θυμάμαι αν ήτανε στον ύπνο ή στο ξύπνιο μου που τα ‘χω μπουρδουκλώσει τον τελευταίο καιρό-, πως πήγαμε στο Παρίσι. Ξανά. Και χασκογελούσαμε πάνω σ’ εκείνη τη γέφυρα, τη Saint Michel κι είχαμε και μια γλύκα στο στόμα να μας παιδεύει, να γαργαλάει σα φιλί. Κι ήσουνα ίδιο παιδί και με κρατούσες σφιχτά κι όλο έλεγες θα μετοικήσεις, θα με πάρεις απ’ τη ξελογιάστρα Κρήτη να με πας για πάντα στο Παρίσι του φωτός. Να ’μαστε ρέμπελοι ολημερίς, να λιαζόμαστε και να τριβόμαστε σα γάτες εκεί στη Μονμάρτη, τη ψηλομύτα πριγκηπέσα που κοκορεύεται• ωραία ως είναι. Και θα το ’κανες που λες, θα ’κανες μια χαψιά τα πέλαγα και τα χιλιόμετρα, και θα το ’κανες.

Το ‘δα όνειρο –σκέψη αγκιστρωμένη εντός, έτσι δε λένε οι γνώστες;- πως ήμασταν λοιπόν στην πόλη που μυρίζει έρωτα και τρέλα κι αλητεύαμε δίχως σταματημό, και χοροπηδούσα σα παιδούλα και κρυβόμουνα στις γωνιές των δρόμων κι εσύ περνούσες τάχα μου αμέριμνος κι είχα έγνοια να σε τρομάξω, να πρωτοπρολάβω, μη φοβηθείς την αγάπη, μην τη φοβηθείς…

Λοιπόν, πέρα απ’ τα όνειρα που ’ναι μεγάλα για μας τους μικρούς, σα φορέματα φαρδιά, ξεχειλωμένα που μόνο για να κρύβεσαι κάνουν, θέλω να με ξαναπάς. Ν’ ανεμίζει η φούστα μου στα σκαλιά της Basilique du Sacré-Cœur κι εσύ να καθυστερείς ν’ ανέβεις, να κάνεις πως σκοντάφτεις κι έπειτα να λες πως βλέπεις κάτι να σαλεύει εκεί στα πόδια μου, στη φούστα από κάτω και να κολλάς το γέλιο σου στ’ αυτί μου και να νιώθω την επιθυμία σου να θυμώνει, ν’ αγριεύει, να με πιάνεις απ’ τη μέση και να βογκάει η ψυχή σου, ψυχή ανάλαφρη, γυμνή, εντελώς.

Θα πάμε, ναι; Θα πάμε και θα αλωνίζουμε την πόλη, μέρα – νύχτα, θα μπαινοβγαίνουμε στους σταθμούς του μετρό και θα χωνόμαστε στο βαγόνι την τελευταία στιγμή, τρέχοντας και χασκογελώντας. Και θα καθόμαστε σ’ αυτά τα μικρά καθίσματα που κλείνουνε μπροστά, που ’ναι μια σταλίτσα και θα σκύβω στ’ αυτί να σου γοργομιλώ να γίνεται η ανάσα μου μικρή ψιχάλα από φιλιά κι από παράπονα. Κι έπειτα θα σου τραγουδώ ριζίτικα έτσι χαμηλά, στ’ αυτί, μες στο βαγόνι, ναι, έξω απ’ τον σταθμό του Saint-Jacques Rochereau και θα χώνεσαι μες στα μαλλιά μου να λες «θεοκούζουλη κρητικιά, αντάρτικα μες στα παρίσια;»

Και θα χωνόμαστε βιαστικά σε κάποιο από κείνα τα υπέροχα καφέ στη Βαστίλη και θ’ ακούω τη λαχτάρα να ρέει στα σπλάχνα σου, να καίει τη ματιά σου και θα κάνω την αμέριμνη και θα σου δείχνω τα ζευγαράκια που κολλάνε τα κορμιά και φιλιούνται βασανιστικά στο δρόμο και θα λέω «εσύ δε με φιλάς ποτέ! Δε με λυπάσαι;» Και θα γέρνεις πίσω το κεφάλι και θα κουνάς το ποτήρι με τα παγάκια να μπερδευτεί ο ήχος με το γέλιο σου και θα με πλανεύεις «εγώ; Ποτέ, ποτέ, ποτέ!»

Κι έπειτα θα κατηφορίσουμε την Montparnasse, μ’ εκείνες τις λιχουδιές τις κολασμένες, ω, θεοί! Και θα μπουκώνεις το στόμα λαίμαργα κι εγώ θα σου κάνω γκριμάτσες να γελάς και θα λέω «πες, πες μου πως περνάς, πες…» Κι εσύ θα καμώνεσαι ψυχράδες και θα σοβαροφέρνεις. «Δεν έχω τίποτα να πω, παρά το όνομα μίας Μαρίας… Τι άλλο να πω;»

Ξανά πίσω νύχτα στη les Champs-Élysées να φτάσουμε στην Αψίδα του Θριάμβου και να ψιλοβρέχει και να στραγγίζεις τα χείλη σου στα μαλλιά μου κι όλη η ζωή μου να φεγγίζει στα μάτια σου. Κι εκεί, σ΄ αυτό το δρόμο τον αγαπημένο να δώσω στα νερά να ξεπλύνουν όλα τ’ άσχημα, κείνα τα βαριά τα μιλήματα και τις σιωπές τις τυραννικές και να συρθούν σ΄ έναν άλλον ουρανό οι λαχτάρες μας, αργά, σαν δυό κορμιά που πρωτομπαίνουν το ένα στ’ άλλο κι αναδεύονται δειλά πάνω σε σεντόνια ανακατεμένα, μαλακά, σαν σύννεφα…

Να σταματήσω τη ζωή εκεί, στη πόλη π’ αγαπήσαμε τόσο και που σημαίνει φως, να σταματήσω σ’ έναν παλμό μετέωρο, ν’ ακροβατήσω σ’ έναν στεναγμό, στη θύελλα και στην απανεμιά, σ’ ό,τι αγγίζει τη λαχτάρα μας.
Να βρώ θέλω τον ήλιο που κοιμίζουμε εντός μας σε τούτες τις ζωές τις μαραμένες, τις κουτσές κι ευνουχισμένες.
Σ’ ένα Παρίσι θα τον βρω, σ’ ένα βαγόνι, εκεί, κάτω απ’ τη γη, σ΄ ένα φιλί που θα μου κρεμάσεις στα μαλλιά, σε μια ματιά μου που θα χαϊδέψει το λαιμό σου.

Ήθελα να πω πως φεύγει η ζωή, μην το ξεχάσεις, ε; Της λέμε γειά καθημερινά, κι αυτή όλο στη τσίτα, στην εξώπορτα, τράβα τη μέσα, λίγο ακόμα να κάτσει εδώ, να μας θυμίζει όσα ξεχνάμε, όλα αυτά τα δεν και τα μπορεί και τα όταν και τα εάν και τα ίσως και τα θα δούμε…

Λοιπόν εντάξει, τέλειωσα. Ανοίγω τα μάτια. Εσύ δεν τα’ άκουσες όλα αυτά, ε; Δεν τα άκουσες. Στα ψέματα ήτανε! Η συμφωνία μας... Τώρα είσαι εδώ, έτσι; Είσαι εδώ…

Οι φωτογραφίες είναι από το flickr.com των aeter, sayginou, solar ikon & euskadi1969.

Αλκοτέστ

2009-02-01T23:37:00.000+02:00

-Ένα παλιό ινδιάνικο παραμύθι λέει ότι αν την ώρα που σηκώνεις το ποτήρι δεις την εσώτερη σκέψη σου, την πιο βαθιά σου επιθυμία να καθρεφτίζεται στην επιφάνεια, τότε αυτή θα πραγματοποιηθεί...
Αρκεί βέβαια να καταφέρεις να πιείς όλη την επιφάνεια με μια γουλιά.
Πρέπει να σου πω βέβαια ότι κατά το παραμύθι, αυτός είναι ο λόγος που οι ινδιάνοι μεθάνε τόσο πολύ!
-Θες να πεις ότι έχουν πληθώρα επιθυμιών, ή, ότι δεν καταφέρνουν το "μια κι έξω" με την πρώτη;
-Και τα δύο προφανώς.
-Μάλιστα. Και... δε μου λες; Έχει πέραση και στον δυτικό κόσμο το παραμύθι;
-Πολύ πιθανόν! Λες να το ξενυχτήσουμε απόψε;
-Ευτυχώς που'ναι ακόμα μεγάλες οι νύχτες...
-Οι επιθυμίες να δεις!
-Άντε εβίβα μας!

Η φωτογραφία είναι από το deviantart.com

Το σπιτικό μας το μικρό και το μεγάλο

2009-01-29T12:50:00.000+02:00

Είναι όμορφοι οι χειμώνες στη κρητική γη, κυρίως σ’ αυτές τις κοινότητες τις μικρές, με τους ανθρώπους τους απέριττους, τους ακατέργαστους πες, που δίχως σκέψη δεύτερη, παρατούν το κλειδί στην εξώπορτα• ποιος νους περαστικός θα κακοβάλει... Κι η ανταπόκριση σ’ ένα «έλα» τους είναι άμεση, είναι απλή, ατόφια κι αυτή, χύμα.
Μη νοιαστείς, όπως είσαι, όχι, να μη κρατάς πράμα, με χέρια αδειανά έλα, η γεμάτη καρδιά ειν’ το ζητούμενο. Και το πρόσφορο. Άντε λοιπόν, δίπλα είμαστε, ένα τραγούδι δρόμος.

Απομεσήμερο στο κηπούλι του Καλιού, προς το Λασίθι. Οι αισθήσεις σε γιορτή. Τούτο δω είναι ένα ταβερνάκι που, η θέα του και μόνο φλερτάρει πονηρά με τον ουρανίσκο σου, σε τραβάει με νάζι να καλοκαθίσεις πλάι στο τζάκι, ν’ αφεθείς σε μυρουδιές, σε γεύσεις και σε χρώματα. Κρασί γλυκόπιοτο, ρακή δυναμίτης και σάλτσες λασιθιώτισσας νοικοκυράς να σ’ αποτρελαίνουνε.
Κι έπειτα καφές ραχάτικος σε σπίτι φιλικό χωρίς τρεχαλητά και ρολόγια αγχωμένα.

Σπουδαία η χαρά της συντροφιάς και μεγάλη υπόθεση αυτό το ευλογημένο «τίποτα» που ’ρχεται και σε τυλίγει όταν δεν έχεις πρέπει και σημειωμένες ατζέντες μπροστά.
Τι έχεις να κάνεις σήμερα;
Τίποτα!

Έτσι ασθμαίνοντας όπως πορεύονται οι ζωές μας -σέρνονται μου ’ρχεται να πω μα το ψευτοκαταπίνω-, συλλογιέμαι πόσο μοναδικός, πόσο πολύτιμος, μυριάκριβος πες, μας έχει γίνει ο ελεύθερος χρόνος. Κοινοτοπία η έλλειψή του, ο στραγγαλισμός του, η στενοκοπιά του. Κουβέντα καθημερινή. Κι από την άλλη: Σαν την έχουμε στη χούφτα μας μέσα την ελευθερία του –του χρόνου λέω-, τη γευόμαστε; Χανόμαστε στην ηδονική της γλύκα έτσι με ένα άχτι αγριεμένο και με ξετσιπωσιά;

Μπας και δεν την αντέχουμε τη θρασύτητα ενός ελεύθερου απογεύματος;

Εκεί λοιπόν, στην έμορφη και ξελογιάστρα φύση, παρατηρούσα έναν ευτραφή μουστακαλή μες σε αυλή καλοφροντισμένου εξοχικού να πριονίζει έναν ευκάλυπτο. Το δέντρο στεκόταν λεβέντικα με τον υπόλευκο κορμό του και τα λαμπερά του φύλλα. Ήταν τόση η μανία με την οποία κουτσούρευε το εφηβικό –μάλλον- κορμί του ευκάλυπτου, που, η σκέψη μου άρχισε να φέρνει γρήγορες βόλτες.
Πώς να κουλαντρίσει ο έρμος την αναπάντεχη ελευθερία του χρόνου του… Πώς να παλέψει με την ευεργετική σιωπή της εξοχής που, λες κι ακούγεται πιο φασιαριόζικη κι απ’ την κίνηση της πόλης!
Δύσκολο πράγμα να μην είσαι αναγκασμένος να κάνεις κάτι. Η απέξω ηρεμία σηκώνει τρικυμία εντός, αναταράσσει το μυαλό, σε προκαλεί αυτόν τον «άδειο» χρόνο, σώνει και καλά, να τον γεμίσεις… Έτσι λοιπόν και τούτος εδώ ο σύγχρονος άνθρωπος, ο «ταλαίπωρος της εποχής», διαπίστωσε με τρόμο μες στο χλωμό απόγευμα πως δεν είχε τίποτα παραπάνω να κάνει παρά να απολαύσει την γύρω πρασινάδα και την ευλογημένη σιγαλιά.

Πανικός! Γίνεται να μην έχεις τον έλεγχο του εαυτού σου και των πραγμάτων; Γίνεται έτσι απλά, να αφεθείς;

Πρώτη ζαλάδα το αγέρωχο δέντρο που με αναίδεια παρέμενε γερό χαρίζοντας σκιά ευεργετική και ταξιδιάρικο θρόισμα με τα φύλλα. Γρήγορα στην σκονισμένη αποθήκη, το ηλεκτρικό πριόνι εδώ, μπροστά, ορίστε, να εξοικονομήσουμε και ξύλα για το τζάκι, ας ριχτούμε στη δουλειά.
Προτού σκοτεινιάσει, ο σκοτεινός μουστακαλής είχε πριονίσει το άτυχο δέντρο, το σακάτεψε για την ακρίβεια, αφήνοντας ένα κομμάτι από τον κορμό, φολκλόρ ντεκόρ για το σπίτι, κάτι σαν σκαμπό ή τραπεζάκι, κατά τις ανάγκες…

Υποθέτω πως μετά, πατώντας με σιγουριά στα πόδια του, ασφαλής και ικανοποιημένος με τον εαυτό του θα μπήκε μέσα να ρουφήξει το διεγερτικό καφεδάκι του. Βαρύ γλυκό. Όπως πρέπει στους ντελικανήδες.

Κι ένιωσα που λες μια μελαγχολία με νύχια άγρια να με γδέρνει λέγοντας πως τούτος εδώ, ο άνθρωπος της πόλης, αυτό που έκανε στο δέντρο το κάνει στη γυναίκα και στα παιδιά του. Στον εαυτό του. Στη ζωή του. Στο χρόνο του. Στο μυριάκριβο χρόνο του.

Κι έπειτα άκουσα για τον Αθηναίο Δήμαρχο που πριόνισε με τα συνεργεία του μια χούφτα πράσινο που ’χε καλοριζώσει εδώ και χρόνια –παρκάκι από τα λιγοστά στη μυαλοπλάνα πρωτεύουσα-, γιατί έτσι έπρεπε• δηλαδή, γιατί έτσι ορίζανε τα λεφτά. ‘Πα να ‘πει, για να ’χουν τσιμεντένια στέγη τα αυτοκίνητα των περιοίκων. Κι ήταν προτιμότερο αυτό. Είπαμε, και πιο συμφέρον. Κι ας αντιδρά θυμωμένα η γειτονιά για το μεγάλο της σπιτικό όπου δεν κάνει κουμάντο.

Και λέω λοιπόν πως και στην περίπτωση αυτή, κάτι λειψό μένει.
Πάλι ζωές πριονίζονται. Αισθητικές, τρόποι, πρακτικές.
Γιατί, μια βόλτα σ’ ένα αλσύλιο, θέλει τόσο δα χρόνο ελεύθερο. Και χαλαρή καρδιά. Κι αφημένα, χλωρά μάτια. Κι ίσως και δυό κορμιά πιασμένα χέρι-χέρι. Ή ένα κουρασμένο βήμα που λυτρώνεται σε παγκάκι ξεφτισμένο.

Μα όλα τούτα, είναι παραπανίσιες ρομαντζάδες. Γραφικότητες.
Βλέπεις, τα άδεια τοπία και οι ανοιχτάδες θέλουνε γέμισμα. Μπούκωμα.
Ντύσιμο παραλλαγής στις κούφιες, μίζερες ζωές που μας ζώνουν.

Οι φωτογραφίες, στιγμές της παρέας.

Οικιακής χρήσης

2009-01-25T23:48:00.011+02:00

Κι είναι φορές που λέω πάνω μου
Mαζεύτηκαν οι μαχαιροποιοί και φτιάχνουν
Λαβές και θήκες με παραστάσεις ανάγλυφες
-Εμπνέω γι' αργυρή λαβή, ή για ατσάλινη λεπίδα;-

Φωτιά, αμόνι, σφυρί
Σύνεργα και στοιχειά
Όλα εδώ
Εντός μου
Γεροδεμένα λεπίδια
Αιχμηρά
Ράχη καλοδουλεμένη, ευκίνητη
Να μπορεί
Να μπήγεται βαθιά

Άριστα υλικά
Ετερόκλητα κι όμως συνταιριασμένα
Ανθεκτικά
Λειασμένα
Στιλπνά και λαμπερά
Κάποια καλλωπιστικά, όσο να πεις
Επιδέξια λαξεμένα
Δες το ρουμπίνι στη στεφάνη

Και τ' άλλα, δίχως φλούδα
Να το κυρτό, τ' ακονισμένο
Το ισιωμένο στη μέγγενη
Γερά πυρακτωμένο
Όλα εδώ
Όλα εντός

Συνηθισμένη.
Τώρα που με φιλοτέχνησαν, μπορώ μέχρι και να πουληθώ.

Η φωτογραφία είναι του David McCracken

Λόγων έργα

2009-01-22T19:23:00.003+02:00

- Ντρέπομαι που είμαι έτσι αδειανός,
είπε ο Λόγος στην Πράξη.

- Καταλαβαίνω πόσο είμαι φτωχή όταν βλέπω εσένα,
είπε η Πράξη στο Λόγο.

Ραμπιτρανάθ Ταγκόρ

Η φωτογραφία είναι από το dirtyangels.net

Υπόσχεση

2009-01-20T10:55:00.003+02:00

Δώσε μου να κάτσω μια γωνιά
Μ' ένα μαντήλι να μη βλέπω ό,τι είμαι
Εδώ, στα αίματα που στεγνώνουνε τον ήλιο
Να ΄χω στα χέρια μια μπουκιά καθάριο ουρανό
Κι όλου του κοσμου τις σιωπές
Σ΄έναν λυγμό

Οι φόβοι να περπατούν στα δώματα
Ξυπόλητοι κι ασκητεμένοι
Κι ό,τι υπήρξε κάποτε
Να γεννηθεί ξανά

Να στρώσω χώμα με τα δάχτυλα
Να τσαλακώσω γράμματα και σχήματα και τρόπους
Σχέδια και στρατηγικές
Οι τόνοι, τα σημεία στίξης
Το πλάι
Και το ίσιο
Σε μια κλαγγή
Στο στεναγμό

Ό,τι ειπώθηκε, ό,τι γίνηκε
Ό,τι με θάνατο μετριέται

Δεν θα παίξω, στο υπόσχομαι
Θα τ' ακραγγίζω μόνο
Λέξεις, πράξεις, προστακτικές
Θα 'χω να κρέμονται στα χείλια
Όχι ξανά
Όχι, ποτέ

Και, αν επιτρέπεις
Λέω θ' αφήσουν οι καιροί
Οι άνθρωποι σαν φύγουν
Σαν μείνουν σώα τα παιδιά
Θα τα πω
Αγάπη.

Τ' άσπρο πουκάμισο θα βάλω απόψε πάλι

2009-01-15T00:31:00.012+02:00

Να πέσει απάνω του σαν ταύρος ο καιρός
Δώσε μου μάνα την ευχή να βγω γερός
Πόλεμος είναι και χορός
Και παραζάλη

Δεν έχω βρεθεί σε αλωνάκι να κονταροχτυπηθώ με το θάνατο. Κι αν γεννήθηκα από μάνα Πελοποννήσια και πατέρα Κρητικό, είναι θέμα τύχης. Κάλλιστα θα μπορούσαν οι γονείς μου να είχαν αίμα Παλαιστινιακό ή Αφρικάνικο, ή ο,τι…

Θρυμματίζω τις λέξεις και τις επανακολλώ για να σηκώσει η ψυχή το βάρος μιας τέτοιας ανώφελης –κατά τα λοιπά- παραδοχής: ζήτημα τύχης.
Κι είναι τόσο κυνικά αυτόνομη, τόσο ξέχειλη από ανθρώπινες πραγματικότητες τούτη η ηθική, που δε ζητά καν να συνθηκολογήσει μαζί μου. Μου ‘ρχεται κατάμουτρα με τη θρασύτητα μιας αήττητης, μιας ξετσίπωτης και επηρμένης αλήθειας για να σφυρίξει στ’ αυτιά μου κείνο το «ευτυχώς, εμείς είμαστε καλά, για κοίτα παραδίπλα, καίγονται, σφάζονται, πεθαίνουν…»

Τα τυχερά. Και τα άτυχα. Και τα άλλα, τα κοινωνικά και ιστορικά προσδιορισμένα. Τα κατασκευασμένα, τα μορφοποιημένα, τα μιλημένα. Τα μισοκρυμμένα. Τα ξεγυμνωμένα και τα συμπαραδηλούμενα.

Οι ταυτότητες, οι εθνικότητες, οι καθορισμοί. Κι οι τύχες του κόσμου. Κι οι επιλογές.

Καθόλου θέμα απόφασης Θεού ή Αλλάχ -ή δε ξέρω ποιάς εξωκοινωνικής δύναμης- το γεγονός ότι οι ανθρώπινες ζωές γίνανε αριθμοί στα δελτία ειδήσεων και τα παιδικά κορμάκια κόκκινα κουβαράκια στις αγκαλιές τραγικών πατεράδων.

Όλο και κάπου θα βρεθεί βέβαια ένας παρατηρητής ανέξοδης οπτικής, από εκείνους που όταν το δάχτυλο δείχνει το φεγγάρι αυτοί κοιτάζουν το δάχτυλο, να σαρκάσει τον τρόπο μου και να με εγκαλέσει λέγοντας: «ανθρωπότητα και πόλεμος συμβαδίζουν»… Το ωραίο είναι ότι τούτη η γενικευμένη παρατήρηση θεωρείται εύστοχη και αποστομωτική. Και βολική, αφού μεταφέρει τις ευθύνες αδιακρίτως στο ανθρώπινο είδος∙ ανεξαρτήτως δηλαδή των όποιων κοινωνιοπολιτικών αποφάσεων, συνθηκών, συγκυριών που διαμόρφωσαν ιστορικά αυτές τις πρακτικές της βίας.

Ωστόσο, εμείς είμαστε παιδιά μιας τύχης άλλης, θα μου πεις. Μες σε ασφάλειες θωρακισμένοι, μες σε νομιμότητες εξασφαλισμένοι, ακόμα και τώρα που τα όνειρα αδειάσανε και χάσκουν κι η κοινωνία μας κυνηγιέται, πληγώνεται, δολοφονείται από το «παρακράτος του κράτους» και πυρπολείται από το «κράτος του παρακράτους».

Δεν ξέρω τι πρέπει να έχεις ως προϋπόθεση, ως παρακαταθήκη για να αποδεχτείς κάποιες αλήθειες βαριές. Πόση λεβεντιά δηλαδή πρέπει να αναγεννά η ψυχή σου, ή, πόσα χρόνια εμπειρίας πρέπει να ‘χεις στήριγμα στις αντοχές σου.

Θα καταλήξω στο ότι η ωμότητα δεν μπορεί με τίποτα να φτάσει στο στομάχι.
Σε αντίθεση με τα λόγια τα παχιά, που ποτέ δεν πρέπει να καταπίνονται αμάσητα.

Ο Παλαιστίνιος Ποιητής Ταουφίκ Ζαγιάντ γράφει:

Πάνω στον κορμό μιας ελιάς

Επειδή δεν πλέκω με νήματα(1)
και κάθε μέρα περιμένω ένταλμα συλλήψεως
επειδή το σπίτι μου κάθε μέρα
περιμένει επίσκεψη της αστυνομίας
για έρευνα- σάρωμα,
επειδή δε μπορώ ν' αγοράσω χαρτί
θα χαράξω αυτά που τραβάω
τα μυστικά μου όλα θα χαράξω
πάνω στον κορμό μιας ελιάς
στην αυλή του σπιτιού μου.

Θα χαράξω την ιστορία μου
τις πράξεις της τραγωδίας
τους αναστεναγμούς για τα περβόλια
κι όλα τα αχ πάνω στους τάφους των προγόνων μου.

Θα χαράξω
την κάθε πίκρα που γεύτηκα
την πίκρα που με το 'να δέκατο
απ' τη μελλούμενη ευτυχία θα σβήσει.

Θα χαράξω όλα τα στοιχεία
του κάθε χωραφιού που αρπάχτηκε
του χωριού μου τα σύνορα
τα σπίτια των ανθρώπων που ανατινάχτηκαν
τα δέντρα μου που ξεριζώθηκαν
τα' αγριολούλουδα που πατήθηκαν
τα ονόματα εκείνων που το μάσημα των νεύρων μου το 'κάμαν τέχνη
τα ονόματα των φυλακών
το είδος κάθε χειροπέδης που μου μάγκωσε τα χέρια
τις μορφές των δεσμοφυλάκων
και τις βρισιές
που μού 'ριξαν κατάμουτρα.

Θα χαράξω,
Κάφρου Κάσεμ(2) δε σε ξεχνώ
Θα χαράξω,
Ντερ Γιασίν(3) ρίζωσε μέσα μου η θύμησή σου.
Θα χαράξω
φτάσαμε στο κορύφωμα της τραγωδίας
μας μάσησε, τη μασήσαμε, μα φτάσαμε.

Όσα μου λέει ο ήλιος θα χαράξω
όσα μου λέει το φεγγάρι
κι όσα λαλεί ο κορυδαλλός που κάθεται
σε τούτο το πηγάδι που οι δικοί του έχουν μισέψει.

Για να θυμούμαι θα χαράξω πάντα
της τραγωδίας όλες τις πράξεις και τις φάσεις
όλης της συμφοράς
πάνω στον κορμό μιας ελιάς
στην αυλή του σπιτιού μου.

Σημειώσεις
(1). Αναφέρεται στην Μαντάμ Λα Φάρζ, η οποία πλέκοντας με τις βελόνες έγραφε τα ονόματα των εχθρών της Γαλλικής επανάστασης του 1789 για να τιμωρηθούν μετά από τη νίκη.
(2). Κάφρου Κάσεμ: Χωριό της Παλαιστίνης. Στις 29 Οκτωβρίου 1956, ημέρα της επίθεσης του Ισραήλ στην Αίγυπτο με τη συμμετοχή της Αγγλίας και της Γαλλίας, ισραηλινή περίπολος σκότωσε 43 παλαιστίνιους, κατοίκους του Κάφρου Κάσεμ, με το πρόσχημα ότι δεν συμμορφώθηκαν με την απαγόρευση της κυκλοφορίας που ανακοινώθηκε μόλις μισή ώρα πριν ισχύσει χρόνος που δεν ήταν αρκετός για να επιστρέψουν οι αγρότες από τα χωράφια τους στο χωριό.
(3). Ντερ Γιασίν: Χωριό της Παλαιστίνης. Στις 9 Απριλίου του 1948 οι σιωνιστές σκότωσαν 254 παλαιστίνιους, κάτοικους του Ντερ Γιασίν. Υπεύθυνος της σφαγής αυτής ήταν ο πρώην ειρηνοποιός πρωθυπουργός του Ισραήλ και κάτοχος του Νόμπελ Ειρήνης Μεναχέμ Μπέγκιν.

We will not go down (Song for Gaza)
(Composed by Michael Heart)

A blinding flash of white light
Lit up the sky over Gaza tonight
People running for cover
Not knowing whether they’re dead or alive
They came with their tanks and their planes
With ravaging fiery flames
And nothing remains
Just a voice rising up in the smoky haze

We will not go down
In the night, without a fight
You can burn up our mosques and our homes and our schools
But our spirit will never die
We will not go down
In Gaza tonight

Women and children alike
Murdered and massacred night after night
While the so-called leaders of countries afar
Debated on who’s wrong or right
But their powerless words were in vain
And the bombs fell down like acid rain
But through the tears and the blood and the pain
You can still hear that voice through the smoky haze

We will not go down
In the night, without a fight
You can burn up our mosques and our homes and our schools
But our spirit will never die
We will not go down
In Gaza tonight

Οι φωτογραφίες είναι από το deviantart.com

Καλή Πρωτοχρονιά, κ.Τουρνά

2008-12-31T22:03:00.013+02:00

“Καμιά προκοπή. Παντού στάχτη. Παντού φόνοι. Κάθε μέρα φέρνει μιαν άλλη μέρα και εξαντλείται βαθμηδόν η παρακαταθήκη των στιλβωτηρίων. Λίγοι γενναίοι ακόλουθοι ξεπετσώνουν τα μπράτσα τους και φορούν μεγάλες ομπρέλλες μπρος σε καθρέφτες γαλακτερούς. Οι νέες που έμειναν ριζωμένες επάνω στα ίχνη τους γονιμοποιούν τις σκιές τους. Δύο νεράιδες ασθμαίνουν. Ένας κόλουρος επιμένει.
Οι τρίχες της κεφαλής του απεδείχθησαν τετελεσμένα γεγονότα.”

Ανδρέας Εμπειρίκος, Υψικάμινος

Θυμάμαι κείνο το χαρωπό τραγουδάκι από κάτι χρόνια ανυποψίαστης αστοχασιάς που αναρωτιόταν για τον κόσμο μας το 2009. Ήταν ο Κώστας Τουρνάς, ούτε που μπορώ να εντοπίσω πόσα χρόνια πίσω, που τραγουδούσε «πως θα ειν’ ο κόσμος μας, πως θα είμαστε εμείς το 2009…πως θα ζούμε άραγε, αν θα είναι όλα αλλιώς και ποια θα είναι τα νέα»…
Ένας τραγουδοποιός με μια πεισματάρικη νιότη στο βλέμμα και στα τάσια της κιθάρας του που εικάζει, που πλάθει σενάρια, που ρίχνει μελωδικές μαντεψιές.

Κι εμείς εδώ. Κοντά στο 2009. Μια ανάσα πες. Στον καθρέφτη μπροστά να γλυκαίνουμε με πούδρες το χαμόγελο για να μας ομορφαίνει, στη κουζίνα να ψήνουμε τη βασιλόπιτα και να λογαριάζουμε το φλουρί για σημάδι τυχερό, στη πόρτα μπροστά να ζουλάμε ρόδια να κοκκινίσει η γιορτή…
Άλλοι να ξεδιπλώνουνε πράσινες τσόχες, κάποιοι –τυχεροί- να χώνονται σ’ αγαπημένες αγκαλιές και να κοροϊδεύουν το χρόνο, ορισμένοι να βγάζουν αριθμολόγιο για τους πρώτους απολογισμούς.

Σχεδόν όλοι, στην αναμονή εκείνου του μαγικού τικ-τακ που θα σημάνει αρχή άλλη. Γέννα και Φως. Σχεδόν όλοι, σε μια ιεροτελεστία από χρόνια μαθημένη, διαδρομή μαγική, μπουκωμένη μ’ ευχές κι ελπίδες, να, το δωδέκατο χτύπημα στο ρολόι φτάνει κι ανοίγει η ζωή στο παραμύθι, στα ζαχαρωτά, το λικέρ και τη χρυσόσκονη…

Ζυμάρι οι καρδιές τέτοιες ώρες-συνήθως. Και τα ουράνια, πόρτα ανοιχτή. Αστροφεγγιές να δεις, αγκαλιάσματα και συγκινήματα. Αποχαιρετισμοί στις περσινές πίκρες, καλωσορίσματα από μέλι και ξόρκια προς τελώνια και στοιχειά∙ φιλιά κάτω απ’ το γκυ και φιλέματα στον καλότυχο που θα κάνει το ποδαρικό.

Όμορφες στιγμές, μ’ αγωνία και χαρά ανάκατες, με σκέψεις μετέωρες, με βιασύνη και δισταγμό. Όμορφες στιγμές για τούτον εδώ τον κόσμο που ‘μαθε να ορίζει πράξεις και νου, από χρονολογίες.

2009. Σα μωρό ροδαλό που κοντοζυγώνει. Κόντρα στα εθιμοτυπικά και τα αστροπασπαλισμένα, λέω να κάνω την παράκαμψη φέτος. Και να μη βγάλω κιχ, εκεί, πάνω στο δώδεκα, την ώρα τη μαγική. Να πω τι και τι να ευχηθώ. Ιδέα δεν έχω.

Το 2008 βάρυνε απροσδόκητα τώρα, στα στερνά του. Κι είμαι αμήχανη μπρος σ’ όλο αυτό το αγριεμένο, το ορμητικό, το θανατερό μέλλον.

Τα παιδιά στη Γάζα σκοτώνονται. Σκο-τώ-νο-νται.
Κι εγώ έχω στο φούρνο χοιρινό με μέλι για να γλυκάνω τη νυχτιά.
Κι εκεί, παραδίπλα, ένας λαός γονατίζει, ματώνει, ψάχνει στα σκουπίδια να τραφεί, σέρνεται στα χώματα μπας και γλυτώσει τη ζωή του.

Σκοτώνουνε παιδιά, μα θαρρώ, το θέαμα έγινε θλιβερά οικείο. Κι η ζωντανή αίσθηση πολέμου απ’ τις οθόνες μας μας προκαλεί ένα κούνημα του κεφαλιού, αποδοκιμασίας βέβαια και ξανά, πίσω στα δικά μας…

Μια παγκόσμια αλητεία η πολιτική που θερίζει ζωές, καταπατά γη άλλου, βολεύει και βολεύεται, προσπερνά νομιμότητες, χλευάζει ηθικές και μπρος σε συμφέροντα κι οφέλη θανατώνει αξίες ανθρώπινες.

Μου ’ρχεται στο νου κείνος ο στίχος του Έλιοτ για το ταξίδι των μάγων: «Ήταν φορές… που νοσταλγήσαμε τα καλοκαιρινά παλάτια… τα μεταξένια κορίτσια που μας έφερναν δροσιστικά…»

Δεν θέλω να αποκρυπτογραφήσω γιατί τούτος ο στίχος έχει δεθεί εντός μου με τη Μέση Ανατολή. Χαμένοι οι τρείς μάγοι σε κόσμο αφιλόξενο και εχθρικό, με τις ελπίδες της Ειρήνης λαβωμένες και τα παιδικά κορμάκια άψυχα, μίσχοι βίαια κομμένοι μες σε κτηνώδεις καιρούς.

Για το 2009, τραγουδούσε κάποτε ο Τουρνάς: «Τότε που ο πλανήτης μας θα ’ναι οπλοστάσιο κι οι δρόμοι θα μοιάζουν μ’ αρένα…»
Τότε. Δηλαδή, τώρα.
«Όταν όλοι οι τρελοί που τον κόσμο κούρασαν, μακριά μας θα έχουνε φύγει…», έτρεφε σπίθα ελπίδας ο τραγουδοποιός.
Λάθος υπολογισμοί αγαπητέ. Λάθος. Κάθε αχόρταγος κι άπληστος ηγέτης, εδώ ακόμα κατοικεί. Κι ο κόσμος -κουρασμένος πόσο-, δεν έχει μπόρεση ούτε αχνή φωνή διαμαρτυρίας να υψώσει. Ούτε καν αυτό.

Καλή Πρωτοχρονιά Κόσμε. Της Δύσης. Ίσως και της Ανατολής.

Μαριώ, Ένα τραγούδι για την Παλαιστίνη

Οι φωτογραφίες, από το www.reuters.com

Φανός θυέλλης

2008-12-26T14:41:00.004+02:00

«Οι μέρες όλο και μίκραιναν, το φως έφευγε γρήγορα, πιάνουνταν η καρδιά τ’ ανθρώπου κάθε απομεσήμερο. Ξαναγύριζε η αρχέγονη τρομάρα των προγόνων, που έβλεπαν τους χειμωνιάτικους μήνες τον ήλιο όλο κι ενωρίτερα να σβήνει. “Αύριο θα σβήσει πια ολότελα”, λόγιαζαν απελπισμένοι και ξαγρυπνούσαν όλη νύχτα απάνω στα ψηλώματα με αγωνία: Θα βγει, δε θα βγει; Κι έτρεμαν - ο Ζορμπάς τη ζούσε την αγωνία αυτή πιο βαθιά και πιο πρωτόγονα από μένα” (…)
Το πρωί ξυπνούσα εξαντλημένος και νικημένος κι άρχιζε πάλι ο πόλεμος. Κάποτε σήκωνα το κεφάλι• απομεσήμερο, έφευγε κυνηγημένο το φως, πλάκωνε απότομα το σκοτάδι. Μίκραιναν οι μέρες, ζύγωναν τα Χριστούγεννα, παρακολουθούσα το αιώνιο τούτο πάλεμα στον αγέρα, έλεγα: “Δεν είμαι μόνος• μια μεγάλη δύναμη, το φως, παλεύει μόνο, νικιέται, νικάει, δεν απελπίζομαι• θα νικήσω μαζί του”»

(Νίκου Καζαντζάκη, Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά)

Φυλλομετρώ σελίδες αγαπημένες για μυρίσει αλλιώτικα τούτη η παράξενη κι αγριεμένη εποχή. Η μοναχική και ξένη εποχή. Παλεύω να φέρω βόλτα την αμφιθυμία μου – γέλια μέθης κι ευχολόγια στα ρεβεγιόν, νύχια ακονισμένα και βλέμματα κόκκινα στους δρόμους. Χριστούγεννα ξένα. Αυτό.
Σα κουβέντες που κοπήκανε στα ξαφνικά από λαλιά ακατανόητη.
Εικόνα με παράσιτα που τρεμοπαίζει.

«Δεν είμαι μόνος», λέει ο Καζαντζάκης, «θα νικήσω με το φως».
Συλλογίζομαι τούτο το φως, που ’χει ο Χειμώνας –«το μόνο μέλλον μας, Χειμώνας…»*- και τις επικλήσεις του. Να στραφεί, ν’ ανέβει, ν΄ ανοίξει. Παρακάλια ειδωλολατρικά μιας άλλης πρωταρχής, με λαμπαδοδρομίες, με φωτιές, με μαντέματα, με διονυσιακές τελετουργίες.
Το φως. Η σωτηρία, η ελπίδα, η γέννα. Το λυχναράκι, ο φανός θυέλλης, η φλογίτσα που σπινθηρίζει. Η άλλη ανάγνωση της φωτιάς, πέρα απ’ την καταστροφική της δράση. Η συμβολοποιημένη της θέαση, το σημαινόμενον, που θα λέγανε και κάποιοι στοχαστές.
Μια σπίθα, ν’ αρπάξεις λάμψη να κρατηθείς.

Δεν υπάρχει ο άνθρωπος χωρίς ελπίδα. Δεν υπάρχει.

Καλά. «Για να γυρίσει ο ήλιος, θέλει δουλειά πολλή»**, θα μου πεις. Ορθόν. Πολλή η δουλειά κυρίως όταν πρέπει να δουλέψεις για πολλούς κι όχι για τον έναν.

Κάθομαι μες στους 7 βαθμούς (!) που παγώνουν το αμάθητο σε κρύα Ηράκλειο και κοιτάζω τούτη τη χειμαζόμενη πόλη που μοιάζει να ξεχνιέται μες στην καταναλωτική κοκεταρία της… Τριγύρω, χρωματιστά λαμπιόνια του λούστρου και της τάχα μου γενναιοδωρίας, ανοικοκύρευτα κι ακαλαίσθητα σκορπισμένα.
Ξεπεσμένη αρχόντισσα που ‘βγαλε βόλτα τα προικιά να καμαρώσει.
Φθαρμένα, ασύνδετα, πλούσια, άδεια. Τα τριγύρω. Μπορεί και τα εντός.
Αλλά που ξέρεις; Επίκληση φωτός και τούτα τα κιτς λαμπιόνια, να σκίσουν τη νύχτα και την οδύνη, να μεταμορφωθούν σε αρχαία, λυτρωτική φωτιά.

«Δεν είμαι μόνος», λέει ο Καζαντζάκης, «θα νικήσω με το φως».
Εμείς κι οι μοναξιές μας, του αντιγυρίζω. Δαιμόνια και στοιχειά.
Που είναι κείνος ο οίνος ο βαθυκόκκινος της ζωής, της αγάπης, που απαλύνει τις άκριες της καρδιάς, που ζεσταίνει την ύπαρξή σου;
Που σε κάνει να υπάρχεις. Αυτό. Πρόσωπο αληθινό, υπαρκτό, σάρκα, αίμα και ψυχή μες στην απρόσωπη πόλη.

Χρονιάρες μέρες, λες και κυλούν ερήμην. Στην αναζήτηση του φωτός η ψυχή, στο έρεβος το κοινό μας σπίτι. Και δεν μιλώ μόνο για το πώς πορεύεται η πολιτική. Για διαδικασίες και για θεσμούς. Μιλώ για την κοινωνία.
Για το εμείς, για το πώς σχετιζόμαστε. Η κοινωνία πραγματώνεται χάρη στην επι-κοινωνία, γνωστό. Κι αυτό που βιώνουμε στους δρόμους όπου διασταυρώνονται βλέμματα και βήματα είναι αντι-κοινωνία.
Πρακτική αμετάβατη η επικοινωνία. «Επικοινωνώ για να επικοινωνήσω».
Συλλογικοί μονόλογοι και ματαιοδοξίες εν χορώ. Ρεζιλέματα.

Στέκομαι και κοιτάζω μια παρέα εφήβων. Άτσαλοι κι άγαρμποι μες στο αμάθητο σώμα τους. Στα μέλη τους αυτή η γλυκειά χαύνωση της εφηβείας. Στα μάτια τους ένα άγουρο πείσμα. Η ανάκατη αμηχανία της φύσης πριν από τη δυνατή βροχή.
Ένας τους, ίδιος Διγενής. Και Διόνυσος. Και Χριστός. Μια σαϊτιά το βλέμμα. Αγέρωχο, παράφορο• ίσως η ελπίδα μες στη χειμέρια ερημιά του μέσα κι έξω τόπου. Ίσως.
Η φθαρτή ωραιότητα. Η ασύστολη. Η εφηβεία. Ο έρωτας.
Αυτό δε πα ’να πει εφηβεία; Ο έρωτας ο μέγας.

Μια κακομοιριασμένη αντιερωτική εποχή. Αυτό είμαστε. Αυτό έχουμε.
Σμίγουμε μ΄ ανθρώπους για να τους προδώσουμε στη πρώτη στροφή, καμωνόμαστε πως αρθρώνουμε την αγάπη μα κοιτάζουμε τη βολή μας, λογαριάζουμε μια κοινή ζωή με ατέλειωτα ωράρια και «ανεξαρτησίες».

Ζευγάρι ανήμερα Χριστούγεννα μες στη παγιέτα και το μετάξι: Τραπέζι ένα, κορμιά αλύγιστα, βλέμματα αλλού ντ’ αλλού. Δίωρο στο μαγαζί, ούτε μια λέξη, στ’ ορκίζομαι. Αυτός οπτικό τουρ στα γύρω κορμιά, αυτή πήγαιν-έλα στην τουαλέτα να πουδραρίζεται.

Και πες μου τώρα: εδώ δεν υπάρχεις ούτε μέσα από την αγαπησιάρικη κοινωνία με το ταίρι, πώς να υπάρξεις μέσα σε μια αντι-κοινωνία που τη νιώθεις κοπίδι αιχμηρό σε ψυχή και σάρκα;

Ψυχορράγημα μιας συλλογιστικής. Μπορεί.
Μπορεί πάλι να είμαστε μακριά νυχτωμένοι.
Και το μόνο φωτεινό που υπάρχει μπροστά να είναι το ότι ο Χειμώνας αποτελεί προάγγελο της Άνοιξης.
Κι αυτός είναι ο μόνος, πραγματικός θρίαμβος αυτής της εποχής.

Ξεράθηκε το χείλι γυρεύοντας την αγάπη τη ξεγυμνωμένη
που θάλπει και στηρίζει και θερμαίνει,
γι’ αυτό και οι φωτογραφίες της μεγάλης ελπίδας από την Jacqueline Roberts

*Στίχος της Κικής Δημουλά
**Στίχος του Οδυσσέα Ελύτη

Ενηλικίωση, αυτή η ένοχη

2008-12-22T01:28:00.008+02:00

Μέχρι τώρα, κάθε χρονιά έφτανε στα τελευταία της μέσα σε κάποια ελπίδα, με το μάτι κολλημένο σε κάποια χαραμάδα για μια χούφτα φως, έστω και μες σε δάχτυλα τρεμάμενα. Πως ν’ αποφύγεις σήμερα τη σκέψη πως η μόνη ορθή στάση απέναντι στη χρονιά που έρχεται είναι η απελπισία;

Αναρωτιέμαι τώρα κι εγώ, παλεύοντας να δώσω άνοιγμα στη ψυχή, να σπρώξει κι αυτή το βλέμμα ώστε να βρει σχισμάδες να τρέξει μπρος…

Φρένο απότομο μπρος στο υπερθέαμα της διαπλοκής, της διαφθοράς και της χυδαιότητας… Τείχος καλοθεμελιωμένο να κουτουλάς, να τσακίζεις αντοχές κι όνειρα, να πέφτεις σε μια ματαίωση πιο μαύρη κι απ’ την νύχτα τους.

Άλλο τείχος παρακάτω, πετρωμένο κι αυτό, οι στερεότυπες διαπιστώσεις των πολλών για τη συνολική παρακμή των συστημάτων της κοινωνικοποίησης της νεολαίας.
Δεν είναι ψέμα. Μα, αν αναζητάς απεγνωσμένα μια αλλιώτικη ματιά πάνω στα πράγματα, πίσω από τα φαινόμενα πα ’να πει, δε μένεις χορτάτος.

Θεσμοί ανάπηροι, μπάχαλο γενικευμένο, πανηγύρια εξέγερσης και ασυδοσίας που μέσα από χείλη εμβριθών αναλυτών και μέσα από πένες άξιες γυρεύουν ένα στίγμα ιδεολογικό, μια νομιμοποίηση πολιτική, μια απάντηση βρε αδελφέ, στο γιατί που τσουρουφλίζει, που πονάει, που φορές-φορές κλονίζει συθέμελα.

Αμήχανος θεατής η κοινωνία των ενηλίκων –των «ξερόλων»-… Κείνων που, είτε δεν συμμετέχουν σε παρακμιακά σενάρια πλουτισμού και επίδειξης (ως επιλογή, ή θέλοντας και μη), είτε βρίσκονται σε συνεχείς εναγκαλισμούς με το «σύστημα».

Κι έτσι, μες στην αμηχανία της, μια σημαντική μερίδα των ενηλίκων τουλάχιστον, σε μια έκρηξη αυτοκριτικής, λέει να «τα λουστεί» όλα.
Δικά της τα όσα προβλήματα στο πεδίο της μεταβίβασης αξιών, δικά της η πολιτική υποκρισία και οι αδηφάγοι τραπεζικοί μηχανισμοί, η χυδαιότητα των ΜΜΕ και η πληκτική ψευδολαϊκή εκπαιδευτική πρακτική, δικά της το νταηλίκι της νομιμοποιημένης βίας, ο σφετερισμός των δικαιωμάτων από την εξουσία και μαζί η μιζέρια μιας καταχρεωμένης, άνεργης, άνευρης καθημερινότητας.

Σωστό; Σωστό.
Από την άλλη όμως, στερεότυπος λόγος καταλήγουν να γίνονται τούτα δω, τα περί ευθυνών των ενηλίκων…
Αναρωτιέμαι λοιπόν, μήπως έτσι –μέσα σε μια οργιώδη προθυμία ανάληψης γονεϊκών ή δασκαλίστικων ευθυνών-βρίσκει χώρο επαρκή και συγκαλύπτεται η ευρύτερη κοινωνικοπολιτική πραγματικότητα. Δεν εντοπίζεται δηλαδή ή, αθωώνεται κιόλας, ένας μηχανισμός ιδεολογικός, μια διαδικασία συγκρότησης όλων αυτών των ομάδων, των φαινομένων, των μορφωμάτων που γίνονται κομμάτι του κοινωνικού σώματος, μέλος αδιευκρίνιστο, ή, μη αναγνωρίσιμο εντελώς.

Σκέπτομαι αρκετά τούτη την εκτιμητέα –δε λέω- αλλά μονόπλευρη κιόλας -ανέξοδη συχνά- ανάγκη μας να τα σηκώσουμε όλα στις πλάτες μας. Εννοώ δίχως να λαμβάνουμε υπόψη, χωρίς να εξετάζουμε τις όποιες συγκυρίες, κοινωνικές, πολιτικές, πολιτισμικές, που λειτούργησαν καταλυτικά ώστε να εγγραφούν σε συνειδητό και ασυνείδητο, οι γνωστές συλλογικές νοοτροπίες. Πως διαμορφώθηκαν ιστορικά δηλαδή, πως στάθηκαν στο χρόνο και σμίλευσαν μια στάση ζωής.

Από την άλλη, δεν έχω ιδέα ποιες ομάδες, ποιες δυνάμεις ή στρώματα θα είχαν μπόρεση και θέση να επεκταθούν δρώντας –κυρίως αυτό, δρώντας- και βαθαίνοντας την κρίση του πολιτικού συστήματος. Και δεν ξέρω ποιοι ενήλικες θα ήταν σε θέση να γίνουνε μπροστάρηδες, κρατώντας ξύπνια μια συνείδηση συλλογική που θα΄ναι ικανή να ανασυντάσσει συνεχώς ανάγκες κοινωνικές και προτάγματα και διεκδικήσεις.

Μάλλον εκείνοι που θα είχαν εντός τους μιαν ωραία νεότητα, μια πάλλουσα εφηβεία, αλλά… πουν ’τους…

Τα νέα, τα ωραία, τα φρέσκα μυαλά που θα’ χουν και σύνεση κι έμπνευση και μια αλλιώτικη θέαση στα πράγματα και στον κόσμο…

Οι νοοτροπίες φθείρονται πολύ αργά. Τρίβονται με γυαλόχαρτο ψιλό σιγά-σιγά για χρόνια. Μέχρι να λειανθεί η επιφάνεια και να δεχθεί τ’ αλλιώτικο, να ποτιστεί μ’ αυτό. Να γίνει ένα μαζί του. Πιο σωστά, να γίνει «αυτό». Το άλλο.
Κατά πολλούς, τ’ όνειρο.

Η φωτογραφία, από εδώ.